Borcun Ödenmesi İhtarnamesi Örneği

Borcun Ödenmesi İhtarnamesi

Borcun ödenmesi ihtarnamesi, vadesi gelmiş alacağın alacaklısının borçluya belirli süre içinde ödeme yapmasını, aksi halde icra ve dava yoluna başvurulacağını bildirdiği yazıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. İhtar, temerrüt faizini başlatır ve tacirler arasında noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da kayıtlı elektronik posta ile gönderilmesi zorunludur.^[1]

İhtarnamenin işlevi, şekil şartı ve sonrasında izlenecek yol aşağıda. Genel ihtarname biçimi İhtarname Nedir ve Örnekleri yazımızda, temerrüdün sonuçları ise Temerrüt Nedir, Sonuçları Nelerdir? yazımızda ele alınmaktadır.

İhtarname Borçluyu Ne Zaman Temerrüde Düşürür?

Borç muaccel olmuş ve alacaklı borçluya ihtar göndermişse borçlu, ihtarın ulaştığı anda temerrüde düşer. Vade, sözleşmede takvim günü olarak belirlenmişse ihtara gerek yoktur. Borçlu, vadenin dolmasıyla kendiliğinden temerrüde düşer ve ihtarname yalnızca ispat ve uyarı işlevi görür.

Faturada vade yazması kesin vade sayılmaz. Yargıtay, tek taraflı düzenlenen faturadaki vadeyi kesin vade kabul etmez. Alacaklı, faturaya dayanan alacak için ihtar göndermeden temerrüt faizi isteyemez.

Alacaklıların bir kısmı ihtar göndermeden doğrudan icra takibi başlatır. Takip talebi de ihtar niteliğindedir ve borçluyu temerrüde düşürür. Ancak takipten önceki döneme ilişkin faiz, kesin vade yoksa istenemez ve ihtarname bu faizi daha erken başlatır.

Tacirler Arasında İhtar Nasıl Gönderilir?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesi, tacirler arasında temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe ya da sözleşmeden dönmeye yönelik ihtarların noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta ile yapılmasını zorunlu kılar. E-posta ya da elden teslim edilen yazı, tacirler arasında bu sonuçları doğurmaz.

İhtarnamede şunlar bulunur:

• Alacaklı ve borçlunun kimliği
• Alacağın kaynağı ve dayanak belgesi
• Vade tarihi ve ödenmeyen tutar
• Kısmi ödeme ve kalan bakiye
• Faiz oranı ve işlemiş faiz
• Ödeme süresi ve hesap bilgisi
• Ödenmezse başvurulacak yollar
• Dönme ya da fesih iradesi

Noter ihtarı ispat kolaylığı sağlar. Tebliğ tarihi noter kaydıyla kesinleşir ve borçlunun "ihtarı almadım" savunması ortadan kalkar. Tacir olmayan borçluya da noter ihtarı tercih edilir.

Temerrüt Faizi Hangi Oranda İşler?

Sözleşmede faiz oranı yoksa adi işlerde 3095 sayılı Kanun'daki yasal faiz, ticari işlerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın avans faizi oranı uygulanır. Kararlaştırılan oran ise adi işlerde yasal faizin yüzde yüz fazlasını aşamaz. Ticari işlerde bu sınır uygulanmaz.

Faiz, temerrüt tarihinden başlar. Kesin vadeli borçta vade tarihi, diğer borçlarda ihtarın tebliğ tarihi faizin başlangıcıdır. İhtarnamede ödeme için verilen süre faizi ertelemez ve güncel oranlar Güncel Yasal Faiz Oranı Nedir yazımızda gösteriliyor.

Faize faiz işletilmez. Ticari işlerde üç aydan az olmamak üzere bileşik faiz sözleşmeyle kararlaştırılabilir. Adi işlerde bileşik faiz yasaktır ve ihtarnamedeki hesap bu kurala uyar.

İhtar Zamanaşımını Keser mi?

İhtarname zamanaşımını kesmez. Türk Borçlar Kanunu, zamanaşımının yalnızca dava, icra takibi, tahkim başvurusu ya da borçlunun ikrarıyla kesileceğini düzenler. Zamanaşımı dolmak üzereyse alacaklı, ihtarla yetinmeyip takip başlatmalıdır.

Borçlunun cevabı ikrar sayılabilir. Borçlu, ihtara verdiği cevapta borcu kabul edip süre isterse bu beyan ikrar niteliğindedir ve zamanaşımını keser. Alacaklı, cevabı bu yüzden saklar.

Kısmi ödeme de ikrardır. Borçlunun ihtardan sonra yaptığı kısmi ödeme, kalan borcu ikrar sayılır ve zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren yeniden işler. Ödemenin makbuzla belgelenmesi Tahsilat Makbuzu Örneği yazımızda yer alıyor.

Borçlu Ödemezse Ne Yapılır?

Alacaklı, ihtar süresi dolunca icra dairesinde genel haciz yoluyla takip başlatır ya da alacak davası açar. Takipte borçlu, ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz halinde alacaklı, itirazın kaldırılması ya da iptali davasıyla borçlunun haksız itirazı için yüzde yirmi icra inkar tazminatı isteyebilir.

Sözleşmeden dönme hakkı ihtarla kullanılır. Karşılıklı borç doğuran sözleşmede alacaklı, ihtarla uygun süre verir ve süre sonunda dönme ya da ifa yerine tazminat seçeneğini kullanır. İhtarnameye dönme iradesi yazılmazsa alacaklı, süre sonunda ayrı bir bildirim yapmak zorundadır.

Teminatlı alacakta haciz yolu farklıdır. Rehinle güvence altına alınmış alacak için önce rehnin paraya çevrilmesi yolu izlenir. Kambiyo senedine dayanan alacakta ise kambiyo takibi başlatılır ve takip aşamasında borçlunun savunma yolu Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi yazımızda anlatılmaktadır.

Borcun Ödenmesi İhtarnamesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Temerrüt faizi ve zamanaşımı konusunda sıkça sorulanlar aşağıda.

Referans ve Kaynaklar

^[1] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 117, 120, 123-125 ve 154; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 8, 9 ve 18; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, madde 58 ve 67.