Kapıcıların hakları, 4857 sayılı İş Kanunu'nun genel hükümleri ile bu Kanunun 110. maddesine dayanılarak çıkarılan Konut Kapıcıları Yönetmeliği'nin birlikte uygulanmasından doğar.[1] Yönetmelik, kapıcının çalışma süresini, izin haklarını ve kendisine tahsis edilen konutun kullanım şartlarını ayrıca düzenler.
Kapıcı, hukuken bir işçidir ve bu sıfatla kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, sigorta ve ücret gibi tüm temel işçilik haklarından yararlanır. Yönetmelik bu genel çerçeveyi ortadan kaldırmaz, yalnızca kapıcılık ilişkisine özgü ayrıntıları tamamlar.
Kapıcıların hakları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- Konut Kapıcıları Yönetmeliği uygulanır: Bakım, koruma, küçük onarım ve ortak yerlerin temizliği işlerini yürüten kapıcı bu düzenlemeye tabidir.
- Haftalık süre 45 saattir: Genel çalışma süresi kuralı kapıcı için de geçerlidir, aşan kısım fazla mesai sayılır.
- Konut tahsisi zorunlu değildir: Kapıcıya görev nedeniyle konut verilmesi yönetmelikte zorunluluk olarak düzenlenmemiştir.
- Konut ücretten sayılmaz: Tahsis edilen daire, kural olarak ücretin bir parçası olarak değerlendirilemez.
- Tahliye ayrı bir süreçtir: Sözleşmenin feshiyle konutun boşaltılması bağlantılı ancak birbirinden ayrı hukuki işlemlerdir.
- Genel işçilik hakları saklıdır: Kıdem, ihbar, yıllık izin ve tatil ücretleri diğer işçilerle aynı esaslara tabidir.
Konut Kapıcıları Yönetmeliği Kimleri Kapsar?
Yönetmelik, anataşınmazın bakımı, korunması, küçük çaptaki onarımı, ortak yerlerin temizliği, kaloriferin yakılması ve güvenliğin sağlanması gibi hizmetleri gören kişiyi konut kapıcısı olarak tanımlar. İşveren, konutun maliki veya ortaklarıdır. Apartman veya site yöneticisi ise işveren vekili sıfatıyla hareket eder.
Yönetici, iş sözleşmesi yapma, değiştirme ve feshetme yetkisini kural olarak kendisine yazılı yetki verilmesi koşuluyla kullanır. Uygulamada bu yazılı yetkinin varlığı sıkça atlanır ve yönetici, kat malikleri kurulundan yetki almadan kapıcının iş sözleşmesini kendiliğinden feshedebilmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yazılı yetki bulunmasa dahi kat maliklerinin kapıcılık hizmetinden fiilen yararlanmasının sözleşmeye onay verildiği anlamına geleceğini ve bu durumun sözleşmenin geçersizliğine yol açmayacağını şu şekilde açıklamıştır:[2]
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/1071, K. 2023/837, T. 20.09.2023"Yine aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre yöneticinin iş sözleşmesi yapabilmesi için işverenin yazılı olarak yetki vermesi gerekmektedir. Ancak bu yetki verilmemişse bu durum sözleşmenin geçersizliğine sebep olmaz. Bu durumda konut maliklerinin kapıcılık hizmetinden yararlanmaları kapıcılık sözleşmesine de onay verildiği anlamına gelmektedir."
Yönetmelik, yöneticiye kapıcının işe girişinde sağlık raporu isteme ve her yıl düzenli sağlık kontrolü yaptırma yükümlülüğü de yükler. Merkezi ısıtmalı binalarda kaloriferi yakacak kapıcının ayrıca ateşçi belgesine sahip olması aranır; belgesi bulunmayan biri bu görevle işe başlatılamaz.
Kapıcı, diğer işçilerden farklı bir sigorta rejimine tabi değildir ve işe başladığı andan itibaren sigortalı bildirilmesi zorunludur. Uygulamada özellikle küçük apartmanlarda kapıcının kısmi süreli veya günlük çalıştırılması, sigorta bildiriminin eksik günle yapılması gibi sorunlara yol açabilmektedir.
Kapıcıların hakları ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Kapıcının Çalışma Süresi ve Nöbet Düzeni Nasıl İşler?
Kapıcının haftalık çalışma süresi genel olarak 45 saattir ve bu süre sözleşmeyle azaltılabilir.[3] Kapıcı konutu tahsis edilmiş bir işyerinde günlük çalışma süresi, çalışma biçimine göre en çok dörde bölünebilir. Bu bölünme özellikle sabah-akşam nöbet usulüyle çalışan kapıcılarda görülür.
Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz. Kaloriferi yakma, hidrofor çalıştırma gibi görevler nöbet saatleri dışına taştığında bu süreler de fiilen çalışma süresine dahil olur ve fazla çalışma ücretine konu edilebilir.
Kapıcının fazla çalışması, tıpkı diğer işçilerde olduğu gibi normal ücretin %50 zamlısıyla ödenir. Fazla mesainin hesabı ve ispatı hakkında ayrıntılı bilgi için Fazla Mesai Ücreti Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Kapıcı Konutu (Lojman) Kullanım Hakkı Nedir?
Yönetmeliğe göre kapıcıya görevi nedeniyle konut verilmesi bir zorunluluk olarak düzenlenmiştir. Ancak bu hükmün "zorunlu değildir" ibaresi Danıştay 10. Dairesi'nin 2007 tarihli kararıyla iptal edilmiş ve bu karar sonraki itirazlarda da bozulmamıştır.[4] Buna rağmen uygulamada konut tahsisi, binanın fiziki imkanına ve işverenin tercihine bağlı kalmaya devam etmektedir.
Kapıcıya konut verilmişse bu konut için iş sözleşmesi devam ettiği sürece kira istenemez. Konutun İmar Kanunu'nda öngörülen asgari koşullara uygun olması da yönetmeliğin aradığı bir şarttır.
Kapıcı konutuna ilişkin kullanım kuralları şöyle özetlenebilir:
- Konut, iş sözleşmesi süresince kirasız kullandırılır.
- Su, elektrik, ısınma ve sıcak su giderlerine katılım oranı sözleşmeyle belirlenir.
- Konut yalnızca kapıcının görevi amacıyla kullanılır, başka amaçla kiraya verilemez.
- Kapıcı ve ailesinin konuta verdiği zarar kapıcı tarafından karşılanır.
- Kapıcı izinliyken yerine geçici kapıcı çalıştırılabilir, geçici kapıcıya asgari ücretin altında ödeme yapılamaz.
İş Sözleşmesi Sona Erince Kapıcı Konutu Hemen Boşaltmak Zorunda mıdır?
İş sözleşmesinin feshi ile konutun tahliyesi, birbirine bağlı ama ayrı hukuki süreçlerdir. Sözleşme feshedildiğinde kapıcı, kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacaklarını genel hükümlere göre talep edebilir. Bu süreç iş mahkemesi veya arabuluculuk yoluyla yürür.
Konutun boşaltılması ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 2. maddesine tabidir ve tamamen idari bir usul izler.[5] Kapıcı, sözleşmesi feshedildikten sonra kendisine tahsis edilen yeri 15 gün içinde boşaltmak zorundadır.
Bu süre içinde konut boşaltılmazsa yönetici veya kat maliklerinden birinin başvurusu üzerine, başkaca bir tebligata gerek kalmadan mahalli mülki amirin kararıyla bir hafta içinde konut zabıta eliyle boşalttırılır. İdare veya yargı organlarına yapılan başvuru bu kararın uygulanmasını durdurmaz.
Aşağıdaki tablo iki sürecin nasıl ayrıştığını göstermektedir.
| Konu | İş Sözleşmesinin Sona Ermesi | Konutun Tahliyesi |
|---|---|---|
| Dayanak | 4857 sayılı İş Kanunu | 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Ek Madde 2 |
| Yetkili merci | İş mahkemesi / arabulucu | Mahalli mülki amir, gerekirse zabıta |
| Süre | Zamanaşımı süresince (5 yıl) | 15 gün + gerekirse 1 hafta |
| Sonuç | Tazminat ve alacakların tahsili | Konutun fiilen boşaltılması |
Kanun metninde açıkça belirtildiği gibi bu idari tahliye süreci, kapıcının iş sözleşmesinden doğan haklarını ortadan kaldırmaz. Yani konut hızla boşaltılsa dahi kapıcının kıdem tazminatı veya diğer alacakları için ayrıca dava ya da arabuluculuk yoluna başvurma hakkı saklı kalır.
Kapıcının hakları, özel sektörde farklı meslek gruplarında çalışan işçilerin paylaştığı ortak koruma çerçevesinin bir parçasıdır. Meslek bazında genel tabloya Özel Sektörde İşçi Hakları yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Kapıcıların hakları konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Kapıcıların Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kapıcılık ilişkisinde en çok karışan noktaları bu başlıkta derledik.
Kapıcıya lojman verilmesi zorunlu mudur?
Yönetmelik metninde konut verilmesinin zorunlu olmadığı yazılıysa da bu ibare Danıştay kararıyla iptal edilmiştir. Uygulamada konut tahsisi yine de büyük ölçüde işverenin imkanına ve binanın fiziki yapısına bağlı kalmaktadır.
Kapıcının fazla mesai hakkı var mıdır?
Evet. Kapıcı da haftalık 45 saati aşan çalışması için normal ücretinin yüzde elli zamlısını fazla mesai ücreti olarak talep edebilir. Bu hak diğer işçilerden farksızdır.
Kapıcı iş sözleşmesi feshedildiğinde hemen konutu boşaltmak zorunda mıdır?
Hayır, kapıcıya konutu boşaltması için 15 günlük bir süre tanınır. Bu süre geçmesine rağmen boşaltma yapılmazsa mülki amirin kararıyla bir hafta içinde konut zabıtaca boşalttırılabilir.
Kapıcı izinliyken kim çalışır?
Kapıcının yıllık izin, hastalık izni veya tatil günlerinde yerine geçici kapıcı çalıştırılabilir. Geçici kapıcıya da asgari ücretin altında bir ödeme yapılamaz.
Apartman yöneticisi kapıcıyı tek başına işten çıkarabilir mi?
Yönetici, ancak kat malikleri kurulunca kendisine yazılı yetki verilmişse iş sözleşmesini feshedebilir. Bu yetki yönetim planında veya kurul kararında açıkça yer almalıdır.
Kapıcının kıdem tazminatı hakkı var mıdır?
Evet. Kapıcı, en az bir yıl çalışmış olmak ve kanunda sayılan bir sona erme sebebiyle ayrılmak şartıyla diğer işçiler gibi kıdem tazminatına hak kazanır.
Kapıcı konutunun elektrik ve su giderlerini kim öder?
Bu giderlere kapıcının kısmen ya da tamamen katılıp katılmayacağı iş sözleşmesiyle belirlenir. Sözleşmede bir hüküm yoksa uyuşmazlık genel hükümlere göre çözülür.
Kapıcı sigortasız çalıştırılabilir mi?
Hayır. Kapıcı, diğer tüm işçiler gibi işe başladığı andan itibaren sigortalı bildirilmek zorundadır. Sigortasız geçen süreler için kapıcı, hizmet tespiti davası açabilir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 4857 sayılı İş Kanunu, madde 110 - Konut Kapıcıları Yönetmeliği'nin dayanağı.
[2] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/1071, K. 2023/837, T. 20.09.2023 — yöneticinin iş sözleşmesi yapması için yazılı yetki gerekmesine rağmen bu yetki verilmemişse dahi kat maliklerinin kapıcılık hizmetinden fiilen yararlanmasının sözleşmeye onay verildiği anlamına geleceği ve sözleşmenin geçersiz sayılmayacağı.
[3] Konut Kapıcıları Yönetmeliği, madde 7 - Çalışma süresi ve ara dinlenmesi.
[4] Danıştay Onuncu Dairesi, E. 2004/6952, K. 2007/946 sayılı kararı - Yönetmelik madde 13'teki "konut verilmesi zorunlu değildir" ibaresinin iptali.
[5] 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, Ek Madde 2 - Kapıcı konutunun boşaltılması usulü.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
