İL/İLÇE ADI NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI: Ad Soyad - T.C. Kimlik No: TC Kimlik No
ADRES: Adres
KISITLANMASI TALEP EDİLEN: Kısıtlanması Talep Edilen Kişi - T.C. Kimlik No: Kısıtlanacak Kişinin TC Kimlik No
ADRES: Kısıtlanacak Kişinin Adresi
KONU: Türk Medeni Kanunu'nun 405. maddesi uyarınca Kısıtlanması Talep Edilen Kişi'nin kısıtlanmasına ve tarafıma vasi olarak atanmasına karar verilmesi talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
Kısıtlanması Talep Edilen Kişi, Yakınlık Derecesi yakınım olup Doğum Tarihi doğumludur ve Kısıtlanacak Kişinin Adresi adresinde ikamet etmektedir.
Adı geçen kişi, Sağlık Durumu / Yaşlılık / Hastalık Nedeni sebebiyle kendi işlerini göremez durumdadır ve günlük bankacılık, sağlık ile resmi kurum işlemlerini tek başına yürütememektedir.
Bu durum, Hastane Adı'ndan alınan Rapor Tarihi tarihli sağlık kurulu raporuyla da doğrulanmaktadır. Söz konusu rapor dilekçe ekinde sunulmaktadır.
Kısıtlanması talep edilen kişiyle aramda herhangi bir menfaat çatışması bulunmamakta olup, kendisinin bakımını fiilen ben sürdürmekteyim ve vasi olarak atanmaya uygun koşulları taşımaktayım.
HUKUKİ NEDENLER: Türk Medeni Kanunu madde 404, 405, 419, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, sağlık kurulu raporu, kimlik fotokopileri, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kısıtlanması Talep Edilen Kişi'nin kısıtlanmasına ve tarafıma vasi olarak atanmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. Tarih
Davacı: Ad Soyad
İmza:
Vasilik Başvurusu Dilekçesinde Yer Alması Gereken Bilgiler
Vasilik başvurusu dilekçe örneği, mahkemeye sunulan resmi bir çekişmesiz yargı talebinin iskeletidir. Kısıtlanan kişinin mirastaki konumu Zihinsel Engelli Bireylerin Miras Hakkı yazımızda ele alınmaktadır. Dilekçenin Sulh Hukuk Mahkemesi'ne hitaben yazılması ve vesayet sebebinin somut biçimde anlatılması gerekir. Başvuruda yatırılacak harcın hesabı Mahkeme Dava Harcı Hesaplama aracımızdadır.
Genel ifadeler yerine tanı, tarih ve işlem güçlüğü gibi somut bilgiler yazılması, mahkemenin dosyayı hızlı değerlendirmesini sağlar. Aşağıdaki unsurlar dilekçede mutlaka yer alır.
Vasi Tayini Hangi Hallerde Talep Edilir?
Türk Medeni Kanunu, vesayeti iki temel sebebe bağlar. Velayet altında bulunmayan her küçük kendiliğinden vesayet altına alınır.[1] Erginler bakımından ise akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen, sürekli yardıma ihtiyaç duyan ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan kişiler kısıtlanır.[2]
Uygulamada bu madde, ileri yaşa bağlı demans, alzheimer ve ağır bilişsel gerileme yaşayan kişiler için de sıkça işletilir. Yaş tek başına vesayet sebebi değildir. Belirleyici olan, kişinin kendi işlerini yürütme kapasitesinin kaybıdır.
Kısıtlamaya, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı iddiasında ancak resmi sağlık kurulu raporuna dayanılarak karar verilebilir.[3] Mahkeme, vasi adayının kimliğiyle yetinmez. Adayın şahsi kabiliyetini, ahlaki yapısını ve yaşam biçimini de ayrıca değerlendirir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2005/17985, K. 2006/2658, T. 02.03.2006"Vesayet makamı, vesayet işlerini görmek için ergin bir kişiyi vasi olarak tayin eder. Ehil olmak yahut ergin olmak vasi olmak için başlı başına yeterli değildir. Vesayet makamı ayrıca vasi tayin edeceği kişinin şahsi kabiliyetini, becerilerini, ahlaki yapısını, yaşam biçimini de dikkate almak zorundadır."
Aynı kararda, kural olarak tek kişinin vasi atandığı ancak işlerin durumu veya özel sebepler varsa birden fazla kişinin de vasi olarak atanabileceği hatırlatılmıştır. Dilekçeye eklenen sağlık kurulu raporunun nasıl alındığı Heyet Raporu Nedir Nasıl Alınır yazımızda anlatılmaktadır. Birden çok vasi atanacaksa bu kişilerin rızasının alınması ve gerekçenin kararda gösterilmesi gerekir.
Vasilik Başvurusunda Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan iki dereceli bir yapıyla yürütülür. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir.[4] Vasilik başvurusu dilekçesi bu nedenle doğrudan sulh hukuk mahkemesine verilir.
Yetki bakımından esas alınan yer, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yeridir.[5] Kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer ile fiilen ikamet ettiği yer farklıysa, dava fiili yerleşim yerindeki mahkemede açılır.
Vasi Tayini İçin Gerekli Belgeler
Mahkeme, başvurunun dayanağını ve vasi adayının uygunluğunu sunulan belgeler üzerinden değerlendirir. Nüfus kaydına ilişkin bir başka çekişmesiz talep için bkz. İsim Değiştirme Davası Nasıl Açılır?. Eksik veya güncelliğini yitirmiş bir sağlık raporu, sürecin uzamasına yol açabilir.
Tanık beyanı da mahkemenin sıkça başvurduğu bir delildir. Özellikle kısıtlanacak kişinin günlük yaşamını sürdürme kapasitesi hakkında yakın çevreden alınan beyanlar, sağlık raporunu tamamlayıcı nitelik taşır.
Vasinin Mahkemeden İzin Alması Gereken İşlemler
Vasi atandıktan sonra vesayet altındaki kişi adına her işlemi serbestçe yapamaz. Kanun, taşınmaz alım satımı, ödünç para verme veya alma, dava açma ve sulh olma gibi belirli işlemler için vesayet makamının önceden izni şartını arar.[6]
Bu izin şartı, vasinin yetkisini sınırlayan değil, vesayet altındaki kişinin malvarlığını koruyan bir denetim mekanizmasıdır. İzin alınmadan yapılan işlemler, sonradan mahkemece onaylanmadıkça hüküm doğurmaz.
Vasilik Başvurusu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Vasilik başvurusu dilekçesi hazırlayanların en çok merak ettiği soruları burada yanıtladık.
Noterden vasi tayini yapılabilir mi?
Hayır. Vasilik yalnızca sulh hukuk mahkemesinin kararıyla kurulur, noterler bu konuda yetkili değildir.
Vasi tayini davası ne kadar sürer?
Süre, sağlık raporunun yeterliliğine ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Belgeleri eksiksiz olan dosyalar birkaç ay içinde sonuçlanabilirken, ek rapor gereken dosyalarda süreç uzayabilir.
Bir kişiye birden fazla vasi atanabilir mi?
Kural olarak tek kişi vasi olarak atanır. Ancak işlerin durumu veya özel sebepler varsa, mahkeme birden fazla kişiyi de vasi olarak atayabilir.
Vasilik başvurusu dilekçesi nereye verilir?
Dilekçe, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi kalemine verilir.
Vasilik başvurusu için avukat tutmak zorunlu mudur?
Zorunlu değildir, başvuru sahibi dilekçeyi kendisi de hazırlayabilir. Ancak sağlık raporunun içeriği ve delillerin usulüne uygun sunulması, sürecin hızlı ilerlemesi açısından önemlidir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.404 — Velayet altında bulunmayan küçüğün vesayet altına alınması.
[2] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.405 — Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama.
[3] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.409 — Kısıtlamada ilgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu zorunluluğu.
[4] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.397 — Vesayet makamı ve denetim makamı.
[5] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.411 — Vesayet işlerinde yetki.
[6] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.462 — Vesayet makamından izin gerektiren işlemler.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 11 Ağustos 2026
