İdare Mahkemesine Müdahale Dilekçesi

İdare Mahkemesine Müdahale Dilekçesi

İdare mahkemesine müdahale dilekçesi, görülmekte olan bir iptal ya da tam yargı davasının sonucundan hukuki yararı etkilenecek üçüncü kişinin davacı ya da davalı yanında davaya katılmak için sunduğu dilekçedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yollama yapar. Uygulamada idari davada kullanılan katılma yolu fer'i müdahaledir.^[1]

Müdahalenin şartları, süresi ve dilekçenin yapısı aşağıda. İdari dava dilekçesinin genel biçimi İdari Dava Dilekçesi Örneği yazımızda, dilekçelerin mahkemece ilk incelenmesi ise İdari Yargıda Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme yazımızda ayrıca anlatılıyor.

İdari Davaya Kimler Müdahale Edebilir?

Davanın sonucundan hukuki durumu etkilenecek her üçüncü kişi müdahale edebilir. İhaleyi kazanan istekli, ruhsat sahibi, atama yapılan memur, imar planından yararlanan parsel sahibi ya da dernek gibi kişiler, kendi lehlerine olan işlemin iptali davasında idare yanında yer alır.

Hukuki yarar somut olmalıdır. Salt ekonomik ya da manevi ilgi yeterli değildir. İşlemin iptali halinde müdahilin hak ya da yükümlülüğünün doğrudan değişmesi gerekir ve dilekçe bu değişimi belgeleriyle gösterir.

Müdahale en sık ihale ve atama davalarında görülüyor. İhaleyi kazanan şirket, rakibin açtığı iptal davasını öğrenince idare yanında müdahil olur. Aksi halde dava, kendi sözleşmesini geçersiz kılan bir kararla sonuçlanabilir ve şirket yargılamadan haberdar bile olmayabilir.

İhalelerin elektronik ortamda yürütülmesi ve şikayet başvuruları EKAP yazımızda anlatılıyor.

Müdahale Talebi Ne Zaman Yapılır?

Müdahale, tahkikat sona erinceye kadar her aşamada istenebilir. İdari yargıda tahkikat dosya üzerinden yürüdüğü için talep, mahkeme karar verinceye kadar sunulabilir. Kanun yolu aşamasında ilk kez müdahale kabul edilmez.

Müdahale dilekçesi davanın taraflarına tebliğ edilir. Taraflar için kanunda belirli bir görüş süresi yoktur, mahkeme gerekirse tarafları ve talepte bulunanı dinleyerek karar verir. Talebin kabulü ya da reddi ara karar niteliğindedir ve ancak nihai kararla birlikte kanun yolu incelemesine konu olur.

Müdahil, davayı bulunduğu aşamadan itibaren takip eder. Katıldığı andan sonra taraflara bildirilen işlemler müdahile de tebliğ edilir, önceki dilekçe ve belgeleri ise dosyayı inceleyerek öğrenir. Geçmiş süreler yeniden işlemez ve müdahil süresi geçmiş bir savunma hakkını kullanamaz.

Müdahil Davada Neler Yapabilir?

Fer'i müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına her türlü usul işlemini yapabilir. Beyan sunar, delil gösterir, bilirkişi raporuna itiraz eder ve keşfe katılır. Ancak asıl tarafın iradesine aykırı işlem yapamaz ve davadan feragat, kabul gibi tasarruf işlemlerini gerçekleştiremez.

İdari yargıda müdahilin kanun yolu hakkı uzun süre tartışmalı kaldı. Hukuk yargılamasında müdahil tek başına kanun yoluna başvuramaz. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu ise müdahilin, yanında katıldığı tarafın işlem ve açıklamalarına açıkça aykırı olmamak şartıyla tek başına istinaf ve temyize başvurabileceğine karar vermiştir.^[2]

Müdahilin yargılama gideri sorumluluğu sınırlıdır. Yanında katıldığı taraf kaybederse müdahil yalnızca müdahale giderinden sorumlu tutulur, taraf kazanırsa bu gider karşı tarafa yükletilir. Asıl davanın vekalet ücreti ise asıl tarafa yüklenir.^[3]

Müdahale Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

Dilekçe, davanın esas numarasını, hangi taraf yanında katılındığını ve hukuki yararı somut olarak belirtir. Hukuki yarar belgeyle gösterilmezse mahkeme talebi reddedebilir.

Dilekçede şu bilgiler aranır:

• Dosya numarası ve tarafların kimliği
• Müdahilin kimlik ve tebligat bilgileri
• Katılınan taraf
• Dava konusu işlemle müdahil arasındaki ilişki
• Hukuki yararın somut açıklaması
• Kanuni dayanak ve belge listesi
• Dosyanın tebliği ve beyan süresi talebi

Dilekçe, mahkeme harcına tabidir. Müdahale talebi için maktu başvurma harcı ve posta gideri yatırılır. Harç yatırılmazsa talep incelenmez.

Davanın İhbarı ile Müdahale Arasındaki Fark Nedir?

Davanın ihbarı, görülen davanın üçüncü kişiye bildirilmesidir ve idari yargıda mahkemece re'sen yapılır. Müdahale ise üçüncü kişinin kendi iradesiyle davaya katılmasıdır. İhbar edilen kişi katılmak zorunda değildir, ancak katılmasa da sonradan doğacak rücu ilişkisinde asıl davada yanlış karar verildiğini kural olarak ileri süremez.^[4]

İdare mahkemesi, iptal kararından hakkı doğrudan etkilenecek kişiye davayı re'sen ihbar eder. Danıştay, ruhsat sahibine ihbar yapılmadan verilen iptal kararını bu gerekçeyle bozmuştur.^[5] İhbar yapılmamışsa işlemden yararlanan kişi davayı çoğu zaman idare mahkemesi kararının uygulanması aşamasında öğrenir ve bu aşamadaki hakları İdare Mahkemesi İade Kararı Nasıl Uygulanır? yazımızda aktarılıyor.

İdare Mahkemesine Müdahale Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Asli müdahale ve ret kararına itiraz, en çok sorulan başlıklar.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 2577 sayılı İYUK m.31 - üçüncü kişilerin davaya katılmasında HMK'ya yollama ve davanın re'sen ihbarı, 6100 sayılı HMK m.66-69 - fer'i müdahale.

^[2] Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, 2021/4 E., 2023/1 K., 03.02.2023 tarihli kararı - müdahilin yanında katıldığı taraf başvurmasa da tek başına kanun yoluna gidebilmesi.

^[3] 6100 sayılı HMK m.328 - fer'i müdahale gideri.

^[4] 6100 sayılı HMK m.64 ve m.69/2 - ihbarın ve fer'i müdahalenin etkisi.

^[5] Danıştay 2. Daire, 2021/4018 E., 2022/7026 K., 29.12.2022 tarihli kararı - iptali istenen ruhsatın sahibine dava ihbar edilmeden verilen kararın bozulması.