İşe İade Davası Öncesi Arabuluculuk Başvurusu Dilekçesi

Arabuluculuk Neden Zorunlu?

İşe iade talebi doğrudan mahkemeye taşınmaz. Önce arabulucuya işe iade arabuluculuk başvuru dilekçesi verilir.

Bu zorunluluk, işçilik alacaklarının tamamını kapsayan genel bir kuraldır. İşleyişi İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk yazımızda anlatılmaktadır. Bu zorunluluk 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ile dava şartı haline getirilmiştir.

Son tutanak dava dilekçesine eklenmemişse mahkeme, tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulmasını ister. Bu süre içinde tutanak sunulmazsa dava usulden reddedilir. Davanın esasa ilişkin şartları İş Güvencesi ve İşe İade Şartları yazımızda ele alınmaktadır. Arabuluculuğa hiç başvurulmadığı anlaşılırsa mahkeme incelemeyi beklemeden dosyayı reddeder.

Başvuru Süresi ve Muhatabı

İş sözleşmesi feshedilen işçi bir ay içinde arabulucuya başvurur. Süre, fesih bildiriminin tebliğinden işlemeye başlar. Anlaşmazlıkla biten görüşmenin ardından açılacak davanın şartları ve sonuçları İşe İade Davası Nasıl Açılır yazımızda ele alınmaktadır. Bu süre hak düşürücüdür ve kaçırıldığında işe iade hakkı doğrudan ortadan kalkar.

Başvuru işveren tüzel kişiliğine karşı yapılır. İşletmeyi tümüyle yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisine sahip üst düzey işveren vekilleri iş güvencesi kapsamı dışında kaldığı için bu başvuruyu kendileri yapamaz. Alt işveren ilişkisi bulunan işyerlerinde anlaşmanın geçerli sayılabilmesi için asıl işveren ile alt işverenin görüşmelere birlikte katılması gerekir.

Anlaşma Sağlanamazsa

Taraflar uzlaşamazsa arabulucu son tutanağı düzenler. İşçi, bu tarihten itibaren iki hafta içinde işe iade davası açar.

Bu süre de hak düşürücüdür. Kaçırıldığında dava hakkı geri gelmez.

Uygulamada sık görülen bir hata, tutanağın düzenlenme tarihi yerine tarafın tutanağı elden aldığı tarihin esas alınmasıdır. Süre, düzenlenme tarihinden itibaren işler, tesliminden değil. Son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği, açılacak davanın dilekçesine mutlaka eklenir.

Arabuluculuk süreci, hak düşürücü sürelerle birbirine bağlı belirli aşamalardan oluşur. Sürecin işleyişi özetle şöyledir:

1. İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur.
2. Arabulucu tarafları görüşmeye davet eder; görüşmeler çoğunlukla tek oturumda tamamlanır.
3. Taraflar anlaşırsa ilam niteliğinde bir tutanak düzenlenir ve bu tutanak doğrudan icraya konulabilir.
4. Anlaşma sağlanamazsa arabulucu son tutanağı düzenler; işçi bu tarihten itibaren iki hafta içinde işe iade davası açar.

İşe İade Başvurusunda Kaçırılan Hak Düşürücü Süreler

Dosyaların en çok kaybedildiği nokta, fesih bildiriminin tebliğ tarihinin yanlış tespit edilmesidir. Bu hata bir aylık başvuru süresinin kaçırılmasına yol açar.

İkinci sık hata, işe iade kararı kesinleştikten sonra işçinin işverene süresinde (on iş günü içinde) başvurmamasıdır. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hale gelir ve işe iade sürecine bağlı haklar düşer.

İşe İade Arabuluculuğunda Anlaşma Sağlanırsa Ne Olur?

Arabuluculuk görüşmeleri çoğunlukla tek oturumda tamamlanır. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak ilam niteliği taşır ve doğrudan icraya konulabilir.

İşe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti bu aşamada da kararlaştırılabilir. Taraflar arabuluculukta anlaştığında ayrıca dava açmaya gerek kalmaz.