Belirli süreli iş sözleşmesi, işin niteliği veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif bir nedene bağlı olarak taraflarca yazılı şekilde kurulan bir sözleşme türüdür. Kanun, iş ilişkisinde asıl olanın belirsiz süreli sözleşme olduğunu kabul eder ve belirli süre kaydını yalnızca somut bir gerekçe varsa geçerli sayar. Bu yazı, belirli süreli iş sözleşmesinin kuruluş şartlarını, sona erme biçimini ve zincirleme yapılmasının doğurduğu riski ele almaktadır.
Belirli süreli iş sözleşmesi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Objektif neden şarttır: Sözleşme ancak belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif bir sebeple süreye bağlanabilir.
- Neden yoksa belirsiz süreli sayılır: Objektif koşul bulunmadan yapılan sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
- Süre sonunda kendiliğinden biter: Sözleşme, kararlaştırılan sürenin dolmasıyla bildirime gerek kalmadan sona erer.
- İhbar tazminatı doğmaz: Süre sonunda sona ermede bildirim süresine bağlı tazminat gündeme gelmez.
- Zincirleme yasağı vardır: Esaslı bir neden olmadıkça üst üste yapılan belirli süreli iş sözleşmeleri belirsiz süreliye dönüşür.
- Erken fesih bakiye süre ücreti doğurur: Süre dolmadan yapılan haksız fesih, kalan süreye karşılık gelen ücret talebine yol açar.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Hangi Şartlarla Kurulur?
Belirli süreli iş sözleşmesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ancak belirli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması veya benzer objektif bir nedenin varlığı halinde yapılabilir.[1] Taraflar salt istedikleri için sözleşmeye süre koyamaz, sürenin dayanağı somut ve denetlenebilir bir gerekçeye bağlanmak zorundadır.
Objektif neden aranmasının amacı, işçiyi belirsiz süreli sözleşmenin sağladığı kıdem tazminatı ve iş güvencesi gibi haklardan yoksun bırakacak keyfi uygulamaların önüne geçmektir. Mahkemeler bu yüzden işverenin ileri sürdüğü nedeni, işin gerçek niteliğiyle karşılaştırarak denetler.
Sözleşmenin süresi bir yıl veya daha uzunsa yazılı şekilde yapılması ayrıca zorunludur.[2] Yazılı belgede sözleşmenin süresi, dayandığı objektif neden ve tarafların temel yükümlülükleri açıkça yer almalıdır.
Belirli süreli iş sözleşmesi ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Objektif Nedenler
Uygulamada mahkemelerin objektif neden olarak kabul ettiği haller, işin veya işçinin durumuna göre değişir. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan örnekleri özetlemektedir.
| Objektif Neden Türü | Örnek |
|---|---|
| Belirli bir işin görülmesi | İnşaat, proje veya montaj işinin tamamlanmasına kadar çalıştırma |
| Mevsimlik veya kampanya işi | Turizm sezonu, hasat dönemi gibi belirli bir döneme özgü faaliyet |
| Geçici ihtiyacın karşılanması | İzinli, raporlu veya doğum izninde olan işçinin yerine çalıştırma |
| Belirli bir olgunun gerçekleşmesi | Bir yatırımın tamamlanması, hibe süreli bir projenin yürütülmesi |
Bu tablodaki nedenlerden birinin sözleşmede yazılı olması tek başına yeterli değildir. İşin fiilen bu nitelikte sürüp sürmediği, uyuşmazlık halinde delillerle ayrıca ispatlanır.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nasıl Sona Erer?
Belirli süreli iş sözleşmesi, kararlaştırılan sürenin dolmasıyla herhangi bir bildirime gerek kalmadan kendiliğinden sona erer. Taraflardan hiçbiri bu sona erme için ihbar süresi tanımak veya karşı tarafı ayrıca uyarmakla yükümlü değildir.
Süre sonunda kıdem ve ihbar tazminatı kural olarak doğmaz, çünkü sözleşme bir fesih işlemiyle değil kendi süresinin dolmasıyla bitmiştir. İşçinin bu sözleşme kapsamında en az bir yıl çalışmış olması da tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.
Taraflar sözleşmeyi süre bitiminde yeni bir yazılı sözleşmeyle yenileyebilir. Yenileme sırasında objektif neden hala geçerliyse sözleşme yine belirli süreli kabul edilir, ancak bu yenilemenin sınırları aşağıda ayrıca ele alınmaktadır.
Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Zincirleme Yasağı
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden bulunmadıkça birden fazla kez üst üste (zincirleme) yapılamaz. Esaslı neden olmadan zincirlenen bir sözleşme, kanun gereği başlangıcından itibaren belirsiz süreli sayılır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, esaslı neden bulunmadan zincirleme yapılan belirli süreli iş sözleşmesinin belirsiz süreliye dönüştüğüne ve işçinin bu durumu daha sonra ileri sürebileceğine hükmetmiştir.[3] Esaslı nedenin her yenilemede gerçekten var olduğu ispatlanabiliyorsa, sözleşme zincirleme yapılsa dahi belirli süreli niteliğini korur.
Uygulamada işverenlerin en sık düştüğü hata, mevsimlik veya proje bazlı olmayan sürekli bir işte, yalnızca kıdem tazminatından kaçınmak amacıyla sözleşmeyi art arda yenilemesidir. Bu tür bir yenileme, denetim sırasında genellikle esaslı neden yokluğu gerekçesiyle işçi lehine sonuçlanır.
Zincirleme sözleşmelerde sık görülen hatalar aşağıda sıralanmaktadır.
- Yenileme sözleşmesinde önceki sözleşmeyle aynı, değişmeyen bir gerekçenin tekrar edilmesi.
- İşin sürekli nitelikte olmasına rağmen sözleşmenin her yıl kısa vadeli olarak yenilenmesi.
- Yazılı yenileme yapılmadan işçinin fiilen çalışmaya devam etmesine göz yumulması.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Bitmeden Fesih
Belirli süreli iş sözleşmesinin süresi dolmadan feshedilmesi, süre sonundaki kendiliğinden sona ermeden farklı bir hukuki sonuç doğurur. Haklı bir nedene dayanmayan fesihte, fesheden taraf kalan süreye ait ücreti karşı tarafa ödemekle yükümlü olabilir. Bu tazminatın hesabı ve haklı nedenle fesih istisnası Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Süresinden Önce Feshi yazımızda anlatılmaktadır.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi ile Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Farkları
Belirli süreli iş sözleşmesi, kanunun kural olarak kabul ettiği belirsiz süreli iş sözleşmesinin istisnasıdır ve bu ayrım işçinin kıdem tazminatı ile iş güvencesi haklarını doğrudan etkiler. Süre sonunda kendiliğinden sona erme ile ihbar süresine bağlı fesih arasındaki fark en belirgin noktadır. Belirsiz süreli sözleşmenin şartları ve iş güvencesi kapsamı Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi yazımızda yer almaktadır.
Fesih türleri ve bildirim usulü hakkında genel bilgi için İş Sözleşmesi Nasıl Feshedilir yazımıza bakılabilir. Yazılı bir sözleşme hazırlarken örnek bir metinden faydalanmak isteyenler İş Sözleşmesi Örneği sayfamızı inceleyebilir.
Belirli süreli iş sözleşmesi konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Belirli süreli iş sözleşmesi okuyucularımızın en çok merak ettiği ek soruları bu başlıkta yanıtladık.
Belirli süreli iş sözleşmesi en fazla kaç yıl sürebilir?
Kanunda üst bir süre sınırı yoktur, süre objektif nedenin gerektirdiği makul zamanla sınırlıdır. Objektif nedenle bağdaşmayacak kadar uzun bir süre, sözleşmenin belirsiz süreli sayılması riskini doğurur.
Belirli süreli iş sözleşmesi kıdem tazminatı doğurur mu?
Süre sonunda kendiliğinden sona erme kıdem tazminatı doğurmaz. İşveren süre dolmadan haksız şekilde feshederse veya işçi haklı bir nedenle sözleşmeyi sona erdirirse kıdem tazminatı gündeme gelebilir.
Belirli süreli iş sözleşmesinde deneme süresi kararlaştırılabilir mi?
Evet, belirli süreli iş sözleşmelerinde de deneme süresi kararlaştırılabilir. Deneme süresi sözleşmenin toplam süresini aşamaz ve en fazla iki ay olarak uygulanır.
İşveren belirli süreli iş sözleşmesi yaptığını nasıl ispatlar?
İşveren, sözleşmede yazılı objektif nedenin gerçekten var olduğunu işin niteliğine ilişkin belgelerle göstermek zorundadır. Sözleşme metnindeki ifade tek başına mahkeme önünde yeterli kabul edilmez.
Kaç kez zincirleme sözleşme yapılabilir?
Kanunda sayısal bir sınır yoktur, esaslı neden her yenilemede gerçekten devam ettiği sürece zincirleme sözleşme geçerliliğini korur. Esaslı neden ortadan kalktığı andan itibaren yapılan yenileme sözleşmeyi belirsiz süreliye dönüştürür.
Belirli süreli iş sözleşmesi sona erince ihbar tazminatı doğar mı?
Hayır, süre sonunda kendiliğinden sona erme ihbar tazminatı doğurmaz. İhbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerin bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi halinde gündeme gelir.
Belirli süreli iş sözleşmesi sözlü olarak kurulabilir mi?
Süresi bir yıldan kısa olan belirli süreli iş sözleşmeleri sözlü de kurulabilir, ancak ispat güçlüğü nedeniyle önerilmez. Süresi bir yıl ve üzerinde olan sözleşmelerde yazılı şekil kanunen zorunludur.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 11 - Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi.
[2] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 8 - İş sözleşmesinin şekli.
[3] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2009/10191, K. 2009/33822, T. 07.12.2009 — esaslı bir neden olmadan zincirleme yapılan belirli süreli sözleşmenin baştan belirsiz süreli sayılacağı ve işçinin bunu sonradan ileri sürebileceği.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 5 Ağustos 2026
