Müdahil ne demek sorusunun ceza davasındaki cevabı, açılmış bir kamu davasına mahkeme kararıyla katılan kişidir ve Ceza Muhakemesi Kanunu bugün bu kişiye katılan der. Müşteki ise soruşturma aşamasında savcılığa ya da kolluğa şikayette bulunan kişidir. Hukuk davalarındaki müdahil ise bambaşka bir kurumdur, davaya üçüncü kişi olarak dahil olanı anlatır.
- Müdahil ne demek sorusunun ceza davasındaki cevabı, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun katılan dediği ve kamu davasına katılmış kişidir.
- Müşteki soruşturma aşamasında şikayette bulunan kişidir, katılan sıfatı ise ancak kamu davası açıldıktan sonra mahkemenin kararıyla kazanılır.
- Katılan Ceza Muhakemesi Kanunu madde 242'ye göre Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın istinaf ve temyiz yoluna kendisi başvurabilir.
İçindekiler9 başlık
Müdahil Ne Demek?
Müdahil kelimesi ceza ve hukuk yargılamasında iki farklı anlam taşır. Ceza davasında müdahil, kamu davasına katılmış suçtan zarar gören kişidir ve yürürlükteki Ceza Muhakemesi Kanunu bu sıfatı katılan olarak adlandırır. Adliye kayıtlarında ve UYAP ekranlarında hala görülen "müdahil" ifadesi eski usul kanunu döneminden kalmadır, anlamı katılanla aynıdır.
Hukuk davasında müdahil ise davanın tarafı olmayan ama sonucuyla ilgisi bulunan üçüncü kişidir. Bu davalar için Hukuk Muhakemeleri Kanunu iki tür müdahale tanır: dava konusu hak üzerinde kendisi hak iddia eden asli müdahil ve taraflardan birinin yanında ona yardım için davaya giren feri müdahil.[1]
Dosyanızda "müdahil" yazıyorsa önce davanın türüne bakın. Ceza mahkemesindeki bir dosyada bu sıfat sizi davanın tarafı yapar, hukuk mahkemesindeki bir dosyada ise davaya sonradan katılmış bir üçüncü kişi olduğunuzu gösterir.
Müşteki Kimdir?
Müşteki, suçtan zarar gördüğünü ileri sürerek Cumhuriyet savcılığına ya da kolluğa şikayette bulunan kişidir. Bu sıfat ağırlıklı olarak soruşturma aşamasında kullanılır ve kişiye henüz davanın tarafı olma statüsü vermez. Şikayetin nereye ve nasıl verileceği Suç Duyurusu Şikayet Dilekçesi Örneği yazımızda anlatılıyor.
Müşteki soruşturma sırasında delillerin toplanmasını isteyebilir ve soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla savcılıktan belge örneği alabilir. Vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletme hakkı da vardır.[2] Dosyada kısıtlama kararı varsa bu inceleme sınırlanır, ayrıntısı Gizlilik Kararı Olan Dosyayı Avukat İnceleyebilir mi? yazımızdadır.
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse müşteki bu karara, kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir.[3] İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektiren olayların ve delillerin gösterilmesi gerekir.
Müşteki Sanık Ne Demek?
Müşteki sanık, aynı olayda hem şikayetçi hem de sanık konumunda olan kişidir. Karşılıklı kavgalarda iki taraf da birbirinden şikayetçi olduğunda dosyada her biri hem müşteki hem sanık olarak yer alır. Bu kişinin katılan sıfatı alabilmesi için ayrıca katılma talebinde bulunması gerekir.
Katılan Sıfatı Nasıl Alınır?
Katılan sıfatı, kamu davası açıldıktan sonra mahkemeye verilen dilekçeyle ya da duruşmada tutanağa geçirilen sözlü başvuruyla istenir ve mahkemenin kabul kararıyla kazanılır. Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturmanın her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikayetçi olduklarını bildirerek davaya katılabilir.[4]
Mahkeme katılma talebine karar vermeden önce Cumhuriyet savcısının ve sanık tarafının görüşünü alır. Duruşma sırasında şikayetini dile getiren suçtan zarar görene davaya katılmak isteyip istemediği ayrıca sorulur.[5] Kanun metni mevzuat.gov.tr üzerinde yer alır. Soruşturmada şikayetçi olmamış kişi de kovuşturma aşamasında şikayetini bildirerek katılma talebinde bulunabilir.
Kanun yolu aşamasında ilk kez katılma istenemez. Ancak ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddedilen ya da hiç karara bağlanmayan katılma talebi, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilirse incelenir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, mahkemenin cevapsız bıraktığı talebi kendisi kabul ederek bunu uygulamıştır:
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2022/10124, K. 2026/6565, T. 04.06.2026"Mahkemece katılma talebi hakkında bir karar verilmemiş ise de, 5271 Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 237/2. maddesi uyarınca katılma talebinin kabulüyle davaya katılmasına karar verilerek"
Dava açıldı ama katılma talebiniz henüz karara bağlanmadıysa ya da reddedildiyse, hüküm verilmeden dosyanızı değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.
Müşteki ile Katılan Arasındaki Fark
Müşteki ile katılan arasındaki temel fark, katılanın kovuşturma aşamasında davanın tarafı olması ve hükme karşı savcıdan bağımsız olarak kanun yoluna gidebilmesidir. Aşağıdaki tablo iki sıfatı yan yana gösterir:
| Ölçüt | Müşteki | Katılan (müdahil) |
|---|---|---|
| Aşama | Soruşturma | Kovuşturma (dava açıldıktan sonra) |
| Sıfatın kazanılması | Şikayette bulunmakla | Mahkemenin katılma kararıyla |
| Davadaki konumu | Taraf değil | Davanın tarafı |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz | Var, iki hafta içinde | Bu aşamada katılan sıfatı yok |
| Hükme karşı kanun yolu | Katılma talebi reddedilmiş ya da karara bağlanmamışsa var | Savcıya bağlı olmaksızın var |
| Avukat görevlendirilmesi | Belirli suçlarda istenebilir | Belirli suçlarda istenebilir |
Şikayetten vazgeçme ile katılmadan vazgeçme de aynı şey değildir. Şikayete bağlı suçta şikayetten vazgeçmek davayı düşürür, katılmadan vazgeçmek ise yalnızca katılan sıfatını sona erdirir. Şikayeti geri almanın usulü Karakoldan Şikayeti Geri Alma yazımızda anlatılıyor.
Katılanın Hakları ve Kanun Yolu
Katılan, davanın tarafı olarak delil sunabilir ve hükme karşı Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yoluna başvurabilir.[6] Karar katılanın başvurusu üzerine bozulursa Cumhuriyet savcısı işi yeniden takip eder.
Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı kasten yaralama, işkence ya da eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda katılan, barodan kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Mağdur çocuk, sağır ve dilsiz ya da kendisini savunamayacak derecede akıl hastasıysa avukat için talep de aranmaz.[7]
Katılma davayı durdurmaz. Tarihi önceden belirlenmiş duruşma, katılana vaktinde haber verilemese bile belirli gününde yapılır ve katılmadan önce verilmiş kararlar katılana ayrıca tebliğ edilmez.
Kanun yolu hakkı yalnızca katılan sıfatını almış olanlara tanınmamıştır. Katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş kişiler de hükme karşı kanun yoluna başvurabilir.[8]
Katılmadan Vazgeçme ve Katılanın Ölümü
Katılan vazgeçerse ya da ölürse katılma hükümsüz kalır. Katılanın mirasçıları, onun haklarını takip etmek üzere davaya katılabilir.[9]
Mirasçısı olduğunuz kişinin katılan olduğu bir ceza davasını sürdürüp sürdüremeyeceğinizden emin değilseniz, sorunuzu Avukata Sor üzerinden sorabilirsiniz.
Hukuk Davasında Asli ve Feri Müdahil
Hukuk davasında asli müdahil, yargılamanın konusu olan hak ya da şey üzerinde kısmen veya tamamen hak iddia eden ve bu iddiasını hüküm verilinceye kadar davanın iki tarafına karşı aynı mahkemede dava açarak ileri süren üçüncü kişidir. Asli müdahale davası asıl davayla birlikte yürütülür ve birlikte karara bağlanır.
Feri müdahil ise davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan tarafın yanında, ona yardım amacıyla tahkikat sona erinceye kadar davaya katılan kişidir. Müdahil davayı ancak katıldığı noktadan itibaren takip eder ve yanında katıldığı tarafın işlemlerine aykırı olmayan usul işlemlerini yapabilir.[10]
Bu tür müdahalede hüküm müdahil hakkında değil, davanın tarafları hakkında verilir.[11] İdari yargıdaki müdahalenin dilekçe biçimi ise İdare Mahkemesine Müdahale Dilekçesi yazımızda yer alıyor.
"Müşteki, Katılan ve Müdahil Farkı" konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Müşteki, Katılan ve Müdahil Hakkında Sık Sorulan Sorular
Müşteki, katılan ve müdahil sıfatları hakkında en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık.
Müdahil ile katılan aynı şey mi?
Ceza davasında aynı şeydir. Müdahil, yürürlükteki Ceza Muhakemesi Kanunu'nun katılan dediği kişinin eski adıdır ve adliye kayıtlarında hala kullanılır.
Müdahil taraf ne demek?
Müdahil taraf, ceza davasında kamu davasına katılmış ve davanın tarafı olmuş kişidir. Hukuk davasında ise davaya üçüncü kişi olarak asli ya da feri müdahil sıfatıyla giren kişiyi anlatır.
Katılan sanık ne demek?
Katılan sanık, aynı dosyada hem davaya katılmış hem de sanık konumunda olan kişidir. Karşılıklı yaralama gibi olaylarda iki taraf da birbirine karşı katılma talebinde bulunduğunda dosyada bu ifade görülür.
Katılma talebi ne zamana kadar yapılır?
Katılma talebi ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar yapılabilir. İstinaf ve temyiz aşamasında ilk kez katılma talebinde bulunulamaz.
Soruşturmada şikayetçi olmadım, davaya katılabilir miyim?
Katılabilirsiniz. Suçtan zarar gören kişi kovuşturma aşamasında şikayetçi olduğunu bildirerek hüküm verilinceye kadar davaya katılma talebinde bulunabilir.
Müşteki hangi aşamada olur?
Müşteki sıfatı soruşturma aşamasında, savcılığa ya da kolluğa şikayette bulunulduğu anda doğar. Dava açıldıktan sonra katılma talebi kabul edilen müşteki katılan olur.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 65 ve 66 - asli ve feri müdahale.
[2] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 234/1-a - mağdur ve şikayetçinin soruşturma evresindeki hakları.
[3] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 173 - Cumhuriyet savcısının kararına itiraz.
[4] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 237 - kamu davasına katılma.
[5] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 238 - katılma usulü.
[6] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 242 - katılanın kanun yoluna başvurması.
[7] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 239 - katılanın hakları.
[8] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 260/1 - kanun yollarına başvurma hakkı.
[9] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 243 - katılmanın hükümsüz kalması.
[10] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 68 - feri müdahilin durumu.
[11] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 69 - feri müdahalenin etkisi.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 21 Ekim 2026
