Emekli çalışan hakları, SGK'dan yaşlılık aylığı almaya devam ederken bir işyerinde çalışmaya devam eden veya yeniden işe başlayan kişilerin sigorta, tazminat ve fesih haklarını kapsar. Bu kişiler normal sigortalılardan farklı olarak 5510 sayılı Kanun'un 30. ve geçici 14. maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalıştırılır.[1] Emekli aylığının çalışmaya devamla kesilip kesilmeyeceği, sigortalının ilk işe giriş tarihine göre değişir; aylığın kendisinin dönemsel olarak ne kadar arttığı ise Emekli Maaş Zammı yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
Emekli çalışan hakları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
- SGDP kapsamında çalışır: Emekli olduktan sonra 4/a kapsamında çalışan sigortalı, sosyal güvenlik destek primine tabi tutulur.
- Aylığın kesilip kesilmeyeceği giriş tarihine bağlıdır: Ekim 2008 öncesi ve sonrası sigortalılar için farklı rejim uygulanır.
- Kıdem ve ihbar tazminatı hakkı vardır: Emekli çalışan da bir yıllık kıdemi doldurduğunda diğer işçilerle aynı haklara sahiptir.
- Yıllık izin ve tatil hakları aynıdır: İzin, hafta tatili ve genel tatil ücreti bakımından fark gözetilmez.
- Emekliye özgü fesih hakkı ayrıdır: Mülga 1475 sayılı Kanun m. 14'teki hak, yaş hariç emeklilikle karıştırılmamalıdır.
- İşsizlik ödeneğinden yararlanamaz: Yaşlılık aylığı alan kişi kural olarak ödenek kapsamı dışındadır.
Emekli Çalışan SGDP Kapsamında mı Çalışır?
Emekli olduktan sonra bir işverene bağlı olarak (4/a kapsamında) çalışmaya başlayan sigortalı, normal sigortalılık yerine Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında değerlendirilir. SGDP, emekli aylığı kesilmeden çalışmaya devam edilmesini sağlayan ayrı bir prim rejimidir.
SGDP kapsamındaki çalışan işsizlik sigortası primi ödemez ve bu prim ikinci bir emeklilik hakkı doğurmaz. Buna karşılık genel sağlık sigortasından yararlanmaya devam eder ve iş kazası ile meslek hastalığına karşı sigortalı sayılır.
Emekli çalışan hakları ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
2026 Yılında SGDP Oranı Ne Kadardır?
SGDP primi, emekli çalışanın brüt ücreti üzerinden hesaplanır ve işçi ile işveren arasında paylaştırılır. Aşağıdaki tablo 2026 yılı için geçerli SGDP oranlarını göstermektedir.
| Kalem | Oran |
|---|---|
| İşçi (emekli) payı | %7,5 |
| İşveren payı | %22,5 |
| Kısa vadeli sigorta kolları (işveren) | %2,25 |
| Toplam SGDP oranı | %32,25 |
İşçi payı bordroda gösterilerek maaştan kesilir, işveren payı ise işverenin maliyetine eklenir. Bu oranlar yalnızca 4/a (SSK) statüsünde çalışan emekliler içindir, 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında kamu görevine dönen emeklilerde SGDP uygulanmaz ve doğrudan tam sigortalılığa geçilir.
Emekli Olduktan Sonra Çalışmak Aylığı Keser mi?
Bu sorunun cevabı sigortalının ilk işe giriş tarihine göre değişir. Ekim 2008 öncesinde sigortalı olanlar SGDP ödeyerek çalışmaya devam edebilir ve aylıkları bu süre boyunca kesilmez.
Ekim 2008 sonrasında ilk defa sigortalı olup yaşlılık aylığı bağlanan kişiler yeniden çalışmaya başladığında ise aylık, çalışmaya başlanan tarihi izleyen ödeme döneminde kesilir.[2] Bu kuralın istisnası, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyet yürüten Bağ-Kur emeklileridir, bu grubun aylığı çalışmaya devam etse dahi kesilmez.
4/b (Bağ-Kur) statüsünde çalışan emekliler için SGDP uygulaması bulunmadığından, bu grubun aylığı genel olarak kesilmeden devam eder. 4/a ve 4/c statüsünde yeniden çalışmaya başlayan Ekim 2008 sonrası emeklilerde ise yukarıdaki kesinti kuralı işler.
Emekli Çalışanın Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakkı Var mıdır?
Emekli çalışan, tıpkı diğer işçiler gibi en az bir yıllık kıdem doldurduğunda kıdem tazminatına hak kazanabilir. İşçi daha önce emeklilik sebebiyle bir işyerinden ayrılıp kıdem tazminatını almışsa, elindeki emeklilik belgesine dayanarak yeni işvereninde de en az bir yıl çalıştıktan sonra aynı hakkı tekrar kullanabilir.
Bu ikinci kullanım için SGK'dan yeniden aylık başvurusu yapılmasına gerek yoktur. Kişi zaten emekli olduğu için yalnızca elindeki belgenin yeni işverene ibraz edilmesi yeterlidir, bu hakkın kapsamı ve şartları Emeklilik Sebebiyle Haklı Fesih yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
İhbar tazminatı, işçinin kendi isteğiyle ve kanunda tanınan bir hakla ayrılması durumunda doğmaz. Emekli çalışan işvereni tarafından geçerli bir sebep olmaksızın işten çıkarılırsa, diğer işçiler gibi ihbar tazminatı da talep edebilir.
Durumunuza özel ön değerlendirme için İşçi Bilgi Formu'nu doldurabilirsiniz.
Emekliye Özgü Fesih Hakkı, Yaş Hariç Emeklilikle Karıştırılmamalıdır
1475 sayılı mülga İş Kanunu'nun 14. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendi, emekliliğe ait yaş şartları dışındaki sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılan işçiye kıdem tazminatı hakkı tanır.[3] Bu bent, henüz aylık bağlanmamış, yalnızca yaş dışındaki şartları tamamlamış işçiler içindir.
Bu durum, zaten emekli aylığı almakta olan ve SGDP kapsamında çalışan bir kişiden farklıdır. SGDP'li emekli çalışan işten ayrılırken bu bende değil, daha önce aldığı emeklilik belgesine dayanarak yukarıda anlatılan dördüncü bende dayanır.
İki bendin karıştırılması, işverenin hangi belgeyi talep edeceği konusunda hataya düşmesine yol açabilir. Bu nedenle işten ayrılma dilekçesinde hangi hakkın kullanıldığının açıkça belirtilmesi önerilir.
Yargıtay, bu bende dayanarak ayrılan işçinin hemen başka bir işte çalışmaya başlamasının hakkın kötüye kullanımı sayılmayacağını açıkça ortaya koymuştur:[4]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/32938, K. 2016/2494, T. 15.02.2016"4447 sayılı Yasanın 45. maddesi ile 1475 sayılı Yasanın 14. maddesinin birinci fıkrasına (5) numaralı bent eklenmiştir. Anılan hükme göre, işçinin emeklilik konusunda yaş hariç diğer kriterleri yerine getirmesi halinde kendi isteği ile işten ayrılması ve kıdem tazminatını talep etme imkânı tanınmıştır... Davacının iş akdini 1475 sayılı Yasanın 14/5. maddesi gereğince feshettiği, fesih tarihi itibarıyla yaş hariç emeklilik koşullarını taşıdığı ve bu nedenle kıdem tazminatına hak kazandığı anlaşılmaktadır. Davacının iş akdini feshettikten sonra başka bir iş yerinde çalışmaya başlaması çalışma özgürlüğü kapsamında olup, davacının yasanın kendisine verdiği hakkı kullanması karşısında kötüniyetli davrandığından söz edilemeyeceğinden davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü yerine reddine karar vermesi hatalıdır."
Emekli Çalışanın Yıllık İzin ve Diğer Hakları
SGDP kapsamında çalışan emekli, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve genel tatil ücreti gibi işçilik haklarından diğer işçilerle aynı şekilde yararlanır. Bu haklar sigorta statüsünden değil, iş sözleşmesinden doğar.
Emekli çalışanın iş sözleşmesi, yalnızca emekli olduğu gerekçesiyle feshedilemez. İş güvencesi kapsamındaki bir işçi bu nedenle işten çıkarılırsa işe iade davası açabilir.
Emekli çalışanın sahip olduğu izin, ücret ve fesih güvencesi gibi genel işçilik hakları, özel sektörde çalışan diğer işçilerle büyük ölçüde örtüşür. Bu genel hakların kapsamı Özel Sektörde İşçi Hakları yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Emekli çalışan hakları konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Emekli Çalışan Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Emekli çalışan hakları konusunda okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.
Emekli çalışan ne demektir?
Emekli çalışan, SGK'dan yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı almakta olup bir işverene bağlı olarak çalışmaya devam eden veya yeniden işe başlayan sigortalıdır. Bu kişiler normal sigortalılık yerine Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında bildirilir.
SGDP oranı ne kadardır?
SGDP oranı toplamda brüt ücretin yüzde 32,25'idir. Bunun yüzde 7,5'i işçi payı, yüzde 22,5'i işveren payı, yüzde 2,25'i ise kısa vadeli sigorta kolları primidir.
Emekli olduktan sonra çalışmak aylığı keser mi?
Ekim 2008 öncesi sigortalı olanların aylığı SGDP ödeyerek çalışmaya devam etseler dahi kesilmez. Ekim 2008 sonrası sigortalı olup yaşlılık aylığı bağlananların aylığı ise 4/a veya 4/c statüsünde yeniden çalışmaya başladıklarında kesilir.
Emekli çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet, emekli çalışan en az bir yıllık kıdem doldurduğunda kıdem tazminatına hak kazanabilir. Daha önce emeklilik sebebiyle aldığı belgeye dayanarak yeni işvereninde de bu hakkı tekrar kullanabilir.
Emekli çalışana ihbar tazminatı ödenir mi?
Emekli çalışan kendi isteğiyle ayrılırsa ihbar tazminatı doğmaz. İşveren tarafından geçerli bir sebep olmaksızın işten çıkarılırsa ise diğer işçiler gibi ihbar tazminatı talep edebilir.
Emekli çalışan işsizlik maaşı alabilir mi?
Hayır. SGDP kapsamında çalışan emekliden işsizlik sigortası primi kesilmediği için bu kişiler işten ayrılsalar dahi işsizlik ödeneğine hak kazanamaz.
Emekli çalışanın yıllık izin hakkı var mıdır?
Evet, SGDP kapsamında çalışan emekli, kıdemine göre hesaplanan yıllık ücretli izin hakkından diğer işçilerle aynı şekilde yararlanır. Bu hak sigorta statüsünden bağımsız, iş sözleşmesinden doğan bir haktır.
Emekli çalışan aynı işverende ikinci kez kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet, emekli çalışan aynı veya başka bir işverende yeniden en az bir yıl kıdem doldurursa, elindeki emeklilik belgesine dayanarak kıdem tazminatını tekrar talep edebilir. Aynı kıdem dönemi için birden fazla tazminat ödenmez, yalnızca yeni dönem hesaba katılır.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 30 ve geçici madde 14 — Sosyal Güvenlik Destek Primi uygulaması.
[2] 5510 sayılı Kanun, madde 30 — Ekim 2008 sonrası sigortalılarda yaşlılık aylığının çalışmaya devamla kesilmesi ve tarımsal faaliyet istisnası.
[3] Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14/1-5 — Yaş hariç emeklilik sebebiyle kıdem tazminatı hakkı.
[4] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/32938, K. 2016/2494, T. 15.02.2016 — 1475 sayılı Kanun'un 14/5. maddesine dayanarak işten ayrılan işçinin hemen başka bir işte çalışmaya başlamasının kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmayacağı ve kötüniyet oluşturmayacağı.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 28 Temmuz 2026
