İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin II numaralı bendinin (ı) alt bendinde düzenlenen bir haklı fesih sebebidir. İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden iş güvenliğini tehlikeye atması, işvereni tazminat ödemeden derhal fesih hakkına kavuşturur. Bu hak, işçinin kastının veya en azından ağır ihmalinin bulunmasını gerektirir.
Kuralın amacı yalnızca işvereni değil, işyerindeki diğer çalışanları da korumaktır. Bir işçinin güvenlik talimatlarını göz ardı etmesi, kendisi kadar çevresindekiler için de risk doğurabilir.
İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Dayanak m. 25/II-ı: İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi tazminatsız fesih sebebidir.
- İhlalin ağırlığı ölçülür: Tek seferlik ve hafif bir ihmal, kural olarak derhal fesih için yeterli görülmez.
- Tek ağır ihlal yeterli olabilir: Ciddi bir tehlike doğuran davranış, tekrar aranmadan fesih hakkı doğurabilir.
- Disiplin süreci ispatı güçlendirir: Uyarı, tutanak ve savunma kayıtları işverenin dayanağını sağlamlaştırır.
- Kaza tazminatını da etkiler: İşçinin kurallara uymaması, kendi geçirdiği iş kazasında kusur oranını yükseltir.
- Altı iş günü sınırı işler: Fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren bu süre içinde kullanılmalıdır.
İş Güvenliğini Tehlikeye Düşürme Hangi Davranışları Kapsar?
4857 sayılı Kanunun 25. maddesinin II-ı bendi, işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesini ve işyeri malına otuz günlük ücretini aşan zarar vermesini haklı fesih sebebi sayar.[1] Aşağıdaki tablo uygulamada sık görülen ihlal türlerini özetler.
| Davranış | Neden Risk Doğurur |
|---|---|
| Kişisel koruyucu ekipmanı (baret, eldiven, maske) kullanmamak | Kaza ve meslek hastalığı riskini doğrudan artırır |
| Makineyi güvenlik kilidi devre dışı bırakılarak çalıştırmak | Hem kullanıcı hem çevresindeki işçiler için ağır yaralanma riski taşır |
| Yangın veya patlama riski taşıyan alanda açık ateş yakmak | İşyerinin ve içindeki tüm çalışanların can güvenliğini tehlikeye atar |
| Tehlikeli madde veya makineyi talimat dışı taşımak | Malzeme kaybına ve üçüncü kişilere zarara yol açabilir |
Bu davranışların çoğu aynı zamanda 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanın uyması gereken yükümlülüklere de aykırılık oluşturur.[2] Davranışların ortak özelliği, işçinin bilerek veya belirgin bir dikkatsizlikle kurala aykırı hareket etmesidir.
Elde olmayan, öngörülemeyen bir kaza bu kapsamda değerlendirilmez.
İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
İşçinin Tek Seferlik ve Hafif Bir İhmali Fesih Sebebi Sayılır mı?
Mahkemeler, işçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesini değerlendirirken ihlalin ağırlığını ve sıklığını birlikte gözetir. Tek seferlik, sonuçsuz kalan ve kasıt taşımayan bir dikkatsizlik, kural olarak derhal fesih için yeterli görülmez.[3]
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2014/10457, K. 2014/20060, T. 03.11.2014"İşçinin kasıtlı bir davranışı ya da görevini savsaması sonucu işin güvenliği yönünden bir tehlike meydana gelmesi durumunda, işveren açısından derhal 'haklı nedenle fesih hakkı' ortaya çıkar. İşçinin bu konuda uyarılması veya hatırlatmada bulunulmasına gerek olmadığı gibi, belli bir zararın oluşması da gerekmez."
Örneğin bir işçinin baret takmayı bir kez unutması, herhangi bir zarar doğurmadan fark edilip düzeltildiyse bu tek olay çoğu zaman sözlü uyarıyla sonuçlanır. Buna karşılık aynı ihlalin tekrarı veya bilinçli bir kural ihlali, feshin haklılığını güçlü biçimde destekler.
İş güvenliği kurallarının işyerinde yazılı biçimde belirlenmiş ve işçiye tebliğ edilmiş olması da bu değerlendirmede önem taşır. İşçiye hiç bildirilmemiş, sözlü olarak da hatırlatılmamış bir kuralın ihlali işçinin kusurunu tartışmalı hale getirir.
İşverenin kendisi de iş güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemişse bu savunma zayıflar. İşçiye gerekli eğitim verilmemiş, koruyucu ekipman sağlanmamış veya makine güvenlik kontrolünden geçirilmemişse işçinin ihlali tek başına değil işverenin ihmaliyle birlikte değerlendirilir. Böyle bir durumda fesih, mahkemece haksız bulunma riski taşır.
Tekrarlı İhlallerde İşveren Nasıl Bir Disiplin Süreci İzler?
Tek bir ağır ihlal bile derhal fesih için yeterli olabilir, ancak işverenlerin çoğu uygulamada kademeli bir yol izler. İlk ihlalde sözlü uyarı, tekrarında yazılı tutanak ve son aşamada fesih şeklinde işleyen bir süreç, feshin haklılığını güçlendiren bir delil oluşturur.
Madde 25 kapsamındaki fesihlerde savunma alma zorunluluğu bulunmaz. Bu yükümlülük yalnızca otuz ve üzeri işçi çalıştırılan işyerlerinde geçerli fesih ve disiplin süreçleri için aranır.
İşveren bu hakkını, ihlali öğrendiği tarihten itibaren altı iş günü ve her halükarda olayın gerçekleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanmak zorundadır.[4] Buna rağmen işverenlerin ihlali tutanakla belgelemesi, dava aşamasında ispat yükünü kolaylaştırır.
Uygulamada mahkemeler, tek seferlik ve hafif bir dikkatsizliği ağır bir kasıtla eşit tutmaz. İşçinin daha önce benzer bir uyarı almamış olması, feshin ölçülülüğü tartışılırken dikkate alınan bir unsurdur.
Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.
İşçinin Kusuruyla Geçirdiği İş Kazasında Tazminat Hakkı Nasıl Etkilenir?
İşçinin iş güvenliği kurallarına uymaması, iş sözleşmesinin feshedilmesiyle sınırlı kalmayabilir. Aynı davranış işçinin kendisinin bir iş kazası geçirmesine de yol açabilir. Bu durumda işçinin kendi kusuru, talep edeceği tazminatın miktarını doğrudan azaltır.
Mahkeme, kazanın oluşumunda işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişinin kusur oranını bilirkişi raporuyla belirler. İşçinin güvenlik talimatına aykırı davranışı tespit edildiğinde tazminat bu kusur oranına göre indirilir. Kusur paylaşımının tazminat hesabına etkisi İş Kazasında Kusur Durumları yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Bu Fesih Sebebi Diğer Haklı Fesih Hallerinden Nasıl Ayrılır?
İş güvenliğini tehlikeye düşürme, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık grubunda yer alan özel bir haldir ve işçinin doğrudan kastını veya ağır ihmalini gerektirir. İşverenin başvurabileceği diğer haklı fesih sebepleri kanunda dört ayrı grupta düzenlenir ve her biri farklı ispat ve süre koşuluna tabidir. Bu sebeplerin tamamı ve aralarındaki farklar İşverenin Haklı Fesih Sebepleri yazımızda anlatılmaktadır.
İşçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İşçinin İş Güvenliğini Tehlikeye Düşürmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İş güvenliğini tehlikeye düşürme sebebiyle işten çıkarılan işçilerin en çok sorduğu soruları bu başlıkta yanıtladık.
İş güvenliğini tehlikeye düşürme hangi kanun maddesine dayanır?
Bu fesih sebebi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin II numaralı bendinin (ı) alt bendinde düzenlenir ve işverene tazminatsız derhal fesih hakkı tanır.
Koruyucu ekipman kullanmayan işçi doğrudan işten çıkarılabilir mi?
Kural olarak evet, ancak fesih için işçinin kastının veya ağır ihmalinin bulunması ve işverenin bu ihlali ispatlayabilmesi gerekir.
İşveren bu fesih için işçiye önceden uyarı vermek zorunda mı?
Kanunen zorunlu değildir, ancak uygulamada tutanakla belgelenen kademeli bir uyarı süreci feshin haklılığını güçlendirir.
İşçi kendi hatasıyla iş kazası geçirirse tazminat alamaz mı?
Tazminat hakkı tamamen ortadan kalkmaz, ancak işçinin kusur oranına göre talep edilebilecek tutar azalır.
Bu fesih sebebiyle çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Hayır, madde 25 kapsamındaki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan fesihlerde işçi kural olarak işsizlik ödeneğine hak kazanamaz.
İşveren bu sebebe dayanarak fesih için hangi süre içinde hareket etmelidir?
İşveren, ihlali öğrendiği tarihten itibaren altı iş günü ve her halükarda olayın gerçekleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde fesih hakkını kullanmak zorundadır.
Tek seferlik ve zararsız bir dikkatsizlik işten çıkarma sebebi olur mu?
Kural olarak hayır. Kasıt taşımayan, tekrarlanmayan ve zarara yol açmayan hafif bir dikkatsizlik genellikle sözlü uyarıyla sonuçlanır, derhal fesih için yeterli görülmez.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 25/II-ı - İşin güvenliğini tehlikeye düşürme.
[2] 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, madde 19 - Çalışanların yükümlülükleri.
[3] Aynı bentte belirtilen, işyeri malına otuz günlük ücret tutarını aşan zarar verilmesi hali, iş güvenliğini tehlikeye düşürmeden bağımsız ayrı bir fesih nedenidir.
[4] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 26 - Derhal fesih hakkını kullanma süresi.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
