Kaza sonrası değer kaybı gibi hakların yanında halk arasında “Araç yatar parası” ya da “Araçtan yoksun kalma tazminatı” olarak da bilinen araç mahrumiyet bedeli, aracı onarımda olan kişinin onarım süresi boyunca aracından mahrum kalması sebebiyle başvurduğu tazminattır. Bu bedel eksper raporundaki makul onarım süresi kadar istenebilir.
Araç mahrumiyet bedeli konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Aracı kullanamama zararıdır: Halk arasında "yatar parası" denilen bu tazminat, aracın onarımda geçirdiği süre boyunca kullanılamamasından doğar.
- Trafik sigortası kapsamında değildir: Diğer kaza alacaklarının aksine zorunlu trafik sigortasından talep edilemez.
- Kusurlu taraftan istenir: Ödeme yükümlülüğü kaza anında aracı kullanan sürücü ile ruhsat sahibine aittir.
- Günlük kiralama bedeli esas alınır: Tutar, aracın emsallerinin günlük kiralama ücreti üzerinden hesaplanır.
- Süre mahkeme takdirindedir: Talep edilebilecek gün sayısı, onarımın makul süresi dikkate alınarak belirlenir.
- İkame araç talep hakkını kaldırmaz: Kendi kaskosundan ikame araç alınmış olması, mahrumiyet bedeli istemeye tek başına engel değildir.
Araç Mahrumiyet Bedeli Kaç Gün İstenir?
“En fazla kaç gün yatar parası alınır?” diye düşünenler için cevap vermek gerekirse genellikle mahkeme kararlarında bu mahrum kalınan sürenin 15 günle sınırlandığını görürüz. Yani örneğin parçaların temininden ya da farklı durumlardan araçtan mahrum kaldığınız süre 45 gün bile olsa araç mahrumiyet bedeline genellikle 15 gün üzerinden hükmedilmektedir.
İkame Araç Alanlar Araç Mahrumiyet Bedeli İsteyebilir Mi?
Kendi kaskosundan ikame araç hizmeti almış olmak, araç mahrumiyet bedeli talebini tek başına ortadan kaldırmaz. Kişi, prim ödeyerek yaptırdığı kasko poliçesinin sağladığı bu hizmetten faydalanmış olmaktan dolayı bir hak kaybına uğramaz. Kazada kusurlu olan taraf, karşı tarafın kendi iradesiyle temin ettiği bu imkandan yararlanamaz.
Mahrumiyet bedeli, aracın fiilen kullanılamadığı süreye ilişkin bir zarar kalemidir. İkame aracın sağlandığı günler için bu nedenle ayrı bir talep söz konusu olmaz, ancak kaskonun sağladığı süre aracın gerçek onarım süresini karşılamıyorsa kalan günler için mahrumiyet bedeli istenebilir.
Onarımın uzamasında yedek parçanın temin edilememesi sık karşılaşılan bir gerekçedir; üreticinin parça bulundurma yükümlülüğünün kaç yıl sürdüğünü Yedek Parça Bulundurma Zorunluluğu Kaç Yıl yazımızda anlattık.
Yargıtay da bu noktada mahkemenin talebi delilsiz biçimde reddedemeyeceğini, aracın makul tamir süresinin ve bu süre boyunca oluşan mahrumiyetin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini kabul etmektedir.[1] Uygulamada ikame araç alanların çoğu ayrıca mahrumiyet bedeli talep etmese de bunun önünde hukuki bir engel yoktur.
Araç Mahrumiyet Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken esas alınan tutar, kazalı araçla aynı marka ve modeldeki bir aracın piyasada günlük kiralama bedeline yakın bir rakamdır. Bilirkişi, aracın yaşı, modeli ve segmentini dikkate alarak emsal kiralama fiyatlarını araştırır ve buna göre günlük bir tutar belirler.
Bu günlük tutar, makul onarım süresiyle çarpılarak toplam mahrumiyet bedeli bulunur. Örneğin günlük kiralama bedeli 1.000 TL, makul onarım süresi 10 gün olarak tespit edilmişse toplam mahrumiyet bedeli 10.000 TL olarak hesaplanır.
Araç Mahrumiyet Bedelini Kim Öder?
Araç mahrumiyet bedelini ödemekle yükümlü olan kişiler kaza anında aracı kullanan şöför ve aracın ruhsat sahibidir. Bu iki yükümlü de müteselsil olarak araç mahrumiyet bedeli tazminatından sorumludurlar.
Araç mahrumiyet bedeli konusunda detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Araç Mahrumiyet Bedeli Nasıl Alınır?
Trafik kazalarından kaynaklanan diğer alacakların aksine araç mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir. Araç mahrumiyet bedelini almak için uygulanacak iki yol vardır.
- İlamsız İcra Takibi Açmak
İlamsız icra takibi açmak için herhangi bir dayanak belge sunmanıza gerek yoktur. Doğrudan araç mahrumiyet bedeli tazminatınızla ilgili almayı hakettiğinizi düşündüğünüz tutar üstünden karşı aracın şöförü ve ruhsat sahibine icra takibi açabilirsiniz.
Eğer karşı taraf bu icra takibine itiraz ederse icra takibi durur. Bu durumda itirazın iptali davasına gitmek yerine belirsiz alacak davası açmak mantıklı olacaktır.
Genellikle talep edilen tutarların boyutu yüksek olmadığında öncelikle icra takibi açılmasını tavsiye etmekteyiz. Eğer itiraz edilmezse hızlıca icra dosyası kesinleştirilerek almak istediğiniz tutar için haciz talepleriyle süreci yürütebilirsiniz.
- Belirsiz Alacak Davası Açmak
Eğer araç mahrumiyet bedeli için açtığınız icra takibine itiraz edileceğini düşünüyorsanız tekrardan belirsiz alacak davası açmak zorunda kalacağınız için doğrudan belirsiz alacak davası açabilirsiniz. Belirsiz alacak davasında hak ettiğiniz araç mahrumiyet bedelinin tespit edilemediğinden bahisle talepte bulunursunuz.
Davayı açtığınızda mahkemenin görevlendirmesi sonucu bilirkişi bir hesaplama yapar ve mahkeme de karar verirken bu makaleyi araç mahrumiyet bedeli hükmüne esas alır. Burada dava harcı ve bilirkişi ücreti gibi hususlar yüksek çıktığı için daha yüksek değerdeki araç mahrumiyet bedeli durumlarında dava açılmasını tavsiye ediyoruz.
Araç mahrumiyet bedeli konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Referans ve Kaynaklar
[1] Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/18700, K. 2016/4193, T. 04.04.2016 — aracın onarım süresinin bir kısmında kasko tarafından ikame araç sağlanmış olmasının, kalan süre için mahrumiyet bedeli talebini bilirkişi incelemesi yapılmaksızın reddetme gerekçesi olamayacağı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Nisan 2026
