Kıst hesaplama, işçinin tam bir yılı doldurmadığı çalışma döneminde hak ettiği alacağın, o dönemin süresine oranlanarak bulunmasıdır. Aşağıdaki araçla brüt ücretinizi ve çalıştığınız gün/ay sayısını girerek kıst döneme isabet eden kıdem ve ihbar tutarını hesaplayabilirsiniz.
Kıst dönem alacaklarınızın doğru hesaplanması için avukatlarımızla görüşmek isterseniz Online Avukat Randevu sayfamızdan randevu alabilirsiniz.
Kıst Hesaplama Nedir?
Kıst sözcüğü hukuk dilinde "oran, kısım" anlamına gelir ve işçilik alacaklarında tam bir dönemi doldurmayan süreye denk gelen tutarın bulunması için kullanılır. Kıst hesap, tam yılın veya tam ayın getirdiği hakkı geçen gün sayısına bölerek küçük parçaya indirger.
Uygulamada en çok karşılaşılan örnek, kıdem tazminatının tam yıl dışında kalan ay ve gün küsuratıdır. İşçi 6 yıl değil 6 yıl 4 ay çalışmışsa, son 4 aylık kısım da orantılı olarak hesaba katılır.
Kıst Hesaplamanın Temel Formülü
Kıst hesabın mantığı her alacak kaleminde aynıdır: dönemlik tam alacak, dönemin toplam süresine bölünür ve fiilen geçen süreyle çarpılır.
Kıst Tutar = (Dönemlik Tam Alacak / Dönemin Toplam Ay veya Gün Sayısı) × Fiilen Çalışılan Ay veya Gün Sayısı
Bu formül kıdem tazminatının küsuratlı ayında, yıllık ikramiyenin çalışılan kısmında ve sözleşmeyle belirlenen bazı dönemsel ödemelerde aynı mantıkla uygulanır.
İşçi Alacağı (Kıst) Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde Avukata Sor sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Kıst Hesaplama Hangi Alacaklarda Yapılır?
Kıst hesap tek bir kalemle sınırlı değildir. Tam dönemi doldurmayan çalışmanın bulunduğu her yerde gündeme gelebilir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan uygulama alanlarını özetler.
| Alacak Kalemi | Kıst Hesabın Uygulanışı |
|---|---|
| Kıdem tazminatının küsuratlı yılı | Tam yıl dışında kalan ay/gün, aylık ücret üzerinden oranlanır |
| İkramiye ve prim (kıstelyevm) | Yıl içinde işe giren/çıkan işçiye çalıştığı aya/güne göre ödenir |
| Sözleşmeyle belirlenen yıl sonu ödemeleri | Sözleşme, dönemin tamamını doldurmayan işçiye oranlı ödeme öngörebilir |
Kıdem tazminatının tam yıl ve küsuratlı ay hesabına ilişkin detaylı formül ve örnekler Kıdem Tazminatı Hesaplama yazımızda yer almaktadır. Bu yazıda kıst hesabın kıdem tazminatı dışındaki uygulamalarına odaklanılmaktadır.
İkramiye ve Primde Kıstelyevm Hesabı
Yıl içinde işe başlayan veya ayrılan işçi, tam yıl ikramiyesini değil çalıştığı süreye isabet eden kısmı alır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğine bakılmaksızın çalışılan süreye denk gelen ikramiye ve primin kıstelyevm esasıyla ödenmesi gerektiğini istikrarlı biçimde vurgulamaktadır.[1]
Kıstelyevm hesabında tam aylar 1/12, artan günler ise 1/365 oranıyla hesaba katılır. Yani bir yılda tek seferde ödenen 12.000 TL'lik ikramiyeye 7 ay çalışıp ayrılan işçi, 12.000 × (7/12) = 7.000 TL almaya hak kazanır.
Kıst Hesapta Gün Sayımı: 30 Gün mü, Fiili Ay mı?
Uygulamada kıst hesaba giren ay küsuratı için ay, takvim ayı olarak değil 30 gün kabul edilir. Yani işe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki gün farkı 30'a bölünerek ay sayısı bulunur, kalan gün ayrıca 1/365 oranıyla eklenir.
Bu yöntem, şubat ayının 28 gün, temmuz ayının 31 gün çekmesinden kaynaklanan farkları ortadan kaldırır. Bilirkişi raporlarında da hesap genellikle bu 30 günlük ay esasına göre yapılır.
Yıl İçinde Ücret Zammı Olan İşçide Hangi Ücret Esas Alınır?
Kıdem tazminatının kıst dönem hesabında, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son brüt ücret esas alınır. Yıl içindeki zam öncesi düşük ücret ayrıca hesaba katılmaz. Yani işçi yıl içinde zam almışsa, geçmiş aylar için de son ücret üzerinden hesap yapılır.
İkramiye ve prim kıstında ise durum farklıdır: kıstelyevm payı, ödemenin ait olduğu dönemdeki ücret ve prim tutarına göre hesaplanır. Bu fark, kıdem tazminatı ile ikramiye kıstının aynı mantıkla ama farklı ücret esasıyla işlediğini gösterir.
Yıllık İzinde Kıst Uygulaması Var mıdır?
Yıllık ücretli izin hakkı kanunda tam bir yılın doldurulmuş olmasına bağlanmıştır. İşe başladığı günden itibaren en az bir yıl çalışmayan işçiye kural olarak yıllık izin hakkı doğmaz.[2] Bu yönüyle yıllık izin, kıdem tazminatı veya ikramiye gibi otomatik kıst hesaba tabi değildir.
Bazı işyerlerinde iyiniyetli bir uygulama olarak işe yeni başlayan personele kıst esasıyla oranlı izin tanınabilir. Ancak bu kanuni bir zorunluluk değil, işyeri uygulaması veya sözleşme hükmüdür. Yıllık izin gün sayısının kıdeme göre nasıl belirlendiğine dair ayrıntı Yıllık İzin Süresi Hesaplama yazımızda ele alınmaktadır.
Deneme Süresindeki İşçide Kıst Hesap Yapılır mı?
Deneme süresi içinde işten ayrılan veya çıkarılan işçi de, çalıştığı gün sayısı kadar ücrete hak kazanır; bu, kıst hesabın en basit uygulamasıdır. Deneme süresinde kıdem tazminatı doğmaz, çünkü kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma şartı aranır.
Buna karşılık işyerinde uygulanan bir ikramiye veya prim sistemi varsa, deneme süresindeki işçi de çalıştığı güne isabet eden kısmı kıstelyevm esasıyla talep edebilir. Deneme süresinin kısalığı, kıst hesabın yapılıp yapılmayacağını değil, yalnızca tutarın küçüklüğünü etkiler.
Örnek Kıst Dönem Hesaplama
Aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi, işyerinde 3 yıl 5 ay çalıştıktan sonra işten çıkarılmış olsun. Kıdem tazminatı hesabı iki parçaya ayrılır.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Tam yıl (3 yıl) | 40.000 × 3 | 120.000 TL |
| Kıst dönem (5 ay) | 40.000 × (5/12) | 16.667 TL |
| Toplam kıdem tazminatı (brüt) | — | 136.667 TL |
Aynı işçi, işten ayrıldığı yılın ikramiyesinden de 5 aylık kısım için kıst esasıyla yararlanır. Yıllık ikramiye 24.000 TL ise kıst dönem payı 24.000 × (5/12) = 10.000 TL olur.
Kıst Hesaplama Aracı Hangi Verileri İster?
Kıst dönem hesaplaması yapılırken aracın istediği temel veriler, giydirilmiş brüt aylık ücret, işe giriş ve işten çıkış tarihleridir. Bu iki tarih arasındaki fark, tam yıl ve artan ay/gün olarak ikiye ayrılır.
Bazı araçlar ayrıca ikramiye veya prim tutarını ve bu ödemenin ait olduğu dönemi de sorar. Bu sayede kıdem tazminatı ile ikramiye kıstı aynı ekranda hesaplanabilir. Girilen ücretin doğruluğu, sonucun güvenilirliğini doğrudan belirler.
Kıst Dönem Alacaklarında Zamanaşımı
Kıst dönem kıdem tazminatı ve ikramiye alacağı da, tam yıla isabet eden kısımla aynı zamanaşımı süresine tabidir. Kıdem tazminatının kıst kısmı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmelidir.
Kıstelyevm esasıyla hesaplanan ikramiye alacağı ise bir ücret alacağı sayıldığından, kendi doğduğu (ödemenin yapılması gereken) tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. İki kalemin zamanaşımı başlangıç tarihi bu yüzden aynı takvime denk gelmeyebilir.
Kıst Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
En sık hata, artan günleri hesaba katmadan yalnızca tam ay üzerinden kıst yapmaktır. 5 ay 12 gün çalışan işçide 12 günlük kısmın da 1/365 oranıyla eklenmesi gerekir.
İkinci hata, yıllık izin hakkının otomatik olarak kıst hesaplanacağını varsaymaktır. Bu hak, aksi sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça tam yılın dolmasını bekler.
Üçüncü hata, kıst hesapta çıplak ücret ile giydirilmiş ücreti karıştırmaktır. Kıdem tazminatının kıst kısmı giydirilmiş brüt ücretten, yıllık izin ücreti ise çıplak brüt ücretten hesaplanır.
Dördüncü hata, kıst dönem hesabını yıl içindeki en yüksek ücret yerine işten ayrılış tarihindeki ücretle karıştırmaktır. Kıdem tazminatının kıst kısmında son ücret esas alınırken, kıstelyevm ikramiyesinde ödemenin ait olduğu dönemin ücreti dikkate alınır. Bu iki yöntemin birbirine karıştırılması hatalı sonuç doğurur.
Kıst dönem alacaklarınızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
İşçi Alacağı (Kıst) Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kıst dönem hesaplaması konusunda en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik.
Kıst ne demektir?
Kıst, tam bir dönemi (yıl veya ay) doldurmayan çalışma süresine denk gelen alacağın, süreye oranlanarak bulunması anlamına gelir. Kelime hukuk dilinde "oran, kısım" karşılığında kullanılır.
6 ay çalışan işçi kıdem tazminatı alır mı?
Kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdem şartı arandığından 6 ay çalışan işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ancak sözleşme veya kanunla korunan özel haller bu kuralın istisnasını oluşturabilir.
Kıst dönem ikramiyesi nasıl hesaplanır?
Yıllık ikramiye tutarı 12'ye bölünüp çalışılan ay sayısıyla çarpılır, artan günler için de günlük tutar ayrıca eklenir. Bu yönteme kıstelyevm esası denir.
Yıllık izin kıst olarak mı hesaplanır?
Hayır, yıllık izin hakkı kanunen tam bir yılın doldurulmasına bağlıdır. Bazı işyerleri sözleşmeyle oranlı izin tanısa da bu kanuni bir zorunluluk değildir.
Kıst hesapta hangi ücret esas alınır?
Kıdem tazminatının kıst kısmı giydirilmiş brüt ücretten hesaplanır. İkramiye ve prim kıstında ise sözleşmede veya işyeri uygulamasında belirlenen brüt tutar esas alınır.
Kıst dönem ay hesabında ay kaç gün kabul edilir?
Uygulamada ay, takvim ayı değil 30 gün olarak kabul edilir. İşe giriş ve çıkış arasındaki gün farkı bu esasla aya ve artan güne bölünerek hesaplanır.
Deneme süresinde çalışan işçi kıst ikramiye alır mı?
Evet, işyerinde ikramiye veya prim uygulaması varsa deneme süresindeki işçi de çalıştığı güne isabet eden kısmı kıstelyevm esasıyla talep edebilir. Deneme süresi kıdem tazminatı doğurmaz ama kıstelyevm hesabını engellemez.
Kıst dönem hesabı için hangi belgeler gereklidir?
Ücret bordroları, işe giriş-çıkış bildirgeleri ve varsa ikramiye/prim ödeme kayıtları temel dayanaktır. Bu belgeler olmadan kıst hesap yalnızca beyana dayalı bir tahmin olarak kalır.
Kıst hesap ile tam dönem hesabı arasındaki fark nedir?
Tam dönem hesabında dönemin tamamı doldurulduğu için alacak, sabit formülle doğrudan hesaplanır. Kıst hesapta ise dönem yarım kaldığı için önce tam dönem tutarı bulunur, ardından geçen süreye oranlanır.
Referans ve Kaynaklar
[1] Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin, iş sözleşmesinin sona erme şekline bakılmaksızın çalışılan süreye isabet eden ikramiye ve primin kıstelyevm esasıyla hesaplanması gerektiğine ilişkin yerleşik içtihadı.
[2] 4857 sayılı İş Kanunu madde 53 (yıllık ücretli izin hakkı ve bir yıllık kıdem şartı).
Av. Kazım Ceylan • Tarih: 24 Mayıs 2026
