Çalışanın işverene maliyeti, işçiye ödenen brüt maaşın çok üzerindedir. Bordroda görünen rakam işverenin gerçekte katlandığı toplam yükü yansıtmaz.
Bu maliyet, brüt ücrete SGK işveren primi ve işsizlik sigortası işveren payı eklenerek, varsa yemek ve yol gibi yan haklar da dahil edilerek bulunur. İşe alım öncesi bütçe planlayan bir işveren için bu farkın bilinmesi, personel giderinin gerçekçi hesaplanması açısından belirleyicidir.
Çalışanların işverene maliyeti konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Dört kalemden oluşur: Toplam maliyet, brüt maaş, SGK işveren primi, işsizlik sigortası işveren payı ve varsa yan haklardan meydana gelir.
- Prim oranı işyeri büyüklüğünden bağımsızdır: SGK ve işsizlik primi oranları, tek işçi çalıştıran işyerinde de yüzlerce işçili işletmede de aynıdır.
- Yan haklar kısmen istisnadır: Yemek ve yol yardımı belirli bir tutara kadar SGK primi ve gelir vergisinden muaf tutulur.
- Teşvikler maliyeti düşürür: İşveren, şartları taşıdığı hallerde prim indirimlerinden yararlanarak toplam yükü azaltabilir.
- Tazminat hesabıyla karıştırılmamalıdır: İşverene toplam maliyet ile kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücret farklı kavramlardır.
İşçinin İşverene Maliyetini Oluşturan Kalemler
İşverene toplam maliyet dört ana kalemden oluşur: brüt maaş, SGK işveren primi, işsizlik sigortası işveren payı ve varsa yemek, yol gibi yan haklar. Brüt maaş, işçiyle sözleşmede kararlaştırılan ve bordroya yazılan tutardır. İşçinin eline geçen net maaştan farklı olduğu gibi işverenin ödediği toplam bedelden de düşüktür.
Brüt ile net maaş arasındaki farkın nasıl oluştuğu Brüt ve Net Maaş Nedir yazımızda ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Çalışanın SGK ve İşsizlik Sigortası İşveren Payı Ne Kadardır?
SGK işveren primi üç sigorta kolundan oluşur: malullük-yaşlılık-ölüm sigortası (%12), genel sağlık sigortası (%7,5) ve kısa vadeli sigorta kolları, yani iş kazası ve meslek hastalığı sigortası (%2,25).[1] Buna ek olarak işveren, brüt ücretin %2'si oranında işsizlik sigortası primi öder.[2] Tüm kalemler toplandığında işverenin brüt maaşın üzerine eklediği zorunlu yük %23,75'e ulaşır.
Prim borcu bulunmayan ve aylık prim belgelerini zamanında veren işverenler, Hazine desteğinden yararlanarak yalnızca malullük-yaşlılık-ölüm sigortası payının bir kısmını Hazineden karşılatabilir, bu indirim kısa vadeli sigorta kolları ve işsizlik sigortası primini etkilemez. 2026 itibarıyla imalat sektöründe bu destek 5 puan (toplam yük %18,75'e iner), diğer sektörlerde ise 2 puandır (toplam yük %21,75'e iner).[3]
Bu indirim otomatik uygulanmaz. İşverenin SGK'ya borcunun bulunmaması ve bildirim yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi aranır.
Çalışanın işverene maliyeti ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Asgari Ücretli Bir İşçinin İşverene Aylık Maliyeti
2026 yılında asgari ücretli bir işçinin işverene aylık toplam maliyeti, teşvikten yararlanılıp yararlanılmadığına ve işkoluna göre değişmekle birlikte, herhangi bir teşvikten yararlanmayan bir işverende yaklaşık 40.874,63 TL'ye ulaşır. Teşvikli senaryolar, emekli (SGDP'li) çalışan maliyeti ve yemek/yol gibi yan hakların etkisi dahil kalem kalem hesaplama Asgari Ücretin İşverene Maliyeti yazımızda ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Çalışanın İşverene Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Hesap, brüt maaştan başlayıp üzerine zorunlu kesintilerin eklenmesiyle ilerler.
- Sözleşmede kararlaştırılan brüt maaş belirlenir.
- Brüt maaşın %21,75'i (malullük-yaşlılık-ölüm, genel sağlık ve kısa vadeli sigorta kolları toplamı) SGK işveren payı olarak eklenir; teşvikten yararlanılıyorsa yalnızca malullük-yaşlılık-ölüm kısmı indirimli oranda hesaplanır.
- Brüt maaşın %2'si işsizlik sigortası işveren payı olarak eklenir.
- Varsa yemek, yol, ikramiye gibi düzenli yan haklar tutarı üzerine eklenir.
- Bulunan toplam, işverenin o işçi için ödediği aylık gerçek maliyeti verir.
SGK primine esas kazancın da bir tavanı bulunur. Brüt maaşı 2026 yılı için 297.270 TL olan tavanın üzerinde olan bir çalışanda SGK ve işsizlik sigortası primi, gerçek brüt tutar üzerinden değil tavan üzerinden hesaplanır.
İşçinin Maliyetini Azaltan Teşvik ve İndirimler
5 puanlık veya 2 puanlık Hazine desteğinin yanında, 5510 sayılı Kanunun çeşitli ek maddelerinde düzenlenen ilave istihdam teşvikleri de işverenin maliyetini azaltabilir. Genç işçi, kadın işçi veya mesleki yeterlilik belgesi bulunan işçi çalıştırma gibi hallerde uygulanan bu teşvikler, SGK işveren payının bir kısmının veya tamamının belirli bir süre İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmasını sağlar.
Bu teşviklerin hangisinin uygulanacağı işçinin yaşına, cinsiyetine, işe giriş tarihine ve işyerinin sektörüne göre değişir, bu yüzden her işçi için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Aynı işveren, aynı dönemde birden fazla teşvikten mükerrer biçimde yararlanamaz. Teşvikler arasında seçim yapılması zorunludur.
Yemek, Yol ve Diğer Yan Haklar İşçinin Maliyetine Nasıl Yansır?
İşverenin sağladığı yemek ve yol yardımı, belirli bir tutara kadar SGK primi ve gelir vergisinden istisna tutulur, bu tutarı aşan kısım ise normal ücret gibi işlem görür. 2026 yılında günlük yol istisnası 158 TL, yemek yardımının SGK istisnası da aynı tutardadır. Gelir vergisi bakımından yemek istisnası ise 331,32 TL'ye kadar çıkabilmektedir.[4]
Bir işçiye ayda yaklaşık 22-26 iş günü için sağlanan yemek ve yol yardımı, işverenin toplam maliyetine belirgin bir tutar ekleyebilir.
Şirket aracı, telefon hattı veya özel sağlık sigortası gibi diğer yan haklar da aynı şekilde maliyete dahil edilir. Bu haklar yasal bir zorunluluk değil, işveren politikasının bir sonucudur. Şirket aracı tahsis edilen bir işçiye kesilen trafik cezasının kim tarafından ödeneceği ayrı bir tartışma konusudur ve Şirket Aracına Kesilen Cezayı Kim Öder yazımızda ele alınmaktadır.
İşyeri Büyüklüğü veya Toplu İş Sözleşmesi İşçi Maliyeti Değiştirir mi?
SGK ve işsizlik sigortası primi oranları işyeri büyüklüğüne göre değişmez. Tek işçi çalıştıran bir esnaf ile yüzlerce çalışanı bulunan bir şirket, aynı işçi için aynı oranda prim öder. Farklılık, büyük işyerlerinin daha kolay biçimde teşvik ve indirim şartlarını sağlayabilmesinden, örneğin bildirgelerini düzenli sisteme aktaran kurumsal bir işverenin Hazine desteğinden kesintisiz yararlanabilmesinden kaynaklanır.
Toplu iş sözleşmesi uygulanan işyerlerinde ise maliyet, kanuni asgari yükümlülüklerin üzerine çıkabilir. Sözleşmeyle kararlaştırılan ikramiye, yakacak yardımı veya eğitim yardımı gibi ek ödemeler de prime esas kazanca dahil olduğu ölçüde SGK ve işsizlik sigortası yükünü artırır.
Çalışanın İşverene Maliyeti ve Giydirilmiş Ücret Farkları
İşverene toplam maliyet ile kıdem ve ihbar tazminatına esas ücret farklı kavramlardır ve birbirine karıştırılmamalıdır. Tazminat hesabında yalnızca işçinin giydirilmiş brüt ücreti esas alınır. Bu, brüt maaşa işçiye düzenli sağlanan yemek, yol, ikramiye gibi parasal yan hakların eklenmesiyle bulunur.
İşverenin SGK primi veya işsizlik sigortası payı gibi kendi ödediği yükler, tazminat hesabına hiçbir şekilde dahil edilmez; kıdem tazminatı hesabında esas alınan giydirilmiş brüt ücret, yalnızca işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatleri kapsar.
Uygulamada bazı işverenler, toplam maliyeti düşük göstermek amacıyla bu iki kavramı birbirine karıştırarak yanlış hesap yapabilmektedir. İşçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakkı, işverene ödediği maliyetten bağımsız olarak yalnızca kendi brüt ücreti ve yan hakları üzerinden belirlenir.
Yıllık İkramiye ve Prim Ödemeleri İşçinin İşverene Maliyetini Etkiler mi?
Yılbaşı ikramiyesi, performans primi veya toplu bir ödeme yapılan ayda işverenin o aya ait SGK ve işsizlik sigortası yükü de aynı oranda yükselir, çünkü bu ödemeler de prime esas kazanca dahil edilir. Bir çalışana yıl içinde iki maaş tutarında ikramiye ödendiğinde, o ay için işverenin ödediği SGK ve işsizlik sigortası payı da normal aya göre iki katına yakın artar.
Bu etki, özellikle SGK prim tavanına yakın maaş alan çalışanlarda sınırlı kalır, çünkü tavanın üzerindeki kısım zaten prime tabi tutulmaz. Asgari ücrete yakın maaşlı çalışanlarda ise ikramiye ödemesinin maliyete yansıması, oransal olarak daha belirgin biçimde hissedilir.
Çalışanların işverene maliyeti konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Çalışanların İşverene Maliyeti Hakkında Sık Sorulan Sorular
İşe alım ve bütçe planlaması yapan işverenlerin bu konuda en çok sorduğu soruları bu başlıkta derledik.
İşverene maliyet ile net maaş arasındaki fark nedir?
Net maaş işçinin eline geçen tutardır. İşverene maliyet ise brüt maaşın üzerine SGK ve işsizlik sigortası işveren paylarının eklenmesiyle bulunan ve işçinin net maaşından çok daha yüksek olan tutardır.
Asgari ücretli bir işçinin işverene maliyeti ne kadardır?
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Herhangi bir teşvikten yararlanmayan bir işveren için toplam maliyet, SGK ve işsizlik sigortası payları eklendiğinde yaklaşık 40.874,63 TL'ye ulaşır.
İşveren SGK teşvikinden nasıl yararlanır?
SGK'ya prim borcu bulunmayan ve prim belgelerini süresinde veren işverenler, Hazine desteği kapsamında malullük-yaşlılık-ölüm sigortası payını sektöre göre 2 ila 5 puan daha düşük oranda ödeyebilir.
Yemek ve yol yardımı işverene maliyeti artırır mı?
Evet. Belirli bir tutara kadar vergi ve prim istisnasından yararlansa da yemek ve yol yardımı işverenin işçi başına ödediği toplam tutara eklenir ve maliyeti yükseltir.
İşverene maliyet hesabı kıdem tazminatı hesabında kullanılır mı?
Hayır. Kıdem ve ihbar tazminatı yalnızca işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. İşverenin SGK ve işsizlik sigortası payı gibi kendi ödediği kalemler bu hesaba dahil edilmez.
İşsizlik sigortası işveren payı hangi oranda ödenir?
İşveren, işçinin brüt ücretinin %2'si oranında işsizlik sigortası primi öder. Bu oran, işçiden kesilen %1'lik işçi payından ayrı ve ek bir yüktür.
Deneme süresindeki işçi için de aynı maliyet kalemleri uygulanır mı?
Evet. Deneme süresindeki işçi de tam kapsamlı sigortalı sayıldığından işveren aynı SGK ve işsizlik sigortası yükümlülüklerini öder. Deneme süresi bu maliyeti azaltmaz.
İkramiye ödenen ayda işverenin maliyeti neden artar?
İkramiye ve primler de prime esas kazanca dahil edildiğinden, bu ödemelerin yapıldığı ayda işverenin SGK ve işsizlik sigortası payı da aynı oranda yükselir. Bu artış SGK prim tavanının altındaki maaşlarda daha belirgin hissedilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.81; Sosyal Güvenlik Kurumu İşveren Prim Oranları duyurusu.
[2] 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.49.
[3] 7566 sayılı Kanun ve SGK duyuruları. Malullük-yaşlılık-ölüm sigortası işveren hissesine uygulanan Hazine desteği 2026 itibarıyla imalat sektöründe 5 puan, diğer sektörlerde 2 puan olarak belirlenmiştir.
[4] 2026 yılı günlük yemek ve yol bedeli istisna tutarları, Gelir Vergisi Kanunu ve ilgili SGK mevzuatı çerçevesinde belirlenmiştir.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 4 Ağustos 2026
