Tera ve Pusula fon mağdurları, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla işleme kapatılan ve tasfiyeye alınan 131 yatırım fonunda payı bulunan, iade talebi karşılanmayan yatırımcılardır. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor.[1]
Fondaki para portföy yönetim şirketinin malvarlığına karışmaz. Tasfiyede fonun varlıkları satılır, elde edilen nakit başvuru gerekmeden yatırımcının saklama hesabına payı oranında aktarılır. SPK 28 Eylül 2026'da, 17 Eylül günü TEFAS'a verilen bütün talimatların iptal edildiğini ve bu yatırımcılara da tasfiye bakiyesinden pay oranında ödeme yapılacağını açıkladı.
Değer kaybı ve gecikme yüzünden oluşan zarar ise tazminat davası, ceza soruşturması ve idari yargı yoluyla ayrı ayrı takip edilir. Aşağıdaki bilgiler 23 Eylül 2026 itibarıyla SPK bültenleri ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) bildirimleriyle doğrulanmış, talimatların tasfiyedeki yeri SPK'nın 28 Eylül 2026 tarihli açıklaması ve TEFAS fiyat verilerine göre güncellenmiştir. Soruşturmaya ilişkin bilgiler haberlere yansıyan resmi açıklamalardan aktarılır ve şüpheliler hakkındaki suçlamalar, aksi kesin hükümle sabit oluncaya kadar iddia niteliğindedir.
Ara ödeme kararı ve Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin faaliyet durdurması, SPK'nın 30 Eylül 2026 tarihli 2026/67 sayılı bültenine dayanarak bu doğrulamaya sonradan eklenmiştir.
"Tera ve Pusula Fon Mağdurları Ne Yapmalı? Hukuki Çözüm Yolları" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Tera ve Pusula Fon Mağdurları Ne Yapmalı? Hukuki Çözüm Yolları" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Tera ve Pusula fon mağdurları SPK'nın 17 Eylül 2026 kararıyla tasfiyeye alınan 131 fondaki paylarının karşılığını başvuru yapmadan saklama hesaplarına alır.
- Sermaye Piyasası Kanunu'nun 53. maddesine göre fon malvarlığı portföy yönetim şirketinden ayrıdır ve şirketin alacaklıları bu varlıklara el koyamaz.
- Yanıltıcı KAP açıklamasına dayanan tazminat talebi Sermaye Piyasası Kanunu'nun 32. maddesine göre zararın doğduğu tarihten itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar.
- SPK, 30 Eylül 2026'da Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy mağdurlarına tasfiye bitmeden 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılmasına karar verdi.
İçindekiler35 başlık
- Tera ve Pusula Fon Krizinde Neler Yaşandı?
- Fon Tasfiyesi Nedir, Fon Mağdurlarının Parası Tamamen Gitti mi?
- Fon Tasfiyesi Nasıl Yapılır?
- Fon Mağdurları İçin Hukuki Çözüm Yolları
- Tera ve Pusula Fon Mağdurları Kime Tazminat Davası Açabilir?
- Fon Davasında Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
- Fon Soruşturmasında Mağdurun Hakları
- SPK'ya Karşı Tazminat Davası Açılabilir mi?
- Yatırımcı Tazmin Merkezi Fon Zararını Karşılar mı?
- Tera ve Pusula Mağdurları Çözüm Yolları
- BES, Para Piyasası Fonu ve Şirket Yatırımcılarının Durumu
- Tera ve Pusula Fon Mağdurları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tera ve Pusula Fon Krizinde Neler Yaşandı?
Tera ve Pusula fon krizinde yatırımcıların iade talepleri karşılanamadı ve SPK 17 Eylül 2026'da yedi portföy yönetim şirketinin fonlarını işleme kapatıp 131 fonu tasfiyeye aldı. Kararın dayanağı, SPK'ya piyasanın güvenilirliğini korumak için tedbir alma yetkisi veren Sermaye Piyasası Kanunu'nun 96. maddesidir.[2]
Kamuoyunda "fon krizi" ya da "fon vurgunu" diye anılan süreçte en çok adı geçen iki grup Tera ve Pusula'dır. Tera Portföy, Tera Yatırım Holding çatısı altındaki Tera grubunun, Pusula Portföy ise Pusula Holding'e bağlı Pusula grubunun portföy yönetim şirketidir.
Süreci başlatan düzenleme ağustos sonunda geldi. SPK, 28 Ağustos 2026'da Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'i değiştirerek fonların kurucunun ilişkili taraflarıyla borsa dışında yaptığı repo, ters repo ve vaad işlemlerine sınır getirdi. Kurulun açıklamasına göre amaç, ilişkili taraflar arasındaki teminatsız borçlanma ile borsadaki olağan dışı fiyat hareketlerinin yarattığı sistemik riski önlemekti.[3]
Tera, 31 Ağustos'ta KAP'ta bir fonunda Rehber'e tam uyum sağlandığını açıkladı. Üç gün sonra, 3 Eylül'de, SPK'nın yazısı üzerine uyumun henüz sağlanmadığı yönünde düzeltme yaptı. İade talepleri bu dönemde hızla arttı ve Tera'nın açıklamasına göre toplamda yaklaşık 300 milyar TL'ye ulaştı.
Eylül ortasında önce Pusula'nın, ardından Tera'nın bazı fonlarında iade ödemeleri yapılamadı. SPK 17 Eylül'de hem suç duyurusunda bulundu hem de yedi şirketin fonlarını işleme kapatıp tasfiye kararı verdi.
Tasfiye süresi 20 Eylül'de 3 aydan 6 aya çıkarıldı, Kurul ertesi gün bu sürenin mutlaka dolmasının beklenmeyeceğini açıkladı. 28 Eylül'de ise 17 Eylül'de verilen talimatların TEFAS tarafından iptal edildiğini, fiyatı açıklanmadığı için gerçekleşmeyen talimatların da tasfiye kapsamında olduğunu duyurdu.
Tasfiye Kapsamındaki Tera, Pusula ve Diğer Portföy Şirketlerinin Fonları
SPK önce 130 fonu tasfiye listesine aldı, aynı gün yayımlanan ikinci kararla Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu'nu (THF) ekleyerek sayıyı 131'e çıkardı. Tasfiyeyi Tera fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarında Ziraat Bankası yürütür.[4]
Listeyi fon adlarına göre ayırdığımızda hukuken en önemli ayrıntı ortaya çıkar. 131 fonun 117'si serbest fondur. Bu tür fonlar yalnızca nitelikli yatırımcıya satılabilir ve bu kural, fonu satan banka ya da aracı kurumun sorumluluğunu belirleyen temel ölçüttür.
Adında "para piyasası" geçen 15 fon, "katılım" geçen 8 fon ve 3 altın fonu da listededir. Emeklilik yatırım fonu, döviz ya da eurobond fonu listede yer almaz.
Tasfiye Edilen 131 Fonun Listesi ve TEFAS Kodları
Banka ve aracı kurum uygulamalarında fonlar genellikle üç harfli TEFAS koduyla görünür, SPK bülteni ise yalnızca fon unvanlarını sayar. Aşağıdaki kodları bültendeki 131 unvanla tek tek eşleştirdik.
Tera Portföy'ün tasfiyedeki altı fonu TLY (Birinci Serbest Fon), DOH (Dördüncü Hisse Senedi Serbest Fon), T3B (Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fon), THF (Hisse Senedi Fonu), TP2 (Para Piyasası Fonu) ve TLV (Para Piyasası Katılım Fonu) kodlarını taşır.
Pusula Portföy'ün 12 fonundan PKM, PNU ve PRY para piyasası fonudur, kalan dokuzu hisse senedi ağırlıklı serbest fondur.
| Portföy yönetim şirketi | Tasfiyeyi yürüten banka | TEFAS kodları |
|---|---|---|
| Pardus Portföy (42 fon) | Ziraat Bankası | AC4, AC5, AC7, AC8, AP6, BDI, BHH, BRT, BSE, BST, CSH, DHI, DRH, IAU, KHA, KRH, MGE, OHI, PAO, PBY, PCH, PDH, PGE, PHY, PKU, PMH, PMP, PO7, PO8, PO9, POB, POF, POI, POS, POU, PPO, PSR, PST, PYD, PYI, PYR, SHI |
| Hedef Portföy (31 fon) | Ziraat Bankası | DUH, FNT, HAT, HBV, HDA, HDH, HDK, HEH, HFI, HGH, HGJ, HIM, HIN, HKJ, HKM, HKP, HLR, HMK, HMV, HPF, HPH, HPI, HPL, HPP, HPZ, HVA, HVB, HVC, HYV, KSA, NFK |
| Atlas Portföy (16 fon) | Ziraat Bankası | ABG, AP4, AP5, BAC, BSH, BTJ, DFI, GCD, KHD, KLH, LAI, LGO, PPT, PSE, SNY, UHS |
| Bulls Portföy (15 fon) | Ziraat Bankası | BBN, BBO, BDO, BI5, BIK, BLA, BMU, BOH, BOS, BP5, BPZ, BSN, BUC, IHY, YLZ |
| Pusula Portföy (12 fon) | Ziraat Bankası | PBH, PCS, PDC, PDG, PGH, PHB, PHN, PKD, PKM, PKZ, PNU, PRY |
| A1 Capital Portföy (9 fon) | Ziraat Bankası | AJ1, BHN, BYZ, CAH, CBD, CHY, P1A, PAB, SEH |
| Tera Portföy (6 fon) | Türkiye İş Bankası | DOH, T3B, THF, TLV, TLY, TP2 |
Kodunuz bu listede yoksa fonunuz tasfiyede değildir, ancak bu, paranızı hemen çekebileceğiniz anlamına gelmez.
Tasfiye Dışında Kalan Tera Fonları
Tera'nın TRJ, FSU, TMM, TRU ve TMV kodlu fonları tasfiye listesinde değildir. Şirketin KAP açıklamasına göre bu fonların iadeleri 16-18 Eylül arasında ödenmiş, 18 Eylül'de Takasbank nezdindeki hesaplara getirilen kısıtlar nedeniyle ödemeler durmuştur.[5]
Tera Portföy Algoritmik Stratejiler Serbest Fon'da (TMV) ise 21 Eylül'de iade ödemelerinde temerrüt oluştu ve şirket bunu ertesi gün KAP'a bildirdi.
Listede olmayan her fon güvende demek değildir. SPK, yedi şirketin TEFAS'taki bütün fonlarını alım ve satıma kapattı ve 17 Eylül'den itibaren TEFAS dışı kanallardan da işlem yapılmasını durdurdu.
Tasfiye listesinde bulunmayan bir fonda yatırımcı payını şimdilik nakde çeviremez, fakat fonun malvarlığı tasfiye usulüne girmemiştir. Bu fonların durumu SPK'nın yeni kararlarıyla netleşecektir.
A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy'ün Tasfiye Sırası
SPK, 30 Eylül 2026'da A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy'ün tasfiye listesindeki fonlarında tasfiyenin önce unvanında "para piyasası" geçen fonlardan başlayarak, yatırımcı sayısı en çoktan en aza doğru yürütülmesine karar verdi.[6]
Bu üç şirketin tasfiye kapsamında olmayan fonları 17 Eylül'den beri TEFAS'ta kapalıydı. SPK, tasfiye tamamlanınca bu fonların tüm dağıtım kanallarında yeniden alım satıma açılabileceğini, gerekirse tasfiye bitmeden de açılabileceğini duyurdu.
Fon Tasfiyesi Nedir, Fon Mağdurlarının Parası Tamamen Gitti mi?
Fon tasfiyesi paranın yok olduğu anlamına gelmez, fonun faaliyetine son verilip portföydeki varlıkların satılması ve elde edilen nakdin pay sahiplerine dağıtılmasıdır. Ne kadarının geri döneceği ise fonun elindeki varlıkların satış bedeline bağlıdır.
Yatırım fonunun tüzel kişiliği yoktur. Fon, yatırımcılardan toplanan parayla portföy yönetim şirketi tarafından yönetilen ayrı bir malvarlığıdır.[7] Sermaye Piyasası Kanunu bu malvarlığını şirketin kendi borçlarından ve iflasından açıkça ayırır:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.53/2-3"Fon mal varlığı portföy yönetim şirketinin ve portföy saklama hizmetini yürüten kuruluşun yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi başka bir amaçla tasarruf edilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil olmak üzere haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez. (3) Fon mal varlığının tasfiyesi durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir."
Portföy yönetim şirketi batsa, yöneticileri tutuklansa ya da şirketin mallarına el konsa bile fonun içindeki varlıklar yatırımcılara aittir. Katılma payları da MKK'da yatırımcı adına hesap bazında tutulduğundan, aracı kurumlara yönelik tedbirler pay sahipliğini ortadan kaldırmaz.
Asıl risk başka yerdedir. Fonların büyük kısmı hisse senedi ağırlıklıdır ve işlem hacmi düşük (sığ) hisselerin kısa sürede satılması fiyatı aşağı çekebilir.
Anapara güvencesi yoktur. Portföyde değeri düşmüş ya da tahsil edilemeyen bir varlık varsa, bu kayıp tasfiye bakiyesine yansır.
İşleme kapatma ile tasfiye de aynı şey değildir. Birincisinde fon yaşamaya devam eder ama alım satım durur.
Tasfiyede ise fonun sonu gelir, varlıklar paraya çevrilir ve fon izahnamesinin ticaret sicili kaydı tasfiye bitince terkin edilir. Tasfiye süresince fon yönetim ücreti, tasfiyeyi yürüten banka adına fona yansıtılmaya devam eder.
Fon Tasfiyesi Nasıl Yapılır?
Fon tasfiyesi, SPK'nın 2026/61 sayılı bülteninde belirlenen usulle yapılır. Saklama hesabı görevli bankaya devredilir, mutabakat yapılır, portföydeki varlıklar satılır ve nakit yatırımcı hesaplarına aktarılır. Usul ve esasların KAP'ta yayımlanması, Rehber'deki tasfiye duyurusu yerine geçer, bu nedenle yatırımcıya ayrıca bildirim yapılması beklenmez.
Fon Tasfiyesinde Mutabakat ve Ödeme Takvimi
Tasfiyenin ilk iki iş günü içinde Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile bankalar, her fonun tedavüldeki pay adedini ve yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki payları eşleştirir. Fonun repo, mevduat ve kredi işlemlerinden doğan borç ve alacaklar ise önceki saklayıcı ile banka ve Takasbank arasında en geç 10 iş gününde mutabakata bağlanır.
Mutabakattan sonra banka, portföydeki varlıkları piyasa derinliğini ve likiditeyi gözeterek kendi belirleyeceği sıklıkta satar. Elde edilen nakit, bankanın belirleyeceği dönemlerde yatırımcıların saklama hesaplarına pay oranında aktarılır. Ödeme tek seferde değil, parça parça gelebilir.
Yatırımcının başvuru yapması gerekmez. Tasfiye süresi önce en fazla 3 ay olarak belirlenmiş, 20 Eylül 2026'daki kararla 6 aya çıkarılmıştır.[8] SPK ertesi gün yaptığı açıklamada bu sürenin, tasfiyenin mutlaka 6 ay süreceği anlamına gelmediğini belirtti.
Ara Ödeme: Tasfiye Bitmeden 1 Milyon TL'ye Kadar Ödeme
SPK, 30 Eylül 2026 tarihli 2026/67 sayılı bültenle Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy'ün tasfiyedeki fonlarına ek bir ödeme usulü getirdi.[9] Mutabakatı tamamlanan katılma payı sahibine, nihai tasfiye sonucunda hak kazanacağı ödemeye mahsuben ara ödeme yapılır.
Tutar, MKK'nın hesapladığı net yatırım tutarına göre belirlenir: bu tutar 1 milyon TL'nin altındaysa tamamı, 1 milyon TL ve üzerindeyse en fazla 1 milyon TL ödenir. Usul önce para piyasası fonlarından başlar.
Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmaz, pay sahipliğiniz devam eder. Gerçek iade, tasfiye tamamlanıp nihai sonuç belli olunca yapılır; bu ödeme yalnızca bir avanstır. A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy'ün tasfiyedeki fonları bu ara ödeme kapsamına alınmadı.
Satış Emri Verip Parası Ödenmeyen Fon Mağdurları
TEFAS'ta satış emri verip parası hesabına geçmeyen yatırımcının tasfiyedeki yeri, emrin açıklanmış bir fiyatla gerçekleşip gerçekleşmediğine göre belirlenir. Fiyatı açıklanıp payları fondan çıkan ama parası ödenmeyen yatırımcı fonun alacaklısıdır ve tasfiyede önce ödenir. Fiyat hiç açıklanmadığı için emri gerçekleşmeyen yatırımcı ise pay sahibi olarak kalır ve pay oranında ödeme alır.[10]
Ayrımın dayanağı tasfiye esaslarındaki şu hükümdür:
SPK Bülteni 2026/61, Tasfiye Usul ve Esasları A/6"İhbarlı fonlar için 17.09.2026 tarihinde saat 13.30'dan sonra iletilen katılma payı iade talimatları ile para piyasası fonları için izahnamede yer verilen gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen iade talimatları işbu tasfiye esasları kapsamındadır. Tasfiye kararı verilen fonlardan, Takasbank TEFAS Platformu üzerinden fon satım emri verilen ve gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutar fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilir ve banka tarafından yukarıdaki (5) nolu maddede yer verilen yöntemlerle elde edilen nakit ile öncelikli olarak bu borçlar ödenir."
Bülten 17 Eylül saat 13.30'u sınır gösterdiği için pek çok kaynak "17 Eylül 13.30'dan önce verilen talimatlar önce ödenecek" diye yorumladı. SPK bu yorumu kabul etmedi. Fonlar aynı gün 57/1707 sayılı kararla TEFAS'ta işleme kapatıldığından, 17 Eylül'de verilen bütün talimatlar saat 13.30'dan önce iletilmiş olsalar bile TEFAS tarafından iptal edildi.
Hükümdeki öncelik, iade talimatı karşılığında oluşan tutar içindir ve bu tutar ancak talimat bir fiyatla gerçekleştiğinde oluşur. SPK da 28 Eylül'de, 16 Eylül ve öncesinde TEFAS'a iletildiği halde fonun temerrüdü ya da fiyat açıklamaması yüzünden gerçekleştirilemeyen talimatları A/6 bakımından tasfiye kapsamında saydı. A/6'nın ilk cümlesi de bu ifadeyi, sınırdan sonra verilip pay sahibi gibi ödenecek talimatlar için kullanır.
16 Eylül saat 13.30'dan sonra verilen talimat da 17 Eylül sabahı verilenle aynı fiyata tabiydi. Fonlar 17 Eylül'de kapatıldığı için bu fiyat hiçbir talimata uygulanmadı ve 16 Eylül öğleden sonraki emirler de gerçekleşmedi.
Fon bazında sınır, son açıklanan fiyata göre değişir. THF, DOH, TP2 ve Atlas Portföy'ün DFI fonunda 16 Eylül 13.30'dan önce verilen talimatlar fiyatlandı, sonrakiler pay oranına kaldı. TLY'de 17 Eylül tarihli fiyat hiç açıklanmadığı için sınır bir gün geriye çekilir ve 15 Eylül 13.30'dan sonra verilen talimatlar da pay oranında ödenir.[11]
Fiyatlanan talimatın parası ödendiyse o talimat bakımından tasfiyeyle ilginiz kalmaz. Ödenmediyse emir dökümünüzdeki işlem fiyatı ve pay adedi, fona karşı alacağınızın belgesidir.
Belirleyici olan, emri bankaya verdiğiniz an değil, emrin TEFAS'a iletildiği gün ve saattir. Banka, 13.30'dan sonra aldığı bir emri ertesi günün işlemine bırakmış olabilir, bu yüzden emir dökümünde iletim zamanını ayrıca sorun. Emir dökümünüzü ve ekran görüntülerinizi saklamanız sonraki her itiraz için belirleyicidir.
e-Devlet ve MKK e-Yatırımcı ekranında payların yanında görülen PBLK ibaresi, payların işlem için bloke edildiğini gösteren bir blokaj kaydıdır. Satış emrinin sisteme işlendiğine işaret edebilir, ancak tek başına öncelikli ödeme hakkını kanıtlamaz.
Bankanın uygulamasında 17 Eylül tarihli ve "iptal edildi" görünen emir, SPK'nın açıkladığı toplu iptalin sonucudur. Zamanında verildiği halde TEFAS'a hiç iletilmeyen bir emirde ise emri iletmeyen kuruluşun sorumluluğu ayrıca tartışılır.
Geç Ödenen Satış Bedeline Faiz İstenebilir mi?
Satış bedeli valör gününde hesabına geçmeyen yatırımcı, ödemeye kadar geçen süre için temerrüt faizi isteyebilir, ancak faizin kimden alınacağı tartışmalıdır. İzahnamede gösterilen valör günü taraflarca bilinen ödeme günüdür ve bu günün geçmesiyle ihtara gerek kalmadan temerrüt doğar.[12]
Temerrüt faizi için borçlunun kusurlu olması da gerekmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, borçlunun kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini kanıtlayarak faiz ödeme yükümlülüğünden kurtulamayacağını açıkça belirtmiştir.[13]
Karşı tarafın en güçlü savunması SPK kararı olacaktır. Aynı Kurul, borçlu dışındaki bir nedenle, örneğin başka bir davada verilen tedbir kararıyla ödenemeyen parada temerrütten söz edilemeyeceğini de kabul etmiştir.[14] Buna karşılık SPK'nın tasfiye esasları bu tutarları fonun öncelikli borcu saymış, borcu ortadan kaldırmamıştır.
Bu tartışma yalnızca fiyatı açıklanıp payları fondan çıkan, parası ise ödenmeyen talimatlar içindir. Fiyatı açıklanmadığı için gerçekleşmeyen ya da 17 Eylül'de iptal edilen talimatta satış hiç olmadığından bir satış bedeli alacağı da doğmaz. Bu yatırımcının itirazı faize değil, talimatının gerçekleştirilmemesine yöneliktir.
Faizin tasfiye edilen fonun varlığından ödenip ödenmeyeceği konusunda tasfiye esaslarında bir hüküm yoktur. Bu nedenle faiz talebini, fonu vekalet hükümlerine göre yöneten portföy yönetim şirketine yöneltmek daha sağlam bir yoldur. İşlem banka ve portföy şirketi açısından ticari olduğu için yatırımcı yönünden de ticari sayılır ve dilekçede açıkça istenirse avans faizi uygulanır.[15]
Rehinli, Hacizli ve Kredili Hesaplarda Tasfiye
MKK ile bankalar arasındaki ilk mutabakat, katılma payları üzerindeki rehin, haciz ve tedbir kayıtlarını da kapsar. Payınız bir krediye teminat verilmişse ya da hesabınızda haciz varsa, bu kayıt tasfiye sürecinde de dikkate alınır ve ödeme ona göre işlem görür.
Kredili hisse işlemi yapan yatırımcılar için SPK ayrıca geçici bir esneklik tanıdı. Aracı kurumlar, 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar özkaynak koruma oranını yüzde 35 yerine yüzde 20 olarak uygulayabilir. Bu düzenleme fon paylarını değil, borsadaki kredili hisse pozisyonlarını ilgilendirir ve aracı kurumun risk politikasına bırakılmıştır.
Fon Mağdurları İçin Hukuki Çözüm Yolları
Fon mağdurları için beş ayrı yol vardır ve bunlar birbirinin yerine geçmez. Tasfiye payı yasal bir dağıtımdır, tazminat ise kusurlu kişiden istenir. İlk yol, tasfiye payının eksiksiz gelmesini takip etmektir ve bunun için başvuru gerekmez.
İkinci yol, tasfiye payının karşılamadığı zarar için tazminat davasıdır. Bu dava portföy yönetim şirketine, fonu satan kuruluşa, saklayıcıya ve yöneticilere karşı açılabilir, ancak önce arabulucuya gitmek zorunludur.
Üçüncü yol ceza soruşturmasıdır. Sorumluların cezalandırılmasını ve mal varlıklarına tedbir konmasını sağlar, ama yatırımcıya doğrudan ödeme yapmaz.
Dördüncü yol, SPK'nın denetim kusurunu ileri süren idari yargı davasıdır ve önce Kurula başvurmayı gerektirir. Beşinci ihtimal olan Yatırımcı Tazmin Merkezi ise fondaki değer kaybını karşılamaz.
Hangi yolun işe yarayacağı, zararın türüne bağlıdır. Borsadaki genel düşüşten doğan piyasa zararı kimseden istenemez. Sığ hisselerin tasfiyede hızlı satılmasından ya da ödemenin gecikmesinden doğan tasfiye zararı ile ilişkili taraf işlemi, yanıltıcı açıklama veya uygunsuz satıştan doğan zarar ise ayrı hesaplanır.
Tazminatın asıl konusu bu son gruptur, tasfiye zararı da ancak tasfiyeye yol açan hukuka aykırılık ispatlanırsa istenebilir. Çoğu mağdur için belirleyici olan, zararın hangi gruba girdiğini ve kimin kusurundan doğduğunu belgelerle ortaya koymaktır.
Tera ve Pusula Fon Mağdurları Kime Tazminat Davası Açabilir?
Tazminat davası, zarara hangi kusurun yol açtığına göre portföy yönetim şirketine, fonu satan banka ya da aracı kuruma, saklayıcı kuruluşa ve yöneticilere karşı açılabilir. Her biri için ispat edilecek kusur farklıdır. Yalnızca piyasadaki düşüş nedeniyle zarar etmek tek başına tazminat sebebi değildir, zararın mevzuata, izahnameye ya da özen borcuna aykırı bir davranıştan doğduğunu göstermek gerekir.
Portföy Yönetim Şirketinin Tazminat Sorumluluğu
Portföy yönetim şirketi fonu yatırımcıların haklarını koruyacak şekilde yönetmekle yükümlüdür. Kanun, şirket ile yatırımcı arasındaki ilişkide özel hüküm bulunmayan hallerde vekalet sözleşmesi hükümlerinin kıyasen uygulanacağını söyler. Vekil gibi davranan şirket, işi özenle ve yatırımcının yararına görmek zorundadır.
Portföy Yönetim Şirketleri Tebliği bu özeni "dikkatli ve basiretli bir kişi" ölçütüne bağlar. Kurucu, fon faaliyetlerinin iç tüzük ve izahnameye uygun yürütülmesinden de sorumludur.
Somut dosyada tartışılacak sorular belli. Portföy izahnamedeki stratejiye uygun kuruldu mu?
İlişkili taraflarla yapılan işlemler sınırları aştı mı, tek bir paya ya da tek bir karşı tarafa aşırı yoğunlaşma oldu mu? Bu soruların cevabı SPK'nın denetim raporlarında ve bilirkişi incelemesinde ortaya çıkar.
Pratik bir çekince de var. Portföy yönetim şirketinin kendi sermayesi sınırlıdır ve binlerce davanın toplam tutarını karşılamayabilir. Bu nedenle davalılar seçilirken şirketin ödeme gücü de hesaba katılır.
Fonu Satan Banka ve Aracı Kurumun Sorumluluğu
Fonu satan banka ya da aracı kurum, çoğu mağdur için en sağlam davalıdır. Yatırım kuruluşları müşteriye ürünün risklerini bildirmek ve uygunluk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Müşterinin kendi talebiyle fon aldığı hallerde bu test yapılmayabilir, ancak müşterinin bu konuda bilgilendirildiğini ispat yükü kuruluşa aittir.[16]
Serbest fonlarda kural daha sıkıdır. Bu fonların payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılmak üzere ihraç edilir ve satışı yapan kuruluş, yatırımcının nitelikli olduğunu gösteren belgeyi almak ve saklamakla yükümlüdür.[17]
Bireysel yatırımcının nitelikli sayılması için aranan finansal varlık toplamı, SPK'nın 18 Aralık 2025 tarihli kararıyla 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye çıkarıldı. Satış sırasında hangi eşiğin aranacağını fonun alındığı tarih belirler.
Birikimi bu tutarın altındayken serbest fon alan yatırımcı, nitelikli yatırımcı beyanının hiç imzalatılmadığını ya da beyandaki rakamların gerçeği yansıtmadığını bankadan isteyeceği kayıtlarla gösterebilir. Satış telefonla yapıldıysa görüşmenin ses kaydı da istenebilir.
Yargıtay, "hedge fon" olarak pazarlanan bir serbest fonu satan bankanın müşteriyi yeterince bilgilendirmediğini ses kayıtlarına dayanarak kabul etmiş, zararı banka ile yatırımcı arasında yüzde 70'e yüzde 30 oranında paylaştıran kararı onamıştır:
Yargıtay 11. HD, E. 2016/1317, K. 2016/9787, T. 22.12.2016"...dosya arasına celp edilen ve çözümü yapılan ses kayıtlarından dava konusu fon ile ilgili olarak davacının davalı bankaca yeterince bilgilendirilmediği ve davacının da işlem yaptığı fon ile ilgili olarak kendisinin yapması mümkün olan araştırmaları yapmadığının anlaşılmasına göre taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir."
Aynı karar yatırımcıya da yüzde 30 kusur yüklemiştir. Mahkemeler, fon alım satımıyla uğraşan kişiden basit bir araştırma yapmasını bekler ve yatırım deneyimi arttıkça yatırımcının kendi kusur payı da büyür.
Saklayıcı Kuruluşun Sorumluluğu
Portföy saklayıcısı, fon portföyünün mevzuata ve iç tüzüğe uygunluğunu izlemekle görevlidir ve yatırımcılara verdiği zararlardan sorumludur.[18] Saklayıcının izahnameye aykırı yatırımları ya da sınır aşımlarını fark ettiği halde bildirmediği ortaya çıkarsa ona da dava yöneltilebilir.
Tasfiye sürecinde görevlendirilen İş Bankası ve Ziraat Bankası ise geçmişteki yönetimden değil, yalnızca tasfiyeyi yürütürken üstlendikleri görevlerden sorumludur.
Fon Yöneticilerinin Kişisel Sorumluluğu
Şirket yöneticilerine karşı dava, Türk Ticaret Kanunu'nun yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunu düzenleyen 553. maddesine dayanır. Burada belirleyici bir ayrım var. Katılma payı sahibi, portföy yönetim şirketinin ortağı değildir.
Yöneticilerin şirkete verdiği zarar yatırımcı için dolaylı zarardır ve bunun için doğrudan dava açılamaz. Yatırımcı ancak kendi malvarlığına doğrudan zarar veren bir davranış varsa, örneğin yanıltıcı bilgiyle fon almaya yönlendirildiyse, yöneticiye haksız fiil hükümleriyle başvurabilir.
Fon yatırımcısının yöneticiye doğrudan dava açabileceği sınırları çizen yerleşik bir Yargıtay içtihadı henüz yoktur. Bu yol, ceza soruşturmasında toplanacak delillerle birlikte değerlendirilir.
Yanıltıcı KAP Açıklaması Nedeniyle Tazminat
Tera'nın 31 Ağustos 2026'da DOH fonunda Rehber'e tam uyum sağlandığını, TLY ve TMV fonlarında uyarlamaların tamamlanma aşamasına geldiğini açıklaması, 3 Eylül'de SPK'nın yazısı üzerine "tam uyumun henüz sağlanmadığı" yönünde düzeltildi.[19] Özel durum açıklamaları kamuyu aydınlatma belgesidir. Bu belgelerdeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgiden doğan zararlardan belgeyi imzalayanlar ile adına imzalanan tüzel kişi müteselsilen sorumludur.[20]
Bu yolda zamanlama her şeydir. Kanun, düzeltmenin yatırım kararından önce ilan edildiği hallerde talebin reddedileceğini söyler. En güçlü konumdaki yatırımcılar, 31 Ağustos ile 3 Eylül arasında bu açıklamalara güvenerek fon alanlardır.
Açıklamayı yapanlar, bilginin yanlışlığından haberdar olmadıklarını ve bunun kast ya da ağır ihmallerinden kaynaklanmadığını ispatlarsa sorumlu tutulmaz. Kanundaki illiyet bağı karinesi borsada alınıp satılan araçlar için kurulduğundan, borsada işlem görmeyen fon paylarında zarar ile açıklama arasındaki bağın ayrıca kanıtlanması gerekebilir.
En kritik nokta ise süredir. Kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan talep, zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğrar.
Fon Davasında Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
Fon davasında görevli mahkeme, yatırımcının tüketici sayılıp sayılmadığına göre asliye ticaret ya da tüketici mahkemesidir ve bu konuda Yargıtay kararları çelişkilidir. Zamanaşımı ise dayanılan sebebe göre altı aydan on yıla kadar değişir.
Tüketici Mahkemesi mi Asliye Ticaret Mahkemesi mi?
Birikimini bankanın önerisiyle fona yatıran bireysel yatırımcı için tüketici mahkemesi, tacir ya da yatırımı meslek gibi yürüten yatırımcı için asliye ticaret mahkemesi görevli olma eğilimindedir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun vekalet ve bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi tanımına alır ve portföy yönetim şirketi ile yatırımcı arasındaki ilişkiye de vekalet hükümleri uygulanır. Buna karşılık yatırım fonu işlemlerinin gelir elde etme amaçlı olduğu ve tüketici işlemi sayılmayacağı görüşü de yargı kararlarında yer bulmuştur.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, bankadaki yatırım fonu hesabından doğan bir davada tüketici mahkemesini görevli saymıştır.[21] Yargıtay 19. Hukuk Dairesi ise fon hesabı uyuşmazlığında tüketici işleminden söz edilemeyeceğine karar vermiştir.[22] Hisse alım satımını gelir amaçlı sayıp dosyayı ticaret mahkemesine gönderen kararlar da vardır.
Sık işlem yapan ya da kredili pozisyon kullanan yatırımcının tüketici sayılması zorlaşır. Şirket yatırımcılar ise tüketici değildir.
Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle döner ve aylar kaybettirir. Tüketici mahkemesine gidilecekse, kanundaki parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Başvuru biçimi Tüketici Hakem Heyeti Dilekçe Örneği yazımızda gösterilmiştir.
Fon Davasında Dava Şartı Arabuluculuk
Dava hangi mahkemede açılacak olursa olsun, önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi, tüketici davalarında ise Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73/A maddesi arabuluculuğu dava şartı yapar. Arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir. Başvurunun nereye ve nasıl yapılacağı Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır yazımızda anlatılmıştır.
Fon Mağdurlarının Tazminat Talebinde Zamanaşımı ve 6 Aylık Süre
Fon mağdurlarının tazminat talebinde zamanaşımı, talebin dayandığı sebebe göre altı ay ile on yıl arasında değişir ve en kısa süre yanıltıcı KAP açıklamasına dayanan talepte işler. Süreler dayanağa göre şöyledir.
| Dayanak | Süre |
|---|---|
| Yanıltıcı KAP açıklaması (SPKn m.32/6) | Zararın doğduğu tarihten itibaren 6 ay |
| Haksız fiil (TBK m.72) | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde 10 yıl, ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre |
| Portföy yönetim şirketine karşı vekalet ilişkisi (TBK m.147/5) | 5 yıl |
| Sözleşmeye aykırılık, genel süre (TBK m.146) | 10 yıl |
| Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu (TTK m.560) | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde 5 yıl |
| SPK'ya karşı tam yargı (İYUK m.13) | Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her halde 5 yıl içinde idareye başvuru |
Portföy yönetim şirketine karşı sözleşmeden doğan taleplerde 5 yıllık sürenin mi, 10 yıllık genel sürenin mi uygulanacağı tartışmalıdır. Kanun bu ilişkiye vekalet hükümlerini uyguladığı için davalının 5 yıllık süreyi ileri sürmesi beklenmelidir.
Ceza zamanaşımı ise haksız fiil talebini uzatır. Piyasa dolandırıcılığı suçunda bu süre 8 yıldır.[23] Güvenli yol, en kısa süreyi esas almaktır. Yanıltıcı açıklamaya dayanacak yatırımcı, zararın hangi gün doğduğu tartışmasına girmeden altı aylık süreyi kaçırmamalıdır.
Tasfiye Bitmeden Tazminat Davası Açılabilir mi?
Tasfiye bitmeden tazminat davası açılabilir, ancak zararın tam tutarı tasfiye bakiyesi belli olunca kesinleşir. Mahkemeler tasfiye sonucunu bekleyebilir ya da zararı bilirkişiye tahmini olarak hesaplatabilir.
Bu belirsizliğe rağmen beklemek her zaman doğru değildir. Altı aylık süreye tabi talepler, delillerin kaybolma riski ve sorumluların mallarını elden çıkarma ihtimali erken adım atmayı gerektirebilir.
Tutarın henüz belli olmadığı davalarda belirsiz alacak davası artık açılamaz. 7589 sayılı Kanun'la bu dava türü 31 Temmuz 2026'da kaldırıldı. Onun yerine kısmi dava açılır ve talep, tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir. Zamanaşımı, artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır.[24]
Delillerin korunması için delil tespiti, sorumluların mallarının elden çıkarılmasını önlemek için ihtiyati haciz talepleri dava açılmadan önce ya da dava ile birlikte yapılabilir.
Fon Davasında Masraflar ve Karşı Vekalet Ücreti Riski
Tazminat davası masrafsız değildir. Dava açılırken nispi harcın bir kısmı peşin ödenir, bilirkişi incelemesi için gider avansı yatırılır. Davanın kaybedilmesi halinde karşı tarafın avukatlık ücretine de mahkum olunur ve bu ücret talep edilen tutara göre hesaplanır.
Küçük tutarlı yatırımlarda davanın maliyeti ile beklenen kazanç birlikte hesaplanmalıdır. Karşı vekalet ücretinin nasıl hesaplandığı Vekalet Ücreti Hesaplama aracımızda görülebilir. Masrafları karşılayamayacak durumdaki yatırımcı için Adli Yardım Talebi Dilekçesi ile adli yardım istemek mümkündür.
Fon Soruşturmasında Mağdurun Hakları
Fon soruşturmasında mağdurun hakları, suçun türüne göre değişir. Sermaye piyasası suçlarında soruşturmanın kapısını SPK açar, mağdurun davaya katılabilmesi ise suçtan doğrudan zarar görmesine bağlıdır.
SPK'nın Yazılı Başvurusu Şartı
Sermaye Piyasası Kanunu'ndaki suçlarda Cumhuriyet başsavcılığı kendiliğinden soruşturma başlatamaz. Kanun bu konuda açıktır:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.115/1"Bu Kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurul tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru muhakeme şartı niteliğindedir."
SPK, 16 Eylül 2026 tarihli bülteninde Katılımevim (KTLEV), Gündoğdu Gıda (GUNDG) ve Destek Finans Faktoring (DSTKF) paylarındaki işlemler için piyasa dolandırıcılığı iddiasıyla suç duyurusunda bulundu ve ilgili kişilere iki yıl işlem yasağı getirdi.[25] Kamu davası açılırsa SPK davada katılan sıfatını kendiliğinden kazanır.
Soruşturmayı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yürütüyor. Haberlere yansıyan bilgilere göre 23 Eylül 2026 itibarıyla Tera Yatırım Holding ve Pusula Holding'in yönetim kurulu başkanlarının da aralarında bulunduğu 9 kişi tutuklandı.
Sosyal medyada paylaşılan bazı metinlerde bu suçlar Sermaye Piyasası Kanunu'nun "103, 107 ve 108. maddeleri" olarak gösteriliyor ve bu doğru değildir. 103. madde idari para cezalarını düzenler, 108. madde ise hangi işlemlerin piyasa dolandırıcılığı sayılmayacağını belirten bir istisna hükmüdür. Suç tipleri 106. madde (bilgi suistimali), 107. madde (piyasa dolandırıcılığı) ve 110. madde (güveni kötüye kullanma) altında yer alır.
Krizden hemen önce fondan çıkanlar da incelemenin konusudur. Kanun yatırım fonlarını da ihraççı saydığından, kamuya açıklanmamış bilgiye dayanılarak verilen iade talimatları bilgi suistimali açısından değerlendirilebilir.[26] Kimin hangi bilgiyi ne zaman öğrendiği ve talimatı ne zaman verdiği, işlem kayıtlarından ortaya çıkarılır.
Suç Duyurusu ve Katılan Olma
Mağdur yatırımcı Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi verebilir ve elindeki belgeleri dosyaya sunabilir. Dilekçenin nasıl hazırlanacağı Suç Duyurusu Şikayet Dilekçesi Örneği yazımızda gösterilmiştir. Davaya katılan olmak ise suçtan doğrudan zarar görmeyi gerektirir.
Yargıtay, piyasa dolandırıcılığı suçundan açılan bir davada bir şirketin katılma talebinin reddini onamış, bu suç yönünden şirketin "suçtan doğrudan zarar gören sıfatının" bulunmadığını belirtmiştir.[27] Kararın mantığı açıktır. Piyasa dolandırıcılığı piyasanın güvenilirliğine yönelik bir suçtur ve tek tek yatırımcılar bu suçun doğrudan mağduru sayılmayabilir.
Fon malvarlığının ilişkili taraf işlemleriyle azaltıldığı ortaya çıkarsa tablo değişir. Kolektif yatırım kuruluşlarının malvarlığını bu yolla azaltmak, güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hali olarak ayrıca düzenlenmiştir ve bu suçta fon yatırımcısının doğrudan zarar gören sıfatı daha kolay savunulur.[28]
Katılma talebi reddedilse bile ceza dosyasında toplanan denetim raporları ve bilirkişi incelemeleri, hukuk mahkemesindeki tazminat davasında güçlü delil olarak kullanılır.
Yöneticilerin Mal Varlığına Konan Tedbirler
Haberlere yansıyan bilgilere göre, Pusula, Tera, Hedef ve Bulls gruplarına bağlı şirketlerin de aralarında bulunduğu dokuz şirketin yönetici ve yetkililerinin para ve mal varlığı hareketleri donduruldu, 51 kişi hakkında da yurt dışına çıkış yasağı ve mal varlığı tedbiri uygulandı. Bu tedbirler ceza muhakemesinin amaçları için alınır ve yatırımcıya kendiliğinden ödeme sağlamaz.
Tazminat alacağını bu mallardan tahsil etmek isteyen yatırımcı, hukuk mahkemesinde alacağını ispat etmek ve kendi adına ihtiyati haciz ya da haciz yoluna gitmek zorundadır. Alacağını hükme bağlatıp aciz belgesi alan yatırımcı, yöneticilerin yakınlarına devrettiği mallar için tasarrufun iptali davası da açabilir.[29] Benzer toplu mağduriyet dosyalarında bu sıranın nasıl işlediği Kainat Enerji Dolandırıcılığı yazımızda da ele alınmıştır.
Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin Faaliyetinin Durdurulması
Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ, krizdeki fonları kuran Tera Portföy Yönetimi AŞ'den ayrı bir tüzel kişidir — bu şirket fon kurmaz, aracı kurum olarak müşteri emirlerini yürütür. SPK, bu şirketin sermaye piyasası faaliyetlerini 30 Eylül 2026 saat 18.10 itibarıyla geçici olarak durdurdu.[30]
Aynı bültende, şirketin hukuka aykırı iş ve işlemlerinde sorumluluğu bulunan üç kişinin tüm lisansları sürekli olarak iptal edildi. Bu durdurma, tasfiyedeki fonların yönetimini değil aracı kurumun kendi müşteri işlemlerini etkiler; fon tasfiyesi İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından ayrıca yürütülmeye devam eder.
SPK'ya Karşı Tazminat Davası Açılabilir mi?
SPK'ya karşı tazminat, Kurulun denetim görevini gereği gibi yapmadığı ve zararın bu hizmet kusurundan doğduğu ispatlanırsa idari yargıda tam yargı davasıyla istenebilir. Önce Kurula başvurulur. Başvuru, zararı doğuran eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde eylemden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır.
Başvurunun reddi ya da 30 gün içinde cevap verilmemesi üzerine 60 gün içinde dava açılır. Danıştay'a göre bu davalara ilk derece olarak Ankara İdare Mahkemesi bakar ve husumet Kurula yöneltilir.[31]
Bu yol kolay değildir. Danıştay, İmar Bankası dosyasında SPK ve BDDK'nın gözetim ve denetim görevini yerine getirmediğini kabul ederek tazminatı iki kurum arasında paylaştırmıştır.[32] Daha yeni bir kararda ise yatırımcının zarar riskini "sürdürülen faaliyetten soyutlama olanağı bulunmadığı" gerekçesiyle SPK aleyhine açılan davayı reddetmiştir.[33]
Bu dosyada SPK'nın 28 Ağustos'ta düzenleme yapmış olması, Kurulun hareketsiz kalmadığı savunmasının temelini oluşturacaktır. Ancak Kurulun kendi açıklamasına göre olağan dışı fiyat hareketleri 2025'in son çeyreğinde fark edildi ve Finansal İstikrar Komitesi 2 Aralık 2025'te tedbir tavsiyesinde bulundu. Rehber bundan yaklaşık dokuz ay sonra yayımlandığı için tartışma, düzenlemenin geç kalıp kalmadığı üzerinde yoğunlaşacaktır.
Tazminattan ayrı olarak SPK'nın işleme kapatma ve tasfiye kararlarının iptali de idare mahkemesinden istenebilir. Dava açma süresi 60 gündür ve kararın bültende yayımlandığı 17 Eylül 2026'yı başlangıç saymak en güvenli hesaptır. Bu süre içinde SPK'dan kararın kaldırılmasını istemek süreyi durdurur, CİMER şikayeti ise bu etkiyi doğurmayabilir.[34]
Varlıklar satıldıktan sonra verilecek bir iptal kararı fonu eski haline getiremez ve zararı tek başına ödetmez. Bu dava daha çok tasfiye usulüne itiraz eden yatırımcının işine yarar.
Tipik örnek talimat ayrımıdır. SPK'nın kendi açıklamasına göre 16 Eylül 13.30 sonrası ile 17 Eylül 13.30 öncesi talimatlar aynı fiyat valörüne tabidir. Bülten 17 Eylül 13.30'u sınır ilan ettiği halde bu talimatların hiçbiri gerçekleştirilmemiş, sahipleri alacaklı değil pay sahibi sayılmıştır.
Bu ayrıma itiraz edecek yatırımcı için de süre hesabında 17 Eylül'ü esas almak en güvenli yoldur.
SPK'ya şikayette bulunmak ise ayrı bir şeydir. Şikayet denetimi tetikleyebilir ve idari yaptırımlara yol açabilir, fakat SPK'nın vereceği idari para cezası yatırımcıya değil Hazine'ye gider.
Yatırımcı Tazmin Merkezi Fon Zararını Karşılar mı?
Yatırımcı Tazmin Merkezi fondaki değer kaybını karşılamaz. Kanun, piyasadaki fiyat hareketlerinden doğan zararı açıkça tazmin kapsamı dışında bırakır:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.84/2"Yatırımcıların yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararları tazmin kapsamında değildir."
Merkezin işi, faaliyeti durdurulan bir aracı kurum ya da bankanın müşterisine ait nakdi veya hisseyi iade edememesi halinde bu açığı kapatmaktır. Kanundaki azami tutar yüz bin Türk lirası olarak belirlenmiştir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır, 2026 için bu tutar 2.065.145 TL'dir.[35]
Fon payları yatırımcının saklama hesabında kayıtlı olduğu ve fon malvarlığı ayrı tutulduğu sürece, bu mekanizmanın fon tasfiyesinde işlemesi beklenmez. Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin faaliyetinin 30 Eylül 2026'da geçici olarak durdurulması da Merkezi kendiliğinden devreye sokmaz, çünkü Merkez Kurul ilgili kuruluş hakkında yatırımcıları tazmin kararı verdiğinde harekete geçer.[36] SPK'nın 30 Eylül 2026 tarihli bülteninde böyle bir karar yer almıyor ve 1 Ekim 2026 itibarıyla Merkez'in bu kuruma ilişkin bir duyurusu bulunmuyor.
Tera ve Pusula Mağdurları Çözüm Yolları
Tera ve Pusula mağdurları için ilk günlerde yapılacak işler, dava açıp açmamaktan bağımsız olarak hakları korur. İlk iş, MKK e-Yatırımcı hizmetinden ve bankanızın uygulamasından fon adını, kodunu, pay adedini ve alış tarihlerini gösteren dökümü almaktır. Verdiğiniz satış emirlerinin tarih ve saatini, TEFAS'a hangi gün iletildiğini gösteren kayıtları, gerçekleşmediğini gösteren ekran görüntüleriyle birlikte saklayın.
Fonu size satan kuruluştan yazılı olarak risk bildirim formunu, uygunluk testi sonucunu ve serbest fon aldıysanız nitelikli yatırımcı beyanınızı isteyin. Fonun izahnamesini ve iç tüzüğünü de KAP'tan indirin. İzahname yıllar içinde değişmiş olabilir ve davada hem alım tarihinizdeki hem de zararın doğduğu dönemdeki metin önem taşır.
Ödemelerin hangi tarihte ve hangi tutarda geldiğini hesap ekstrenizden takip edin, KAP'ta fonunuzun sayfasındaki duyuruları izleyin. Yanıltıcı açıklamaya dayanan talepler için altı aylık süreyi takvime yazın.
Bu süreçte kaçınılması gereken hatalar da vardır. Tasfiye ödemesi otomatik yapıldığı için sizden kimlik, şifre ya da "işlem ücreti" isteyen aramalar dolandırıcılık girişimidir.
Peşin ücret alıp "toplu dava" ile sonucu garanti eden çağrılar gerçeği yansıtmaz. Türk hukukunda yatırımcılar adına tazminat isteyen bir sınıf davası yoktur ve her yatırımcının zararı ayrı hesaplanır.
Bir kurum, tasfiye payının üstünde ek ödeme karşılığında "başka hiçbir talebim yoktur" yazan bir belge imzalatmak isterse bu bir ibranamedir. Yargıtay, bankanın ibra karşılığı yaptığı ödemeyi kabul eden yatırımcının sonradan açtığı davayı, ödemenin zararı karşıladığı gerekçesiyle reddeden kararı onamıştır.[37] Tasfiye kapsamında hesabınıza aktarılan tutar ise bir anlaşma değildir ve dava hakkınızı ortadan kaldırmaz.
BES, Para Piyasası Fonu ve Şirket Yatırımcılarının Durumu
Bireysel emeklilik sistemindeki katkı paylarını yöneten emeklilik yatırım fonları tasfiye listesinde yer almaz. Emeklilik fonları başka yatırım fonlarının paylarını portföyüne alabildiği için, emeklilik şirketinizin fonunun tasfiyedeki fonlara yatırım yapıp yapmadığı KAP'ta yayımlanan portföy dağılım raporlarından kontrol edilebilir.
Para piyasası fonları için tasfiye esasları, 17 Eylül 13.30 yerine izahnamedeki gün sonu valör atlama saatini sınır göstermişti. Uygulamada sınırı yine fiyat çizdi. TP2'de TEFAS talimatları o gün geçerli fiyatla işlendiği ve 16 Eylül'den sonra fiyat açıklanmadığı için 16 Eylül 13.30'dan sonra iletilen talimatlar gerçekleşmedi ve pay oranında ödemeye kaldı.
Para piyasası fonunun "mevduat kadar güvenli" diye satılması, bilgilendirme borcunun ihlali açısından ayrıca değerlendirilir. Bu fonlar düşük riskli olsa da anapara garantisi taşımaz.
Katılımevim ve Birevim müşterileri ise fon yatırımcısı değildir. Pusula Finans Holding'in yüksek pay sahibi olduğu bu iki şirket, BDDK denetimindeki tasarruf finansman şirketleridir ve tasfiye listesinde yer almaz. Emlak Katılım'ın iki şirketi devralmak için görüşme başlattığı açıklanmıştır ve tasarruf finansman sözleşmesinden doğan haklar fon tasfiyesinden ayrı yürür.
Şirketler ve diğer tacir yatırımcılar tüketici sayılmaz. Davaları asliye ticaret mahkemesinde görülür ve arabuluculuk Türk Ticaret Kanunu'na göre yürür. Tacirden basiretli davranması beklendiği için mahkemelerin şirket yatırımcıya yükleyeceği kusur payı da bireysel yatırımcıya göre daha yüksek olabilir.
"Tera ve Pusula Fon Mağdurları Ne Yapmalı? Hukuki Çözüm Yolları" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Tera ve Pusula Fon Mağdurları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tera ve Pusula fon mağdurlarının tasfiye ödemeleri ve dava süreci hakkında en çok sorduğu sorular aşağıdadır.
Tera ve Pusula fon mağdurları paralarını ne zaman alacak?
Ödemeler, görevli bankaların fon varlıklarını satma hızına göre dönem dönem yapılır. Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy fonlarında mutabakatı tamamlanan yatırımcıya tasfiye bitmeden 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılır. Tasfiye süresi en fazla 6 ay olarak belirlenmiştir, ancak SPK sürenin mutlaka bu kadar sürmeyeceğini açıklamıştır.
Hesabımda görünen fon değeri kadar mı ödeme alacağım?
Ödeme ekrandaki değere göre değil, portföydeki varlıkların tasfiyede satıldığı fiyatlara göre yapılır ve bu tutar ekrandaki değerden düşük olabilir. Ekrandaki rakam yalnızca fonun işleme kapatılmadan önceki son fiyatını gösterir.
Para piyasası fonundaysam paramın tamamını alır mıyım?
Tamamının ödenmesi garanti değildir, ancak para piyasası fonlarında tasfiye bakiyesinin hisse ağırlıklı fonlara göre yüksek olması beklenir. Portföy mevduat, repo ve kısa vadeli borçlanma araçlarından oluşur, ilişkili taraflarla yapılmış teminatsız repo varsa sonucu bu alacağın tahsili belirler.
Tasfiye ödemesini almak için başvuru yapmam gerekiyor mu?
Hayır. Ödeme, MKK ile bankanın mutabakatını yaptığı saklama hesabınıza pay oranında kendiliğinden aktarılır. Sizden başvuru, kimlik bilgisi ya da ücret isteyen aramalara itibar etmeyin.
Satış emrim gerçekleşmedi, önce ben mi ödenirim?
Emriniz fiyatı açıklanmadığı için gerçekleşmediyse öncelikli değilsiniz, diğer pay sahipleriyle birlikte pay oranında ödeme alırsınız. Öncelik, fiyatı açıklanıp payları fondan çıkan ama parası ödenmeyen talimatlarındır. THF, DOH, TP2 ve DFI'da 16 Eylül 13.30'dan, TLY'de 15 Eylül 13.30'dan önce verilen talimatlar fiyatlandı.
17 Eylül saat 13.30'dan önce verdiğim satış emri ne oldu?
SPK'nın 28 Eylül 2026 açıklamasına göre fonlar 17 Eylül'de TEFAS'ta işleme kapatıldığı için o gün verilen bütün talimatlar, 13.30'dan önce iletilmiş olsalar bile iptal edildi. Bu yatırımcılar diğer pay sahipleri gibi tasfiye bakiyesinden pay oranında ödeme alır.
e-Devlet'te fonumun yanında PBLK yazıyor, bu ne demek?
PBLK, payların işlem için bloke edildiğini gösteren bir blokaj kaydıdır. Satış emrinizin sisteme işlendiğine işaret edebilir, ancak öncelikli ödeme için belirleyici olan emrin açıklanmış bir fiyatla gerçekleşmiş olmasıdır. Bunu emir dökümündeki gerçekleşme durumu ve işlem fiyatından görebilirsiniz.
Fonu bankamın uygulamasından aldım, banka sorumlu olur mu?
Banka, fonun risklerini doğru anlatmadıysa ya da nitelikli yatırımcı olmadığınız halde size serbest fon sattıysa sorumlu olabilir. Tasfiyedeki 131 fonun 117'si serbest fon olduğu için bu soru pek çok yatırımcı için belirleyicidir.
Satış bedelim geç ödendi, faiz isteyebilir miyim?
Valör gününde ödenmeyen satış bedeli için ihtara gerek kalmadan temerrüt faizi istenebilir. Faizin tasfiye edilen fondan mı yoksa portföy yönetim şirketinden mi alınacağı tartışmalıdır, talebi şirkete yöneltmek daha sağlam bir yoldur.
Tasfiye ödemesini kabul edersem dava hakkım düşer mi?
Hayır. Tasfiye payının hesabınıza geçmesi bir anlaşma değildir. Ancak bir kurumun ek ödeme karşılığında imzalatmak istediği "başka talebim yoktur" yazılı belge ibraname niteliği taşır ve dava hakkını ortadan kaldırabilir.
Tasfiye ödemesinden vergi kesilir mi?
Gelir vergisi kesintisi fon payından elde edilen kazanç üzerinden yapılır, payını zararla kapatan yatırımcının ödemesinden stopaj kesilmesi beklenmez. Kazanç varsa oran fon türüne ve alım tarihine göre değişir, kesinti yapıldıysa bankadan ödeme dökümü istenmelidir.
Fon tazminat davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Zamanaşımı 6 ay ile 10 yıl arasında değişir ve en kısa süre, 6 ay ile yanıltıcı KAP açıklamasına dayanan talepte işler. Portföy yönetim şirketine karşı vekalet ilişkisine dayanan talepte süre 5 yıldır. Haksız fiilde süre 2 yıl olup ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır.
Yatırım fonlarında devlet garantisi var mı?
Yatırım fonları devlet güvencesi taşımaz ve anapara kaybı mümkündür. TMSF'nin sigortası yalnızca bankalardaki mevduat ve katılım hesaplarını kapsar, fon payları bu korumanın dışında kalır.
Yatırımcı Tazmin Merkezi fon zararımı öder mi?
Hayır. Sermaye Piyasası Kanunu'nun 84. maddesi, piyasadaki fiyat hareketlerinden doğan zararları tazmin kapsamı dışında bırakır.
Ceza soruşturmasına katılarak paramı alabilir miyim?
Ceza davası doğrudan ödeme sağlamaz. Piyasa dolandırıcılığı suçunda yatırımcının katılan olması Yargıtay kararında reddedilmiştir. Ceza dosyasındaki raporlar ve mal varlığı tedbirleri ise açacağınız tazminat davasında güçlü delil olur.
Fonum tasfiye listesinde yoksa param güvende mi?
Listede olmamak paranın serbest olduğu anlamına gelmez. SPK yedi şirketin TEFAS'taki bütün fonlarını alım satıma kapattı. Tera'nın TRJ, FSU, TMM ve TRU kodlu fonları tasfiyede değildir, ancak şirketin 20 Eylül tarihli açıklamasına göre bu fonların iade ödemeleri de 18 Eylül'de durmuştur.
Ara ödeme nedir, kimler alır?
SPK'nın 30 Eylül 2026 kararıyla Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy'ün tasfiyedeki fonlarında mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, nihai sonuç beklenmeden 1 milyon TL'ye kadar avans niteliğinde bir ödeme yapılır. Bu ödeme katılma payı iadesi sayılmaz, pay sahipliğiniz sürer.
Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin faaliyeti durduruldu, param ne olacak?
Bu şirket, fon kuran Tera Portföy Yönetimi AŞ'den ayrı bir aracı kurumdur. Faaliyet durdurma fon tasfiyesini değil bu kurumun kendi müşteri işlemlerini etkiler; tasfiyedeki fonlar görevli bankalar (Tera fonlarında İş Bankası, diğerlerinde Ziraat Bankası) tarafından yürütülmeye devam eder. Kurumdaki nakit ve hisseler için Yatırımcı Tazmin Merkezi ancak SPK bu kurum hakkında tazmin kararı verirse devreye girer.
SPK'nın tasfiye kararına karşı dava açılabilir mi?
Tasfiye kararının iptali idare mahkemesinden 60 gün içinde istenebilir. Bu dava zararı ödetmez, tasfiye usulüne itiraz için kullanılır. Zararın SPK'dan istenmesi ise ayrı bir tam yargı davasıdır ve önce Kurula başvurmayı gerektirir.
Fon mağdurları toplu dava açabilir mi?
Türk hukukunda yatırımcılar adına tazminat isteyen bir sınıf davası yoktur. Her yatırımcının zararı ayrı hesaplanır. Benzer sebepten doğan talepler aynı dilekçeyle birlikte ileri sürülebilir (HMK m.57), ancak mahkeme davaları ayırabilir.
Emeklilik (BES) birikimim bu tasfiyeden etkilendi mi?
Emeklilik yatırım fonları tasfiye listesinde yer almaz. Yine de fonunuzun portföyünde tasfiyedeki fonların payı olup olmadığını KAP'taki portföy dağılım raporundan kontrol edebilirsiniz.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] SPK basın duyurusu, "Tasfiye Konusu Fonlardaki Yatırımcı Sayısına İlişkin Açıklama", 23.09.2026.
[2] SPK Bülteni 2026/60, 17.09.2026, Kurul Karar Organı'nın 57/1706 ve 57/1707 sayılı kararları ile kredili işlemlerde özkaynak oranına ilişkin karar (A).
[3] SPK basın duyurusu, "Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Düzenleme Sürecine İlişkin Açıklama", 18.09.2026.
[4] SPK Bülteni 2026/61, 17.09.2026, Tasfiye Usul ve Esasları A/1-A/9.
[5] Tera Portföy Yönetimi AŞ KAP bildirimi, 20.09.2026.
[6] SPK Bülteni 2026/67, 30.09.2026, Kurul Karar Organı'nın 64/1770 sayılı kararı.
[7] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.52.
[8] SPK Bülteni 2026/62, 20.09.2026, Kurul Karar Organı'nın 59/1710 sayılı kararı.
[9] SPK Bülteni 2026/67, 30.09.2026, Kurul Karar Organı'nın 64/1775 sayılı kararı.
[10] SPK basın duyurusu, "Tasfiye Süresine İlişkin Basın Duyurusu", 28.09.2026.
[11] TEFAS fon fiyatı ve tedavüldeki pay sayısı verileri (Halk Yatırım FonBul üzerinden, 28.09.2026 itibarıyla) ile fon izahnamelerindeki 13.30 talimat saati.
[12] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117/2.
[13] Yargıtay HGK, E. 2021/938, K. 2022/401, T. 29.03.2022.
[14] Yargıtay HGK, E. 2018/1123, K. 2022/670, T. 18.05.2022.
[15] Yargıtay 13. HD, E. 2014/12841, K. 2014/12703, T. 21.04.2014.
[16] Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esaslarına İlişkin Tebliğ (III-39.1) m.25 ve m.33.
[17] Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) m.6/1-d ve m.25/4.
[18] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.56/1-f ve m.56/2.
[19] Tera Portföy Yönetimi AŞ KAP bildirimleri, 31.08.2026 ve 03.09.2026.
[20] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.32/1.
[21] Yargıtay 20. HD, E. 2016/8375, K. 2016/8081.
[22] Yargıtay 19. HD, E. 2016/17499, K. 2018/2251.
[23] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66/1-e.
[24] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4.
[25] SPK Bülteni 2026/59, 16.09.2026, B.1 Suç Duyuruları.
[26] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.3/1-h ve m.106.
[27] Yargıtay 7. CD, E. 2024/1452, K. 2026/5390, T. 27.04.2026.
[28] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.110/1-c.
[29] 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.277 vd.
[30] SPK Bülteni 2026/67, 30.09.2026, Diğer Başvuru Sonuçları madde 2 ve 3.
[31] Danıştay 13. Daire, E. 2021/4252, K. 2021/3189.
[32] Danıştay 13. Daire, E. 2005/2625, K. 2005/5753, T. 02.12.2005.
[33] Danıştay 13. Daire, E. 2019/4341, K. 2024/863.
[34] 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/1-a ve m.7/1.
[35] Yatırımcı Tazmin Merkezi, "Azami tazmin tutarı ne kadardır?", ytm.gov.tr.
[36] 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.83/3.
[37] Yargıtay 11. HD, E. 2025/21, K. 2025/2364, T. 14.04.2025.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 1 Ekim 2026
