İhtiyati tedbirle ödenen kanser ilacı bedeli geri istenebilir mi sorusunda kanundaki dayanak HMK'nın 399. maddesidir: lehine tedbir verilen taraf, tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılırsa ya da tedbir kendiliğinden kalkar veya itiraz üzerine kaldırılırsa, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Yargıtay kararlarında Kurumun tedbirle ödediği bedeli nasıl geri isteyeceği ayrıca düzenlenmemiştir. Bölge Adliye Mahkemeleri tedbir verirken bu ihtimali gerekçe olarak kullanmıştır.
- İhtiyati tedbirle ödenen kanser ilacı bedeli için HMK'nın 399. maddesi, talep baştan haksızsa ya da tedbir kalkarsa tazminat sorumluluğu öngörür.
- Haksız tedbir tazminat davası esas davanın karara bağlandığı mahkemede açılır ve bir yıllık zamanaşımına tabidir.
- Bursa ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri tedbir verirken Kurumun ileride bedeli tahsil edebileceğini gerekçe yapmıştır.
- Tedbir isteyen kural olarak teminat gösterir, mahkeme gerekçesini belirterek teminat alınmamasına karar verebilir.
İçindekiler5 başlık
Haksız Tedbir Tazminatı
HMK'nın 399. maddesi lehine tedbir verilen tarafın tazminat sorumluluğunu üç hale bağlar. Aşağıdaki tablo bu halleri gösterir.
| Hal | Sonuç |
|---|---|
| Tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılırsa | Haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazmin eder |
| Tedbir kararı kendiliğinden kalkarsa | Haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazmin eder |
| Tedbir itiraz üzerine kaldırılırsa | Haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazmin eder |
Tazminat davası esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır. Hak, hükmün kesinleşmesinden veya tedbir kararının kalkmasından itibaren bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.[1]
Tedbir, uygulama talebi bir hafta içinde yapılmazsa da kendiliğinden kalkar. Bu sürenin önemi Kanser İlacı İhtiyati Tedbir Kararı Nasıl Uygulatılır? yazısında anlatılmıştır.
Bölge Adliye Mahkemelerinin Gerekçeleri
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin uyuşmazlık giderme kararlarında tedbiri kabul eden Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin gerekçeleri aktarılır. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi davacının haksız çıkması halinde yersiz ödenen ilaç bedellerinin Kurumca talep ve tahsil edilmesinin mümkün olmasını tedbirin gerekçelerinden biri saymıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi de ileride haksız çıkma ihtimalinde Kurumun bedeli tahsil imkanının bulunduğunu belirtmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi ise tahsil imkanına değinmemiş, tedbiri yaklaşık ispatın gerçekleşmesine ve ilacın karşılanmamasının doğurabileceği tehlikeye dayandırarak tıbbi rapor alınıncaya kadar kabul etmiştir.[2]
Bu ifadeler tedbirin kabulüne gerekçe olarak kullanılmıştır, ayrı bir geri alma davasını düzenlemez. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi çoğunluğu ise tedbiri ilacın yeterlilikte bir tıbbi otorite raporuyla desteklenmesine bağlamıştır. Bu ölçütler Kanser İlacı Davasında İhtiyati Tedbir ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararı yazısında anlatılmıştır.
İlacınız tedbir kararıyla karşılanıyor ve davanın aleyhinize sonuçlanmasından çekiniyorsanız, Kurumun yaptığı ödemeleri sizden isteyip isteyemeyeceğini Avukata Sor üzerinden sorabilirsiniz.
Teminat ve Geri Talep Riski
Tedbir isteyen, haksız çıkarsa karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacağı muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Teminata ilişkin istisnalar şunlardır:
- Talep resmi belgeye ya da kesin bir delile dayanıyorsa mahkeme gerekçesini belirterek teminat alınmamasına karar verebilir.
- Durum ve koşullar gerektiriyorsa da mahkeme gerekçesini belirterek teminat alınmamasına karar verebilir.
- Adli yardımdan yararlanan kişi teminat göstermez.[3]
Haksız tedbir tazminatı lehine tedbir verilen hastaya yöneldiği için talebin güçlü bir tıbbi raporla kurulması önem taşır. Teminat iade edilmeden önce bir aylık süre geçmesi gerekir: esas hükmün kesinleşmesinden ya da tedbirin kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmazsa teminat iade edilir.[4]
Dava Öncesi Ödenen Bedelin Ayrı Talebi
Tedbirle Kurumun ödediği bedel ile hastanın kendisinin ödediği bedel farklı taleplerdir. Hukuk Genel Kurulunun bozduğu bir dosyada davacı kendisi tarafından ödenen 19.284,29 TL ilaç bedelinin yasal faiziyle tahsilini istemiştir.[5]
Hastanın ödediği bedelin faiz hesabı Güncel Yasal Faiz Oranı Nedir yazısında anlatılan yasal faiz esaslarına göre yapılır. Bu iki talep dilekçede ayrı ayrı gösterilir.
Hasta vefat ederse ödenen bedelin akıbeti Kanser İlacı Davasını Açtıktan Sonra Hasta Vefat Ederse Ne Olur? yazısında anlatılmıştır. Tedbirin kaldırılması Kanser İlacı İhtiyati Tedbir Kararına İtiraz Edilirse Ne Olur? yazısında ele alınmıştır.
"İhtiyati Tedbirle Ödenen Kanser İlacı Bedeli Geri İstenebilir mi?" konusunda detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Dava açmadan önce ilacınızı kendi imkanlarınızla aldıysanız, ödediğiniz tutarın ayrıca nasıl talep edileceğini bir avukatla konuşmak için randevu alabilirsiniz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
İhtiyati Tedbirle Ödenen Kanser İlacı Bedelinin Geri İstenmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İhtiyati tedbirle ödenen kanser ilacı bedelinin geri istenmesi konusunda en çok merak edilen noktaları bu başlıkta yanıtladık.
Dava kaybedilirse tedbirle ödenen bedel mutlaka geri istenir mi?
Hayır, kanunda böyle bir otomatik sonuç yoktur. HMK'nın 399. maddesi haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararın tazminini düzenler ve tazminat davasının açılması gerekir.
Haksız tedbir tazminat davası ne zaman açılır?
Dava esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır. Dava hakkı hükmün kesinleşmesinden veya tedbirin kalkmasından itibaren bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Tedbir verilirken teminat alınır mı?
Kural olarak alınır. Mahkeme talep resmi belgeye ya da kesin bir delile dayanıyorsa veya durum gerektiriyorsa gerekçesini belirterek teminat alınmamasına karar verebilir, adli yardımdan yararlanan kişi teminat göstermez.
Dava öncesi yapılan ödemeler de aynı riski taşır mı?
Hayır. Hastanın kendi ödediği bedel dava konusu alacaktır ve Kurumdan tahsili istenir, tedbirle ödenen bedelin akıbetinden ayrı değerlendirilir.
Hukuki gelişmeleri Google'da bizden takip edin.
Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu'nu Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Referans ve Kaynaklar
[1] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.399.
[2] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2024/6734, K. 2024/12498, T. 06.12.2024, Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının aktarıldığı bölüm.
[3] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.392/1.
[4] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.392/2.
[5] Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/225, K. 2023/1143, T. 29.11.2023.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 21 Ekim 2026
