Mazeret Sınavı Hakkı Nedir?
Mazeret sınavı, sağlık sorunu veya başka bir haklı sebeple bir yazılı sınava, performans çalışmasına ya da proje teslimine katılamayan öğrenciye tanınan, kaçırılan değerlendirmeyi telafi etme hakkıdır. Bu hak otomatik işlemez. Öğrencinin ya da velisinin mazeretini belgelendirerek okul idaresine yazılı başvuru yapması gerekir.
Bu dilekçe yalnızca sınav mazereti için kullanılır. Öğrencinin devamsızlığının genel olarak mazeretli sayılması isteniyorsa Devamsızlık İzin Dilekçesi Örneği, henüz gerçekleşmemiş kısa süreli bir okul izni gerekiyorsa Okul İzin Dilekçesi Örneği daha uygun bir başvurudur.
Mazeret Sınavı Hangi Yönetmeliğe Dayanır?
Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 48. maddesine göre sınavlara katılmayan, performans çalışmasını yerine getirmeyen ya da projesini zamanında teslim etmeyen öğrencilerden, özrünü 36. maddenin yedinci fıkrasına göre belgelendirenlerin mazeret sınavı, ilgili zümrenin belirleyeceği bir zamanda önceden duyurularak bir defaya mahsus yapılır.[1] Birinci dönemdeki özürler için belirlenen süre birinci dönemi, ikinci dönemdeki özürler için belirlenen süre ikinci dönemi aşamaz.
Bu düzenleme, mazeret sınavı hakkının özür belgesinin süresi içinde (özür gününü takip eden 5 iş günü içinde, gerektiğinde 20 iş gününe kadar uzatılarak) okula bildirilmiş olmasına bağlı olduğunu göstermektedir. Belge süresi içinde sunulmazsa mazeret sınavı talebi reddedilebilir.
Dilekçe Ne Zaman ve Kime Verilmelidir?
Dilekçe, sınava girilemeyen tarihten sonra mümkün olan en kısa sürede, tercihen özür belgesiyle birlikte okul müdürlüğüne ya da ilgili derse giren öğretmen aracılığıyla idareye ulaştırılır. Mazeret sınavının tarihi, öğrencinin kendi isteğiyle belirlenmez; ilgili zümre öğretmenleri tarafından planlanır ve öğrencilere önceden duyurulur.
Birden fazla dersten mazeret sınavına girilecekse her ders için ayrı bir talep gerekmez, tek dilekçede sınava girilemeyen tüm dersler sayılabilir. Ancak her ders için mazeretin süresi içinde belgelendirilmiş olması aranır.
Üniversite Öğrencileri İçin Durum Farklı mıdır?
Bu dilekçe metni ve dayanağı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokul ve liseler için hazırlanmıştır. Üniversite öğrencilerinde mazeret sınavı hakkı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde her üniversitenin kendi eğitim öğretim ve sınav yönetmeliğine göre belirlenir. Bu nedenle üniversite öğrencilerinin başvurusunu, kayıtlı oldukları fakültenin ilgili yönetmeliğine göre kendi öğrenci işleri biriminden temin edecekleri form veya dilekçe üzerinden yapması gerekir.
Mazeret Sınavı Talebi Reddedilirse Ne Yapılmalıdır?
Okul idaresi, özür belgesini yeterli bulmaz ya da süresi geçmiş bir başvuruyu reddederse önce okul müdürlüğüne yazılı olarak itiraz edilebilir. İdari işleme karşı açılacak iptal davasının süreleri İdare Mahkemesi İade Kararı Nasıl Uygulanır? yazımızda ele alınmaktadır. Sonuç alınamaz ve öğrencinin bu nedenle sınıf tekrarı ya da mezuniyetinde bir olumsuzluk doğarsa idare mahkemesinde iptal davası açma yolu değerlendirilebilir.
Danıştay 8. Dairesi, benzer bir uyuşmazlıkta, öğrencinin mazeretinin bireysel olarak incelenmeden genel bir soruşturma raporuna dayanılarak işlem tesis edilmesini hukuka aykırı bulmuştur; bu kararın ayrıntısına Devamsızlık İzin Dilekçesi Örneği yazımızda yer verdik.
Sınava Katılmayan Öğrenci İçin Dilekçe Hakkında Sık Sorulan Sorular
En çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık.
Mazeret sınavı dilekçesi kaç gün içinde verilmelidir?
Kesin bir süre yönetmelikte ayrıca belirtilmez, ancak mazeret sınavı hakkı özür belgesinin süresi içinde (5 iş günü, gerektiğinde 20 iş gününe kadar uzatılmış hali) sunulmuş olmasına bağlıdır.
Mazeret sınavının tarihini öğrenci belirleyebilir mi?
Hayır, mazeret sınavının zamanı ilgili zümre öğretmenlerince belirlenir ve öğrencilere önceden duyurulur. Öğrenci veya veli bu tarihe kendi isteğiyle müdahale edemez.
Rapor olmadan mazeret sınavına girilebilir mi?
Sağlık dışı mazeretlerde de yazılı beyan ve varsa destekleyici belge sunulması gerekir. Belgesiz bir başvurunun kabul edilip edilmeyeceği okul idaresinin takdirindedir.
İkinci dönemdeki bir sınav mazereti birinci dönemde telafi edilebilir mi?
Hayır, birinci dönemdeki özürler için belirlenen süre birinci dönemi, ikinci dönemdeki özürler için belirlenen süre ikinci dönemi aşamaz; dönemler birbirine karıştırılamaz.
Referans ve Kaynaklar
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 22 Ağustos 2026
