Islah Harcı Hesaplama

Bir davada talep edilen alacak miktarı yargılama sırasında artırıldığında, artan kısım için ıslah harcı hesaplama yapılması gerekir. Bu harç, ıslahla yükseltilen tutarın nispi harç oranıyla çarpılmasıyla bulunur ve dörtte biri peşin yatırılır.

Islah müessesesinin dayanağı olan kanunun tam metnine Hukuk Muhakemeleri Kanunu sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Aşağıdaki hesaplama aracı, mevcut talep tutarını ve ıslahla ulaşılmak istenen yeni tutarı girerek ödenmesi gereken harcı otomatik bulur.

Islah Harcı Nedir?

Islah, davanın taraflarından birinin daha önce yaptığı bir usul işlemini, karşı tarafın onayı aranmaksızın kısmen veya tamamen değiştirmesidir.^[1] Uygulamada en sık görülen biçimi, belirsiz alacak davası veya kısmi dava olarak açılan bir davada, bilirkişi raporuyla ortaya çıkan gerçek alacak miktarına göre talebin artırılmasıdır.

Kanun metninde "ıslah harcı" adıyla ayrı bir harç türü tanımlanmamıştır. Islah, dava değerini artırdığı için ortaya çıkan ek harç yükümlülüğüne bu isim, uygulamada ve içtihatta yerleşmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu, bir tarafa yargılama boyunca yalnızca bir kez ıslah hakkı tanır. Islah, tahkikat aşaması bitene kadar dilekçeyle veya duruşmada tutanağa geçirilerek sözlü şekilde yapılabilir.^[2]

Islahın, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı olarak da bilinen teksif ilkesinin kanunda tanınan istisnalarından biri olduğu Teksif İlkesi Nedir yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Islah Harcı Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Kısmi Islah ve Tam Islah Arasındaki Fark

Islah, kapsamına göre kısmi veya tam olabilir. Kısmi ıslahta, davacı yalnızca talep sonucunun bir bölümünü değiştirir. En sık görülen örneği, belirsiz alacak davasında bilirkişi raporu sonrası talep tutarının artırılmasıdır.

Tam ıslahta ise dava dilekçesindeki vakıalar, hukuki sebep veya talep sonucunun tamamı yeniden düzenlenir. Harç açısından iki türün sonucu aynıdır: hangi ıslah türü uygulanırsa uygulansın, artan dava değeri varsa nispi harç bu artışa göre hesaplanır.

Uygulamada mahkemeler, ıslah dilekçesinin kısmi mi tam mı olduğuna bakmaksızın, yalnızca ortaya çıkan yeni dava değeri ile eski dava değeri arasındaki farkı esas alır. Bu nedenle ıslah harcı hesabında tür ayrımından çok, tutar farkının doğru tespiti belirleyicidir.

Islah Harcı Nasıl Hesaplanır?

Islah harcı, ıslahla artırılan miktar üzerinden hesaplanır. Davanın başında ödenen harca dokunulmaz. Hesaplamanın ilk adımı, ıslah sonrası talep edilen yeni tutardan davanın açılışındaki ilk talep tutarının çıkarılmasıdır.

Çıkan fark, yani artırılan miktar, güncel nispi harç oranıyla çarpılır. 2026 yılında nispi harç oranı binde 68,31'dir ve her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile yeniden belirlenir.^[3]

Islah Harcı = Artırılan Miktar × 0,06831

Örnek üzerinden bakılırsa: bir işçilik alacağı davası 40.000 TL kısmi talep ile açılmış, bilirkişi raporu sonrası gerçek alacağın 130.000 TL olduğu anlaşılmış olsun. Artırılan miktar 90.000 TL'dir ve bu tutar üzerinden hesaplanacak nispi harç şöyledir:

90.000 × 0,06831 = 6.147,90 TL

Toplam ıslah harcı 6.147,90 TL çıkar. Ancak bu tutarın tamamı dava anında ödenmez. Aşağıda anlatıldığı gibi dörtte biri peşin, kalanı karar aşamasında istenir.

Islah Harcının 1/4'ü Neden Peşin Ödenir?

492 sayılı Harçlar Kanunu, nispi harçlarda peşin ödeme kuralını düzenler ve karar ile ilam harcının dörtte birinin dava açılırken, kalan dörtte üçünün ise kararın kesinleşmesinden sonra tahsil edileceğini öngörür.^[4] Islah harcı da aynı mantıkla uygulanır, çünkü ıslah sonucu ortaya çıkan ek tutar da bir nevi dava değerinin karar ve ilam harcına konu kısmıdır.

Yukarıdaki örnekte hesaplanan 6.147,90 TL'nin dörtte biri, yani 1.536,98 TL, ıslah dilekçesiyle birlikte veya mahkemenin verdiği süre içinde peşin yatırılır. Kalan 4.610,93 TL ise dava lehe sonuçlanırsa kararla birlikte karşı taraftan tahsil edilir, dava aleyhe sonuçlanırsa ıslah eden taraftan istenir.

Mahkemeler bu peşin tutarın yatırılıp yatırılmadığını, ıslah dilekçesinin işleme alınmasından önce kontrol eder. Peşin harç eksik yatırıldığında dosyaya işlemiş olsa bile ıslah, tam olarak hüküm ifade etmeyebilir.

Islah Harcı Ödenmezse Ne Olur?

Islah için gereken harç, mahkemenin verdiği süre içinde tamamlanmazsa ıslah talebi geçerlilik kazanmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 181. maddesi, harcın tamamlanması için bir haftalık kesin süre verilmesine imkan tanır.

Bu kesin süre içinde harç yatırılmazsa, ıslah hiç yapılmamış sayılır ve yargılamaya ilk (ıslahtan önceki) talep üzerinden devam edilir. Yani davacı bilirkişi raporuyla daha yüksek bir alacağı olduğunu ispatlasa bile, harcı süresinde tamamlamazsa yalnızca ilk talep ettiği tutar kadar alacağa hükmedilebilir.

Bu sonuç, davacılar için ciddi bir hak kaybı riski taşır. Islah dilekçesi verildikten sonra harç makbuzunun dosyaya sunulması, süreç takibinin en kritik adımlarından biridir.

Islah, Faiz Başlangıcını Etkiler mi?

Islahla artırılan kısım, hukuken davanın başında ileri sürülmüş bir talep gibi değil, sonradan eklenmiş yeni bir talep gibi değerlendirilir. Bu nedenle artırılan miktar için faiz, kural olarak dava tarihinden değil, ıslah dilekçesinin mahkemeye sunulduğu veya harcın yatırıldığı tarihten itibaren işletilir.^[5]

Islah dilekçesinde faiz açıkça talep edilmemişse, mahkeme artırılan kısım için kendiliğinden faize hükmetmez. Bu ayrım, özellikle işçilik alacakları ve tazminat davalarında önemli bir fark yaratır. Davacı vekilinin ıslah dilekçesinde hem artırılan miktarı hem de bu miktara işleyecek faizi ayrı ayrı talep etmesi gerekir.

Faiz türü ve başlangıç tarihinin alacak türüne göre nasıl değiştiği Faiz Hesaplama yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Islah Hangi Dava Türlerinde Sık Görülür?

Islah kurumu, dava açıldığında gerçek alacağın tam olarak bilinemediği dava türlerinde daha sık uygulanır. İşçilik alacağı davaları bunun başında gelir. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi kalemler, bilirkişi hesap raporu çıkana kadar kesinleşmez.

Islahla artırılan tutarın tamamına hükmedilmeyebileceğini de hesaba katmak gerekir. Mahkemenin fazla mesai ve benzeri kalemlerde hangi gerekçeyle indirim yaptığı İşçilik Alacaklarında Hakkaniyet İndirimi yazımızda anlatılmaktadır.

Trafik kazası kaynaklı tazminat davalarında da benzer bir durum yaşanır. Bilirkişi kusur ve zarar tespiti yapana kadar davacı, kısmi bir tutar üzerinden dava açar ve rapor sonrası ıslah yoluna gider.

Kira alacağı ve tapu iptali davalarında ise ıslah, genellikle dava sırasında ortaya çıkan yeni bir dönem alacağının veya taşınmaz değerindeki güncellemenin talebe yansıtılması amacıyla kullanılır. Her durumda ortak nokta, davanın başında tam olarak bilinmeyen bir tutarın, yargılama ilerledikçe netleşmesidir.

Islah Harcı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar

Islah harcı hesabında en sık karşılaşılan hata, harcın toplam dava değeri üzerinden değil, yalnızca artırılan fark üzerinden hesaplanması gerektiğinin gözden kaçırılmasıdır. Baştan ödenen harç yeniden hesaba katılmaz.

• Peşin/kalan ayrımının atlanması: Hesaplanan tutarın tamamı değil, dörtte biri peşin yatırılır. Kalanı karar aşamasında istenir.
• Kesin süreye uyulmaması: Harç, mahkemenin verdiği bir haftalık süre içinde tamamlanmazsa ıslah geçersiz kalır.
• Faiz talebinin unutulması: Artırılan kısım için faiz ayrıca talep edilmezse bu kalem için faize hükmedilmez.
• Islah hakkının tekrar kullanılabileceği sanılması: Bir davada ıslah hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir. İkinci bir ıslah talebi kural olarak kabul edilmez.

Bu hataların çoğu, ıslah dilekçesinin hazırlanma aşamasında bilirkişi raporu ile talep tutarının birebir örtüştürülmemesinden kaynaklanır. Dava değeri artırılırken hem harç hem faiz hesabının birlikte ve doğru yapılması, ıslahın geçerli sayılması için belirleyicidir.

Dava açılışında ödenmesi gereken başvurma ve peşin harç kalemleri için Mahkeme Dava Harcı Hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

Islah Dilekçesi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Islah dilekçesi, yalnızca yeni talep tutarını yazmakla sınırlı bir belge değildir. Harç ve faiz hesabının dayanağını da içermelidir. Bilirkişi raporundaki kalemler ile ıslah dilekçesindeki tutarların birebir örtüşmesi, mahkemenin talebi tereddütsüz değerlendirmesini sağlar.

• Artırılan tutarın gerekçesi: Hangi kalemde ne kadar artış yapıldığı ayrı ayrı belirtilir. Toplu bir rakam yazmak itiraza açık kapı bırakır.
• Harç makbuzunun eklenmesi: Peşin harcın yatırıldığını gösteren makbuz, dilekçe ekinde sunulur. Aksi halde mahkeme kesin süre verir.
• Faiz talebinin ayrıca yazılması: Artırılan miktara faiz isteniyorsa bu talep dilekçede açıkça yer almalıdır.

Bu unsurlardan biri eksik bırakıldığında, ıslah işlemi teknik olarak geçerli olsa bile mahkeme ek açıklama veya düzeltme için süre verebilir. Bu da davanın sonuçlanma süresini uzatan bir etken olur.

Islah harcı hesaplaması ve dava sürecinizin takibi için avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.

Islah harcı hesaplaması konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Islah Harcı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Islah dilekçesi hazırlarken en çok karşılaşılan soruları bu başlıkta derledik.

---

Referans ve Kaynaklar

^[1] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.176 - Islah ve maddi hataların düzeltilmesi. Bir tarafın bir davada ıslah hakkı yalnızca bir kezdir.

^[2] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.177 (ıslahın zamanı ve şekli) ve m.181 (harcın tamamlanması için verilecek kesin süre).

^[3] 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarife. 2026 yılı nispi harç oranı binde 68,31 olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 98 seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile (31.12.2025 tarihli Resmi Gazete) belirlenmiştir.

^[4] 492 sayılı Harçlar Kanunu m.28 - Nispi harçların ödeme zamanı. Karar ve ilam harcının dörtte biri peşin, kalanı kararın kesinleşmesinden sonra tahsil edilir.

^[5] Kısmi davada ıslah ile artırılan miktara faiz, uygulamada ayrı bir talep (ek dava niteliğinde) olarak değerlendirilir ve faiz başlangıcı ıslah tarihine göre belirlenir.