BORÇ SÖZLEŞMESİ
ÖDÜNÇ VEREN (ALACAKLI) : Ad Soyad (Ödünç Veren) – T.C. Kimlik No: T.C. Kimlik Numarası (Ödünç Veren) – Adres: Adres (Ödünç Veren)
ÖDÜNÇ ALAN (BORÇLU) : Ad Soyad (Ödünç Alan) – T.C. Kimlik No: T.C. Kimlik Numarası (Ödünç Alan) – Adres: Adres (Ödünç Alan)
KONU : Ödünç veren, Teslim Tarihi tarihinde Tutar TL (Tutar Yazıyla Türk Lirası) tutarındaki parayı Teslim Şekli: banka havalesiyle / nakden ödünç alana teslim etmiş, ödünç alan bu tutarı teslim aldığını kabul ve beyan etmiştir.
VADE VE GERİ ÖDEME : Ödünç alan, borcu Ödeme Planı: … tarihinde tek seferde / … eşit taksitte, ilk taksit … tarihinde olmak üzere her ayın … günü ödünç verenin IBAN numaralı hesabına öder.
FAİZ : Borç faizsizdir / yıllık yüzde … akdi faize tabidir. Vadesinde ödenmeyen tutara ödeme tarihine kadar yıllık yüzde Temerrüt Faizi Oranı temerrüt faizi işler.
ERKEN ÖDEME : Ödünç alan, borcu vadesinden önce ödeyebilir / ödünç verenin onayıyla ödeyebilir; erken ödemede işlememiş faiz istenmez.
TEMİNAT : Kefil Ad Soyad (kefil varsa) – T.C. Kimlik No: Kefilin T.C. Kimlik No, bu borçtan Kefalet Tutarı TL'ye kadar müteselsil / adi kefil olarak sorumludur. Kefalet süresi Kefalet Süresidir. Borç, Rehin Konusu (rehin varsa) üzerinde kurulan rehinle teminat altına alınmıştır.
MUACCELİYET : Taksitli ödemede Sayı taksitin ödenmemesi halinde kalan borcun tamamı muaccel olur ve ödünç veren tamamını talep edebilir.
GENEL HÜKÜMLER : Bu sözleşmeye 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun tüketim ödüncü hükümleri uygulanır. Uyuşmazlıklarda İl mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir. Sözleşme iki nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunup imzalanmıştır. Tarih
ÖDÜNÇ VEREN : İmza
ÖDÜNÇ ALAN : İmza
KEFİL : "………… TL'ye kadar müteselsil kefilim." (kefilin el yazısıyla) – Tarih: ………… (kefilin el yazısıyla) – İmza
Borç Sözleşmesi
Borç sözleşmesi, ödünç verenin belirli bir parayı ödünç alana devrettiği ve ödünç alanın aynı tutarı kararlaştırılan vadede geri ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 386. maddesinde tüketim ödüncü olarak düzenlenmiştir. Yazılı belge, alacağın ispatını ve icra takibini mümkün kılar.[1]
Sözleşmenin kurulması, faiz sınırı ve tahsil yolu aşağıda. Borcun senede bağlanması Boş Senet Örneği yazımızda, ödenmeyen borcun icra yoluyla tahsili ise Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi yazımızda borçlu açısından ele alınmaktadır. Paranın değil bir eşyanın karşılıksız kullandırılıp aynen geri alındığı ilişki ise kullanım ödüncüdür.
Borç Sözleşmesi Yazılı Olmak Zorunda mı?
Ödünç sözleşmesi şekle bağlı değildir. Sözlü borç da geçerlidir.
Ancak senetle ispat sınırını aşan borç kural olarak tanıkla ispatlanamaz (HMK m.200/1). Karşı taraf açıkça muvafakat ederse, borçludan gelen ve borcu muhtemel gösteren bir belge (delil başlangıcı) varsa ya da borç altsoy, üstsoy, kardeşler veya eşler arasındaysa tanık dinlenebilir (HMK m.200/2, 202, 203/1-a). Bunlar da yoksa alacaklının elinde borçlunun ikrarı ve yemin kalır.
Yazılı sözleşme icra takibinin dayanağıdır. Alacaklı, sözleşmeye dayanarak ilamsız icra takibi başlatır. Borçlu imzaya itiraz ederse sözleşme, itirazın kaldırılması yolunda imza incelemesine konu olur.
Borç para genellikle havaleyle verilir ve açıklamaya "borç" yazılır. Havale kural olarak mevcut bir borcun ödemesi sayılır. Dekontta "borç olarak gönderilmiştir" gibi açık bir not varsa gönderen ispat yükünü yerine getirmiş olur ve aksini ispat yükü alıcıya geçer (Yargıtay HGK, E. 2018/979, K. 2021/1589, T. 07.12.2021). Açıklama yoksa ya da açıklamada "borç ödemesi" yazıyorsa parayı ödünç verdiğini gönderen ispatlamak zorundadır (Yargıtay 13. HD, E. 2019/1027, K. 2019/5461, T. 29.04.2019). Dekont vade ve faizi de göstermez. Sözleşme bu boşluğu doldurur.
Parayı yalnızca korunmak üzere bırakan kişi ise ödünç değil saklama sözleşmesi kurar ve havale açıklamasına "emanet" yazılması bu ilişkinin ispatında işe yarar.
Borç Sözleşmesinde Faiz Sınırı Var mı?
Ticari olmayan ödünçte faiz, sözleşmede kararlaştırılmışsa istenir. Kararlaştırılmamışsa faizsiz sayılır. Ticari ödünçte ise faiz kararlaştırılmasa bile yasal faiz işler.
Akdi faiz oranı sınırlıdır. Borçlar Kanunu, adi işlerde akdi faizin yasal faizin yüzde elli fazlasını aşamayacağını düzenler. Aşan kısım geçersizdir ve borçlu yalnızca sınır içindeki faizi öder.
Temerrüt faizi de sınırlıdır. Vadesinde ödenmeyen borca uygulanacak temerrüt faizi, yasal faizin yüzde yüz fazlasını aşamaz. Yani oran en fazla yasal faizin iki katı olabilir. Sözleşmede daha yüksek oran yazılsa bile bu sınır uygulanır.
Kefil ve Teminat Nasıl Düzenlenir?
Kefalet yazılı yapılır ve kefil, sorumlu olduğu azami tutarı ile kefalet tarihini kendi el yazısıyla yazar. Bu şart eksikse kefalet geçersizdir. Eşi olan kefil için eşin yazılı rızası da aranır.
Müteselsil kefalet açıkça yazılır. "Müteselsil kefil" ibaresi yoksa kefalet adi sayılır ve alacaklı önce borçluya başvurmak zorunda kalır. Müteselsil kefilde alacaklı doğrudan kefile gidebilir.
Rehin ya da ipotek ayrıca kurulur. Taşınmaz ipoteği tapuda, araç rehni noterde kurulur. Sözleşmedeki teminat kaydı tek başına ayni hak doğurmaz.
Borç Ödenmezse Ne Yapılır?
Alacaklı, vadeyi izleyen günden itibaren ilamsız icra takibi başlatır. Borçluya ödeme emri gönderilir. Yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz yapılır.
Borçlu itiraz ederse alacaklı itirazın iptali davası açar. Sözleşmedeki imza borçluya aitse ve borç ispatlanırsa borçlu, alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatı da öder.
Zamanaşımı on yıldır. Ödünç alacağı, vadeden itibaren on yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrar. Taksitli borçta her taksit için süre ayrı işler.
Sözleşmede Neler Bulunmalıdır?
Sözleşme, paranın teslim edildiğini ve borçlunun bunu kabul ettiğini açıkça belirtir. Teslim kaydı yoksa borçlu, parayı hiç almadığını ileri sürebilir. Dekont sözleşmeye eklenir.
Sözleşmede şunlar yer alır:
- Tarafların kimlik bilgileri
- Borç tutarı, teslim tarihi ve şekli
- Vade ya da taksit planı
- Akdi ve temerrüt faizi oranı
- Erken ödeme ve muacceliyet kuralı
- Kefil ve teminat bilgisi
- Ödeme yapılacak hesap
Sözleşme damga vergisine tabidir. Borç sözleşmesi belirli oranda damga vergisi doğurur. Taraflar vergiyi ödemezse sözleşme geçersiz olmaz ancak mahkeme ve icra dairesinde ibrazında vergi ve ceza istenir.
Borç Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Faiz sınırı ve senetle ispat konusunda en sık sorulanlar aşağıda.
Borç sözleşmesi noterde yapılmalı mı?
Zorunlu değildir, adi yazılı sözleşme yeterlidir. Noter onayı, imza itirazını önler ve tarihi kesinleştirir. Yüksek tutarlı borçlarda tercih edilir.
Aile üyeleri arasında borç sözleşmesi yapılır mı?
Yapılabilir ve tavsiye edilir. Aile içi borçlar sözlü kalınca ispat güçlüğü doğar. Yazılı sözleşme, ileride hediye mi borç mu tartışmasını önler.
Döviz cinsinden borç sözleşmesi yapılabilir mi?
Türkiye'de yerleşik kişiler arasında döviz cinsinden ödünç sözleşmesi Türk Parası Kıymetini Koruma mevzuatı uyarınca sınırlanmıştır. Sözleşme Türk lirası üzerinden yapılır. Dövize endeksleme de yasak kapsamında değerlendirilebilir.
Faizsiz borçta vade geçince faiz işler mi?
Evet, vadenin geçmesiyle borçlu temerrüde düşer ve yasal temerrüt faizi işler. Sözleşmede faizsiz olması, temerrüt faizini engellemez.
Borç sözleşmesi senet yerine geçer mi?
Sözleşme, senet gibi kambiyo takibine konu olmaz. İlamsız icra takibine dayanak olur. Kambiyo senedinin sağladığı hızlı takip için ayrıca bono düzenlenir.
Referans ve Kaynaklar
[1] 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 88, 120, 386-392 ve 583; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Eylül 2026
