Avukatsız boşanma, eşlerin dava dilekçesini kendilerinin hazırlayıp aile mahkemesine vermesi ve duruşmaya kendilerinin katılmasıyla yürütülür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu vekil ile takip edilmeyen davaları da öngörür ve anlaşmalı boşanmada hakim zaten tarafları bizzat dinler. Asıl fark, dilekçenin eksiksiz yazılması ve sürelerin takip edilmesi sorumluluğunun tamamen taraflarda kalmasıdır.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu vekil ile takip edilmeyen davaları da öngördüğü için boşanma davası avukat tutmadan da açılıp yürütülebilir.
- Anlaşmalı boşanmada Medeni Kanun'un 166/3. maddesi gereği hakim tarafları bizzat dinlediği için eşlerin duruşmada hazır bulunması gerekir.
- UYAP Vatandaş Portal'ında hukuk davası açma imkanı e-imzası olan vatandaşlara tanınmıştır ve e-Devlet şifresi sahipleri dosya kapak bilgilerine ulaşır.
- Ücretini ödeyemeyen kişi mahkemeden adli yardım isteyerek yargılama giderlerinden muafiyet ve ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini talep edebilir.
İçindekiler7 başlık
- Avukatsız Boşanma Davası Açılabilir mi?
- Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Nasıl Yapılır?
- UYAP Üzerinden Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Çekişmeli Boşanma Avukatsız Yürütülebilir mi?
- Avukat Ücreti Ödeyemeyen Kişi Adli Yardımla Nasıl Boşanır?
- Avukatsız Boşanmanın Masrafları Nelerdir?
- Avukatsız Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Avukatsız Boşanma Davası Açılabilir mi?
Boşanma davası avukat tutmadan açılıp takip edilebilir, çünkü Hukuk Muhakemeleri Kanunu vekil ile takip edilmeyen davaları da hesaba katar ve bu davalarda tarafın hazır bulunduğu günlere ait gündelik, yol ve konaklama giderlerini yargılama gideri sayar.[1] Dava dilekçesinde davacı vekilinin bilgileri de yalnızca varsa aranır ve imza davacının kendisine ait olabilir.[2]
Dilekçede şunlar bulunmalıdır:
- mahkemenin adı
- tarafların adı, soyadı ve adresleri
- davacının T.C. kimlik numarası
- davanın konusu
- vakıaların sıra numarası altında açık özeti
- bu vakıaların hangi delillerle ispat edileceği
- dayanılan hukuki sebepler
- açık bir talep sonucu[3]
Tarafların kimlik ve adres bilgileri, talep sonucu veya imza eksikse hakim bir haftalık kesin süre verir ve bu süre içinde eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.[4]
Dilekçe, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesine verilir.[5] Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar. Avukata yazdırmanın ücret tarafı Avukata Boşanma Dilekçesi Yazdırmak Ne Kadar yazımızda anlatılmıştır.
Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Nasıl Yapılır?
Avukatsız anlaşmalı boşanma için eşlerin önce mali sonuçları ve çocukların durumunu yazılı bir protokolde düzenlemesi gerekir. Protokolün nasıl hazırlandığı Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği, dilekçenin nasıl yazıldığı Anlaşmalı Boşanma Dilekçe Örneği yazımızda örneklenmiştir.
Medeni Kanun anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasını, eşlerin birlikte başvurmasını ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesini arar.[6] Hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve protokoldeki düzenlemeyi uygun bulması da şarttır, bu nedenle eşlerin duruşmada bizzat dinlenmesi gerekir. Hakim tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur.
Protokolde nafaka, velayet ya da mal paylaşımı düzenlemesinin yeterli olup olmadığından emin değilseniz, sorunuzu Avukata Sor üzerinden iletebilirsiniz.
UYAP Üzerinden Boşanma Davası Nasıl Açılır?
UYAP üzerinden boşanma davası güvenli elektronik imza kullanılarak açılabilir, çünkü Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre elektronik ortamda bu imza ile dava açılabilir, harç ve avans ödenebilir ve dava dosyaları incelenebilir.[7] Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.[8]
UYAP Vatandaş Portal sıkça sorulan sorular bölümüne göre e-imzası olan vatandaşlar hukuk davaları açabilir. E-imzası olmayan e-Devlet şifresi sahipleri ise portaldan yalnızca dosya kapak bilgilerine ulaşır.[9]
Fiziken yapılan başvuruda harç ve gider avansı dava açılırken mahkeme veznesine yatırılır.[10]
Çekişmeli Boşanma Avukatsız Yürütülebilir mi?
Çekişmeli boşanma davası avukatsız da yürütülebilir ancak hakim, kanunda öngörülen istisnalar dışında taraflardan birinin söylemediği vakıayı kendiliğinden dikkate alamaz ve kendiliğinden delil de toplayamaz.[11] Hakim yalnızca Türk hukukunu resen uygular.[12] Çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemler gibi kanunun hakime kendiliğinden yetki verdiği konularda bu sınır uygulanmaz.[13] Diğer konularda vakıaların ve delillerin dilekçelerde eksiksiz gösterilmesi taraflara düşer.
Cevap dilekçesinin verilme süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır ve davacı cevaba cevap dilekçesini, davalı ikinci cevap dilekçesini yine iki hafta içinde verebilir.[14] Cevap süresi içinde başvuran davalıya durum ve koşullara göre bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Karara karşı istinaf başvuru süresi de iki haftadır ve ilamın taraflardan her birine usulen tebliğiyle işlemeye başlar.[15]
Çekişmeli davanın aşamaları Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır, cevap dilekçesinin nasıl yazıldığı Boşanma Davası Cevap Dilekçesi, hangi delillerin kullanılabildiği Boşanma Davasında Deliller yazımızda anlatılmıştır.
Eşiniz boşanmaya ve taleplerinize karşı çıkıyorsa, hangi vakıaları ileri sürüp hangi delilleri sunacağınızı bir avukatla birlikte belirlemek için randevu alabilirsiniz.
Avukat Ücreti Ödeyemeyen Kişi Adli Yardımla Nasıl Boşanır?
Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeyemeyen kişi, talebinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşuluyla adli yardımdan yararlanabilir.[16] Adli yardım kararı geçici harç ve gider muafiyeti sağlar ve davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini de sağlar.[17]
Adli yardım davanın görüleceği mahkemeden istenir ve talepte bulunan iddiasının özetini, delillerini ve mali durumunu gösteren belgeleri sunmak zorundadır.[18] Başvurunun nasıl yapıldığı Adli Yardım Talebi Dilekçesi, mali durumu gösteren belgelerden fakirlik belgesinin nasıl alındığı Fakirlik Belgesi Nasıl Alınır yazımızda anlatılmıştır.
Avukatsız Boşanmanın Masrafları Nelerdir?
Avukatsız boşanmada vekalet ücreti ödenmez ancak harç, gider avansı ve delil giderleri yine taraflarca karşılanır. Aşağıdaki tablo Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılama giderleri ve avans hükümlerine göre belli başlı kalemleri gösterir.
| Kalem | Kanundaki karşılığı |
|---|---|
| Harç ve gider avansı | Davacı dava açarken yargılama harçlarını ve gider avansını mahkeme veznesine yatırır |
| Ek gider avansı | Avans yetmezse davacıya iki haftalık kesin süre verilir |
| Delil avansı | İkamesi istenen delil için mahkemenin belirlediği avans yatırılır |
| Tebliğ ve posta | Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri yargılama giderindendir |
| Tanık ve bilirkişi | Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler yargılama giderindendir |
| Taraf yol gideri | Vekil ile takip edilmeyen davada hakim gündelik, yol ve konaklama gideri takdir eder |
Kalem tutarları yıllık tarifeye ve dosyaya göre değiştiği için bu yazıda rakam verilmemiştir. Avukatla çalışmanın ücret karşılığı Avukata Boşanma Dilekçesi Yazdırmak Ne Kadar yazımızda anlatılmıştır.
Avukatsız boşanma sürecinde hangi yolun size uygun olduğu konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Avukatsız Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Avukatsız boşanma sürecinde en çok merak edilen noktaları bu başlıkta yanıtladık.
Adli yardım talebi reddedilirse ne olur?
Red kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vererek itiraz edilebilir ve ödeme gücünde sonradan ciddi bir azalma olursa yeniden talepte bulunulabilir (HMK m.337/2).
Baro adli yardım bürosundan avukat nasıl istenir?
Adli yardım istemi baronun adli yardım bürosuna veya temsilcilerine yapılır ve istek sahibi haklılığını delillerle kanıtlamak zorundadır. Talep reddedilirse yazı veya sözle baro başkanına başvurulabilir ve baro başkanının kararı kesindir (Avukatlık Kanunu m.178).
Dilekçede eksik olursa dava düşer mi?
Kimlik ve adres bilgileri, talep sonucu veya imza eksikse hakim bir haftalık kesin süre verir ve eksiklik bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).
UYAP'tan açılan davada süre ne zaman biter?
Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m.445/4).
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323/1-g - vekil ile takip edilmeyen davalarda taraf giderleri.
[2] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1-ç ve h - dava dilekçesinde vekil ve imza.
[3] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1 - dava dilekçesinin içeriği.
[4] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/2 - dilekçedeki eksikliğin tamamlanması.
[5] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168 ve 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu m.2, m.4 - yetkili ve görevli mahkeme.
[6] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 - anlaşmalı boşanma şartları.
[7] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.445/2 - elektronik ortamda dava açılması.
[8] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.118/1 ve m.445/4 - davanın açılma anı ve elektronik işlemlerde süre.
[9] UYAP Vatandaş Portal Sıkça Sorulan Sorular - vatandaş portalından dava açma ve dosyaya erişim.
[10] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120/1 - harç ve gider avansının yatırılması.
[11] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.25 - hakimin vakıa ve delil bakımından sınırı.
[12] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.33/1 - hukukun resen uygulanması.
[13] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169 - çocuklara ilişkin geçici önlemlerin resen alınması.
[14] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127/1 ve m.136/1 - cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap süreleri.
[15] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345/1 - istinaf başvuru süresi.
[16] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.334/1 - adli yardımdan yararlanma şartı.
[17] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.335/1 - adli yardımın kapsamı.
[18] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.336/1-2 - adli yardım talebinin yapılacağı yer ve sunulacak belgeler.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 13 Ekim 2026
