Basit yaralama, halk arasında BTM (basit tıbbi müdahale) olarak bilinen ve TCK m.86/2'de düzenlenen, mağdurun vücudundaki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif kalan kasten yaralama halidir. Ceza 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır ve soruşturma mağdurun şikayetine bağlıdır. Aynı fiil kemik kırığına, iç organ hasarına ya da büyük damar-sinir yaralanmasına yol açtığında BTM kapsamından çıkar ve daha ağır bir suç haline gelir.
"Basit Yaralama Suçu (BTM) ve Cezası" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
"Basit Yaralama Suçu (BTM) ve Cezası" yazımızla ilgili detaylı bilgi için Avukata Sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
- Basit yaralama suçu cezası TCK 86. maddesinin ikinci fıkrasına göre altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis ya da adli para cezasıdır.
- Suç mağdurun şikayetine bağlıdır ve yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir olması hekim raporuyla belirlenir.
- Kemik kırığı, iç organ hasarı ya da büyük damar yaralanması varsa fiil BTM kapsamından çıkar ve TCK 86. maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılır.
- Yargıtay 3. Ceza Dairesi'ne göre çelişkili raporlarda mahkeme Adli Tıp Kurumu'ndan kesin rapor almadan hüküm kuramaz.
Basit Yaralama (BTM) Suçu Hangi Hallerde Oluşur?
Kasten yaralama suçunun temel şekli TCK m.86/1'de düzenlenmiştir ve kişinin vücuduna acı veren veya sağlığını ya da algılama yeteneğini bozan her davranışı kapsar.[1] Bu fiilin mağdur üzerindeki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif kaldığında ikinci fıkra devreye girer ve olay BTM olarak nitelendirilir.
Adli Tıp Kurumu'nun yaralama suçlarına ilişkin değerlendirme rehberine göre kemik kırığı veya çıkığı, kas-tendon hasarı, büyük damar-sinir hasarı ya da iç organ yaralanması bulunan olaylarda etki basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif kabul edilmez. Sıyrık, ekimoz veya basit kesi gibi yumuşak doku lezyonları ise hekimin somut olaya göre yaptığı değerlendirmeyle BTM kapsamına girebilir. Uygulamada bu ayrım kağıt üzerinde net görünür, ama adli raporun içeriği tartışmaya açıldığında asıl mesele tam burada patlak verir.
Doktor raporunda geçen "BTM ile giderilebilir" ibaresi, mağdurun yaralanmasının basit bir müdahaleyle (dikiş, pansuman, ilaç tedavisi gibi) iyileşeceği anlamına gelir, "BTM ile giderilemez" ibaresi ise yaralanmanın daha ağır bir tıbbi süreç gerektirdiğini gösterir ve dosyayı TCK m.86/1 kapsamına taşır.
Raporlar Arasında Çelişki Varsa Ne Olur?
Aynı yaralanma için alınan raporlar birbiriyle çelişiyorsa mahkeme bu çelişkiyi gidermeden hüküm kuramaz. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, ilk hekim raporunun yetersiz veya emsallerine göre eksik olduğu durumlarda dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilip TCK m.86 ve 87'deki ölçütlere uygun kesin rapor alınması gerektiğini istikrarlı biçimde vurgular.[2]
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2020/8677, K. 2020/11525, T. 23.09.2020"...müştekinin geçici ve kesin raporları ile yaralanmasına ilişkin tüm tıbbi evrakları en yakın Adli Tıp Şube Müdürlüğüne gönderilerek, özellikle müştekinin yaralanmasının yüzünde sabit ize neden olup olmadığı ve basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceği hususlarını da içerir şekilde, 5237 sayılı TCK'nin 86. ve 87. maddelerinde belirlenen ölçütlere göre rapor aldırılması gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve yetersiz rapor ile yazılı şekilde hüküm kurulması..."
Uygulamada devlet hastanesi acil servisinde yazılan ilk (geçici) rapor ile sonradan alınan kesin rapor birbirini tutmayabilir. Böyle bir durumda dosya kendiliğinden kapanmaz, mahkeme taraflardan birinin itirazını beklemeden dahi ek rapor isteyebilir.
Basit Yaralamanın (BTM) Cezası Ne Kadardır?
Basit yaralamanın (BTM) cezası, TCK m.86/2 uyarınca altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.[3]
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/2"Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur."
Fiil kadına karşı işlenmişse cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz.[4] Aşağıdaki tablo temel hal ile BTM halini karşılaştırır.
| Hal | Yasal Dayanak | Ceza |
|---|---|---|
| Temel hal (orta ağırlıkta yaralama) | TCK m.86/1 | 1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis |
| Basit yaralama (BTM) | TCK m.86/2 | 6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası |
Nitelikli Hallerde Ceza Nasıl Artar?
TCK m.86/3, yaralamanın üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, kendini savunamayacak durumda olana karşı, kamu görevi nedeniyle, kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak ya da silahla işlenmesi halinde cezanın yarı oranında artırılacağını, canavarca hisle işlenmesi halinde ise bir kat artırılacağını öngörür.[5] Bu hallerin tamamında şikayet aranmaksızın soruşturma resen yürütülür. Mağdur şikayetinden vazgeçse bile dosya kapanmaz. Silahla işlenen yaralamada ayrıca ruhsatsız silah bulundurma suçu da gündeme gelebilir, bu konudaki ceza hesabı için Ruhsatsız Silahla Adam Yaralamanın Cezası Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Basit Yaralama Suçunda Şikayet Süresi Ne Kadardır?
Şikayet hakkı, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren 6 ay içinde kullanılmalıdır. Bu süre dava zamanaşımını aşamaz.[6] Süre geçtikten sonra yapılan şikayet üzerine soruşturma açılamaz.
Mağdur soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikayetinden vazgeçerse dosya düşer. Şikayet dilekçesinin nasıl hazırlanacağına dair örnek Suç Duyurusu Şikayet Dilekçesi Örneği yazımızda yer alıyor. Karakolda verilen şikayetin nasıl geri alınacağı ve vazgeçmenin masraflara etkisi Karakoldan Şikayeti Geri Alma yazımızda anlatılıyor.
Basit Yaralama Suçu Uzlaştırma Kapsamında mıdır?
Basit yaralama suçu CMK m.253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Ancak TCK m.86/3'teki nitelikli haller bu kapsamın dışında kalır. Dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir, bir uzlaştırmacı taraflarla ayrı ayrı görüşür ve anlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz ya da açılmışsa düşer. Uzlaşma teklifinin reddedilmesi soruşturmayı durdurmaz, dosya normal seyrinde ilerler.
Basit Yaralama Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Mümkün müdür?
BTM cezasının üst sınırı 1 yıl 6 ay olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) CMK m.231/5 kapsamına girer. Bu madde iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında HAGB'ye izin verir.[7] Kararın verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve mağdurun zararının giderilmiş olması aranır.[8] HAGB kararı adli sicile değil kendisine mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve sanık hakkında kural olarak hukuki sonuç doğurmaz.
Basit Yaralamanın Cezası Sonradan Adli Para Cezasına Çevrilebilir mi?
Hakim hapis cezasına hükmettikten sonra bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez. TCK m.86/2 hapis cezası ile adli para cezasını seçimlik olarak düzenlediğinden hakim, mahkumiyet kararını verirken ikisi arasında baştan seçim yapar. Bu seçim sanığın geçmişine, olayın ağırlığına ve mağdurun zararının giderilip giderilmediğine göre şekillenir.
Ancak seçim hapis yönünde yapılıp hüküm kurulduktan sonra TCK m.50/2 bu cezanın sonradan adli para cezasına dönüştürülmesini açıkça yasaklar.[9] Hapis cezasının infazı gündeme gelirse süre hesabı için Ceza İnfaz Hesaplama aracımız kullanılabilir.
Basit Yaralama Suçunda Dava Zamanaşımı
BTM suçunun üst sınırı 5 yılı geçmediğinden dava zamanaşımı TCK m.66/1-e uyarınca 8 yıldır.[10] Bu süre içinde soruşturma veya kovuşturma tamamlanmazsa dosya düşer. Şikayet süresi ile dava zamanaşımı süresi birbirinden bağımsızdır. Şikayet süresi geçtiyse zamanaşımı dolmamış olsa bile soruşturma başlatılamaz.
Yeni yazı çıkınca haber verelim mi?
Hukuki haklarının farkında olmak için takip et!
Basit Yaralama Suçu (BTM) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yukarıdaki bölümlerde işlenmeyen, basit yaralama suçuyla ilgili en çok merak edilen noktaları bu başlıkta topladık.
Basit yaralamada şikayetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Evet. BTM şikayete bağlı bir suç olduğundan mağdur şikayetinden vazgeçerse kovuşturma sona erer ve dava düşer. Ancak nitelikli haller uygulanıyorsa vazgeçme sonuç doğurmaz.
Doktor raporu olmadan basit yaralama şikayeti yapılabilir mi?
Şikayet başvurusu için rapor şart değildir, ancak yaralanmanın niteliğini ve BTM kapsamında kalıp kalmadığını belirleyen adli rapor soruşturma sırasında mutlaka alınır.
Basit yaralama suçunda uzlaşma sağlanamazsa ne olur?
Uzlaştırmacı raporu dosyaya iade edilir ve soruşturma ya da kovuşturma kaldığı yerden, uzlaşma girişimi hiç yapılmamış gibi devam eder.
Basit yaralama suçu şikayete tabi midir?
Evet, TCK m.86/2 kapsamındaki basit yaralamanın soruşturması ve kovuşturması mağdurun şikayetine bağlıdır. Ancak TCK m.86/3'teki nitelikli hallerde (eşe, silahla, kamu görevlisine karşı gibi) şikayet aranmaksızın resen soruşturma yürütülür.
Basit yaralama suçu adli sicile (sabıka kaydına) işler mi?
Evet, hükümlülük kesinleşip infaz edilirse dosya adli sicil kaydına işler. HAGB kararı verilmişse bu, adli sicile değil ayrı bir sisteme kaydedilen ve kural olarak sonuç doğurmayan bir karardır.
"Basit Yaralama Suçu (BTM) ve Cezası" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Referans ve Kaynaklar
[1] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/1.
[2] Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2020/8677, K. 2020/11525, T. 23.09.2020.
[3] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/2.
[4] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/2, ikinci cümle.
[5] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.86/3.
[6] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73.
[7] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/5.
[8] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/6.
[9] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.50/2.
[10] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66/1-e.
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 4 Eylül 2026
