Bir dava açarken ne kadar masraf çıkacağını bilmek isteyen davacı, önce mahkeme dava harcı hesaplama işlemiyle başvurma harcını, peşin harcı ve gider avansını ayrı ayrı bulmalıdır. Bu kalemlerin toplamı, dava dilekçesi mahkeme kalemine sunulurken bir defada ödenir. Davayı kaybeden tarafın ödeyeceği vekalet ücreti Vekalet Ücreti Hesaplama aracımızda hesaplanır.
Aşağıdaki hesaplama aracı, dava türünü ve dava değerini girerek açılış aşamasında ödenmesi gereken toplam tutarı ortaya çıkarır.
Dosya Bilgileri
Delil ve İşlemler
Dava Harcı Türleri Nelerdir?
Hukuk davalarında ödenen harç tek kalemden ibaret değildir. Dava sürecinin farklı aşamalarında farklı harç türleri devreye girer. İş davalarında sürecin hangi aşamalardan geçtiği İş Davası Açma Rehberi Tüm Süreç yazımızda anlatılmaktadır. Aşağıdaki tablo dört temel harç türünü özetler.
| Harç Türü | Ne Zaman Ödenir | Niteliği |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | Dava dilekçesi verilirken | Maktu (sabit tutar) |
| Peşin harç | Dava dilekçesi verilirken | Dava değeri varsa nispi, yoksa maktu |
| Celse harcı | Duruşma sırasında (bazı dava türlerinde) | Maktu |
| Karar ve ilam harcı | Kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde | Nispi harcın kalan kısmı |
Başvurma harcı, davanın konusu ve değeri ne olursa olsun her dava dosyası için sabit bir tutar olarak alınır. Ödeme gücü bulunmayanların harçtan muafiyeti Fakirlik Belgesi Nasıl Alınır yazımızda ele alınmaktadır. Peşin harç ise dava parayla ölçülebilen bir alacağa ilişkinse dava değerinin belli bir oranı üzerinden, değeri ölçülemeyen davalarda (boşanma, tespit gibi) ise sabit bir tutar üzerinden hesaplanır.
Mahkeme Dava Harcı Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
2026 Başvurma Harcı ve Peşin Harç Tutarları
Harç tutarları her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranına göre güncellenir. 2026 yılında asliye hukuk, sulh hukuk ve aile mahkemelerinde başvurma harcı 732 TL olarak uygulanır.[1]
| Kalem | 2026 Tutarı | Açıklama |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | 732 TL | Her dava için sabit |
| Maktu peşin harç (değeri belirsiz davalar) | 732 TL | Boşanma, velayet, tespit gibi |
| Nispi peşin harç oranı | Binde 68,31 | Dava değeri üzerinden, 1/4'ü peşin |
| Gider avansı | Yaklaşık 2.500 TL (iki taraflı dava) | Tebligat, bilirkişi gibi giderler için |
Parayla ölçülebilen bir alacak davasında (örneğin 200.000 TL'lik bir tazminat talebinde), peşin harç şu şekilde bulunur:
200.000 × 0,06831 = 13.662 TL (toplam nispi harç)
13.662 / 4 = 3.415,50 TL (peşin ödenecek kısım)
Bu davada davacı, 732 TL başvurma harcı, 3.415,50 TL peşin harç ve gider avansını bir arada öder. Kalan 10.246,50 TL'lik kısım ise dava sonunda karar ve ilam harcı olarak, davanın kaybedilen tarafından tahsil edilir.
Dava Türüne Göre Harç Hesabı Nasıl Değişir?
Harç hesabının hangi yöntemle yapılacağı, dava türüne göre baştan belirlenir. Alacak ve tazminat davalarında dava değeri belli olduğu için nispi harç uygulanırken, bazı dava türlerinde değer aranmaz ve doğrudan maktu harç ödenir.
| Dava Türü | Uygulanan Harç |
|---|---|
| Alacak, tazminat, tapu iptali ve tescil | Nispi harç (dava değeri üzerinden) |
| Boşanma, velayet, isim düzeltme | Maktu harç |
| Kira tespiti, tahliye | Nispi harç (tespitte kira farkı, tahliyede yıllık kira üzerinden) |
| Menfi tespit ve istirdat | Nispi harç (talep edilen tutar üzerinden) |
Tapu iptali ve tescil davalarında dava değeri, taşınmazın güncel rayiç veya emlak vergisi değeri esas alınarak belirlenir. Bu değer üzerinden nispi harç hesaplanır. Tahliye davalarında harç, bir yıllık kira bedeli üzerinden alınır (Harçlar Kanunu m.17). Aylık kiranın tespiti davalarında ise Yargıtay'a göre karar ve ilam harcı, hükmedilen aylık kira ile önceden ödenen aylık kira arasındaki fark üzerinden hesaplanır.[2]
Nispi Harcın 1/4'ü Neden Peşin Ödenir?
492 sayılı Harçlar Kanunu, nispi harçlarda ödemenin iki aşamalı yapılmasını öngörür.[3] Kanuna göre karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin, kalan dörtte üçü ise kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
Bu yöntemin amacı, davacının dava açarken tüm nispi harcı bir defada ödemek zorunda kalmamasıdır. Kalan tutar, davayı kim kaybederse ondan alınır. Dava reddedilirse davacıdan, kabul edilirse davalıdan tahsil edilir.
Uygulamada mahkeme kalemleri, dava dilekçesini işleme almadan önce yalnızca başvurma harcı ile peşin harcın yatırılıp yatırılmadığını kontrol eder. Kalan dörtte üçlük kısım, dosyanın kapanış aşamasına kadar beklemede kalır.
Harçtan Muafiyet Halleri
Bazı dava türlerinde ve bazı kişiler bakımından harç kısmen veya tamamen alınmaz. Bu muafiyetler 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinde ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun adli yardım hükümlerinde düzenlenmiştir.
- İşçi davaları: Harçlar Kanunu m.13'te işçi davalarına özgü bir istisna yoktur, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu da harç muafiyeti tanımaz. İşçi dava açarken başvurma harcını ve peşin harcı öder. İşçinin harçsız işlem yapabildiği yer, iş mahkemesinin işçi lehine verdiği ilamın icra takibidir.[4]
- Nafaka davaları: Kanundaki istisna yalnızca ayda 100 (Yeni) Türk Lirasını geçmeyen nafakalara ait dava ve takipleri kapsar (Harçlar Kanunu m.13/c). Bu tutar güncellenmediği için nafaka davalarında da harç alınır, nispi harç bir yıllık nafaka tutarı üzerinden hesaplanır.
- Adli yardım: Yargılama giderlerini ailesinin geçimini zora sokmadan karşılayamayacak durumda olan ve davasında haklı görünen kişiler, mahkemeden adli yardım talep edebilir.[5]
Adli yardım talebi, dava dilekçesiyle birlikte veya ayrı bir dilekçeyle mahkemeye sunulur ve mahkeme, başvuranın mali durumunu gösteren belgeleri inceleyerek karar verir. Adli yardım kararı verilirse harç ve gider avansı devlet tarafından karşılanır, dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Talep dilekçesinin örneği Adli Yardım Talebi Dilekçesi yazımızdadır.
Harcın Yanlış Yatırılması Davayı Etkiler mi?
Harç eksik veya yanlış hesaplanarak yatırıldığında, mahkeme dava dilekçesini doğrudan reddetmez. Harçlar Kanunu m.30 ve m.32 uyarınca eksik harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmez ve davacıya süre verilir. Süre içinde harç yatırılmazsa dava usulden reddedilmez, dosya işlemden kaldırılır. Harç yasal süre içinde tamamlanıp dosya yenilenmezse dava açılmamış sayılır.[6]
Fazla yatırılan harç ise dava sonunda re'sen iade edilmez. Davacının ayrıca iade talebinde bulunması gerekir. Bu nedenle dava açılmadan önce harcın doğru tutarda hesaplanması, hem gecikmeyi hem de gereksiz nakit bağlanmasını önler.
Harçlar Kanunu eksik harcın tamamlanması için belli bir gün sayısı öngörmez, süreyi mahkeme belirler. Gider avansında durum farklıdır. Avansın yatırılmış olması bir dava şartıdır (HMK m.114/1-g) ve dava sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa davacıya iki haftalık kesin süre verilir (HMK m.120/2).
Harç ile Gider Avansı Arasındaki Fark
Dava açılışında ödenen tutar yalnızca harçtan ibaret değildir. Ayrıca bir de gider avansı yatırılır. Harç, devlete ödenen ve dava sonunda taraflardan biri üzerinde kalan bir kamu alacağıdır.
Gider avansı ise tebligat, bilirkişi ücreti, keşif gideri gibi yargılama sırasında ortaya çıkacak masraflar için önceden yatırılan bir emanettir. Kullanılmayan kısmı, karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iade edilir.
Bu ayrımı bilmeyen davacılar, çoğunlukla gider avansını da harç zannedip toplam maliyeti yanlış hesaplar. Gider avansı tamamlanmadan dava dilekçesi işleme alınmaz, bu nedenle iki kalemin de eksiksiz yatırılması gerekir.
Harç Nasıl ve Nereye Ödenir?
Dava harcı, adliyedeki vezneye elden yatırılabileceği gibi, e-Devlet üzerinden veya UYAP Vatandaş Portalı'ndaki elektronik ödeme sistemi üzerinden de yatırılabilir. Elektronik ödemede sistem, dava türüne göre hesaplanması gereken harcı otomatik gösterir.
Avukat aracılığıyla açılan davalarda harç, avukatın UYAP Avukat Portalı üzerinden dava dilekçesini kaydetmesiyle birlikte hesaplanır ve dilekçe, harç ödemesi tamamlanmadan mahkeme kalemine düşmez. Bu nedenle harcın önceden doğru hesaplanması, dilekçenin zamanında ve eksiksiz sisteme girmesini sağlar.
Elden ödemede ise makbuzun dilekçe ekinde fiziki olarak sunulması gerekir. Makbuzun kaybolması veya eksik sunulması, dosyanın işleme alınmasını geciktirebilir.
Dava Harcı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
Dava harcı hesaplamasında en sık rastlanan hata, dava değeri belirsizken nispi harç üzerinden hesap yapılmaya çalışılmasıdır. Boşanma, velayet ve bazı tespit davalarında dava değeri bulunmadığı için maktu harç uygulanır.
İkinci hata, celse harcının unutulmasıdır. Bazı dava türlerinde her duruşma için ayrı bir maktu harç alınır ve bu harç dava açılışında değil duruşma günlerinde tahsil edilir.
Üçüncü hata, dava sırasında talebin artırılması (ıslah) durumunda ek harç doğacağının gözden kaçırılmasıdır. Islah ile artan talep tutarına göre ayrı bir hesaplama gerekir. Bu konudaki detaylar için Islah Harcı Hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
İstinaf ve Temyiz Aşamasında Harç Ödenir mi?
Dava sona erip taraflardan biri kararı üst mahkemeye taşıdığında, bu aşama için de ayrı bir başvurma harcı ödenir. İstinaf ve temyiz harçları, ilk derece mahkemesindeki harçtan bağımsız olarak, her yıl güncellenen kendi maktu tutarları üzerinden alınır.
Kararın sadece bir kısmına itiraz edilse bile istinaf veya temyiz başvurma harcının tamamı ödenir. Harç, itiraz edilen kısmın değerine göre bölünmez. Bu harç ödenmeden yapılan istinaf veya temyiz başvurusu, süresi içinde tamamlanmadığı takdirde reddedilir.
Mahkeme dava harcı hesaplaması ve dava açma sürecinizin takibi için avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Mahkeme dava harcı hesaplaması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Mahkeme Dava Harcı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Dava açma masraflarıyla ilgili en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.
2026 yılında dava açma harcı ne kadar?
Asliye hukuk ve aile mahkemelerinde başvurma harcı 732 TL'dir. Dava değeri belirliyse buna ek olarak nispi peşin harcın dörtte biri, dava değeri belirsizse 732 TL maktu peşin harç ödenir.
Peşin harç ile karar ve ilam harcı arasındaki fark nedir?
Peşin harç, nispi harcın dörtte biri olup dava açılırken ödenir. Karar ve ilam harcı ise kalan dörtte üçlük kısım olup davanın sonunda, kaybeden taraftan tahsil edilir.
Gider avansı harca dahil midir?
Hayır. Gider avansı, tebligat ve bilirkişi gibi masraflar için ayrılan ayrı bir emanet tutarıdır. Harçtan bağımsız olarak hesaplanır ve kullanılmayan kısmı iade edilir.
Hangi davalarda harç ödenmez?
Harçtan istisna edilen işlemler Harçlar Kanunu m.13'te sayılır, örneğin genel bütçeli idarelerin işlemleri ve savcılığın kamu adına açtığı davalar. İşçi ve nafaka davaları genel kurala tabidir. İş mahkemesi ilamının işçi tarafından icra takibinde ise harç alınmaz. Mali gücü yetmeyen kişi adli yardım isteyebilir.
Adli yardımdan kimler yararlanabilir?
Kendisinin ve ailesinin geçimini zora sokmadan yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olan ve davasında haklı görünen kişiler adli yardımdan yararlanabilir. Talep, dava dilekçesiyle birlikte mahkemeye sunulur.
Hukuki Uyarı: Hatalı hesaplanan harç ve gider avansı, dava dilekçesinin işleme alınmamasına veya süre kaybına yol açabilir. Kesin tutarların tespiti ve dava sürecinin takibi için uzman bir avukata başvurulması gerekir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarife. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 98 seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği (31.12.2025 tarihli Resmi Gazete) ile 2026 yılı başvurma harcı 732 TL olarak belirlenmiştir.
[2] Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 25.11.2024 tarihli, 2024/969 E., 2024/3820 K. (bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi). Yıllık kira bedelinin tespiti istenen davalarda fark yıllık tutar üzerinden hesaplanır.
[3] 492 sayılı Harçlar Kanunu m.28/a - Nispi harçların ödeme zamanı. Karar ve ilam harcının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat davalarında peşin alınan oran yirmide birdir.
[4] 492 sayılı Harçlar Kanunu m.33 - İş mahkemelerince işçiler lehine hükme bağlanan hak ve alacakların takibinde işçiden harç alınmaz, harç takip sonunda borçludan tahsil edilir.
[5] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.334 - Adli yardımdan yararlanacak kişiler.
[6] Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 20.11.2015 tarihli, 2014/14880 E., 2015/10616 K.: eksik harç tamamlanmazsa dosyanın işlemden kaldırılması, süresinde tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılması gerekir.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Mayıs 2026
