> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/yillik-izin-ucreti-hesaplama # Yıllık İzin Ücreti Hesaplama **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet Kullanılmayan yıllık izin günlerine ait ücret alacağını hesaplayın. İşten ayrılma halinde hak kazandığınız yasal yıllık izin ücretini güncel maaşınız üzerinden bulun. ### İçerik **Yıllık izin ücreti hesaplama**, işçinin kullanmadığı izin günlerine karşılık gelen ücretin bulunmasıdır. Aşağıdaki araca son brüt ücretinizi ve kullanılmayan izin gün sayınızı girerek alacağınızı hesaplayabilirsiniz. Yıllık izin ücreti alacağınızın doğru hesaplanması için avukatlarımızla görüşmek isterseniz [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Yıllık İzin Ücreti Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır? Yıllık izin ücretinde esas alınan ücret, kıdem ve ihbar tazminatındaki gibi giydirilmiş ücret değil, **çıplak brüt ücrettir**.[^1] Fazla mesai, ikramiye, prim gibi düzenli yan ödemeler bu hesaba dahil edilmez. Yargıtay, yıllık izin ücretinin geniş anlamda ücret kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve giydirilmiş ücretle hesaplanmasının hatalı olduğunu istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. Bu nokta kıdem tazminatı hesabıyla karıştırılmamalıdır. [Kıdem Tazminatı Hesaplama](/kidem-tazminati-hesaplama) yazımızda giydirilmiş ücretin nasıl bulunduğu ayrıca anlatılmaktadır. İzin ücretinin dayandığı izin hakkının kapsamı ve işçinin sahip olduğu diğer izin türleri [İşçinin İzin Hakları](/iscinin-izin-haklari) yazımızda ele alınmaktadır. ### Sabit Olmayan Ücretlerde (Akort, Komisyon, Yüzde Usulü) Hesap Ücreti sabit olmayan, akort, komisyon veya yüzde usulüyle çalışan işçide izin ücreti, son bir yıl içinde kazanılan ücretin fiilen çalışılan güne bölünmesiyle bulunan günlük ortalama üzerinden hesaplanır.[^2] Bu yöntem, dönemsel dalgalanmaları dengelemeyi amaçlar. ![İzin ücreti ile kıdem tazminatında esas alınan ücreti karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/yillik-izin-ucreti-hangi-ucret-uzerinden-hesaplanir.webp "Yıllık İzin Ücreti Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır") İzin Ücreti ile Kıdemde Ücret Tabanı Farkı Yıllık İzin Ücreti Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Yıllık İzin Ücreti Formülü ve Örnek Hesaplama Hesap, günlük çıplak brüt ücretin kullanılmayan gün sayısıyla çarpılmasından ibarettir. ``` Günlük Çıplak Brüt Ücret = Aylık Çıplak Brüt Ücret / 30 Yıllık İzin Ücreti = Günlük Çıplak Brüt Ücret × Kullanılmayan İzin Günü ``` Aylık çıplak brüt ücreti **36.000 TL** olan ve iş sözleşmesi sona erdiğinde **20 gün** kullanılmamış izni bulunan bir işçide hesap şöyledir. - Günlük çıplak brüt ücret: 36.000 / 30 = **1.200 TL** - Yıllık izin ücreti (brüt): 1.200 × 20 = **24.000 TL** Bu tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Net tutar bu kesintiler düşüldükten sonra kalan kısımdır. ## Yıllık İzin Ücretinden Yapılan Kesintiler Yıllık izin ücreti de ücret niteliğinde sayıldığından brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. SGK primi kesilmez, çünkü izin süresince prim günü zaten normal çalışma günü gibi bildirilir. Kesinti sırası önce gelir vergisi, ardından damga vergisidir. Yukarıdaki örnekte brüt izin ücreti 24.000 TL idi. Gelir vergisi ilk dilimde %15 varsayılırsa, kesintiler ve net tutar şöyle olur. | Kalem | Hesap | Tutar | | --- | --- | --- | | Brüt izin ücreti | 1.200 × 20 | 24.000 TL | | Gelir vergisi (ilk dilim %15 varsayımıyla) | 24.000 × 0,15 | 3.600 TL | | Damga vergisi | 24.000 × 0,00759 | 182 TL | | **Net izin ücreti (yaklaşık)** | 24.000 − 3.600 − 182 | **20.218 TL** | Gelir vergisi oranı, işçinin o yıl içindeki kümülatif matrahına göre değişir. Matrah üst dilime girmişse net tutar bir miktar düşer. Bu yüzden yıl sonuna doğru işten ayrılan işçide net izin ücreti, yıl başında ayrılan aynı brüt tutarlı işçiye göre biraz daha az çıkabilir. ### Kısmi Süreli (Part-Time) Çalışanda İzin Ücreti Kısmi süreli çalışan işçi de tam süreli çalışan gibi kıdemine göre aynı gün sayısında izne hak kazanır. Haftalık çalışma saatinin azlığı gün sayısını düşürmez. İzin ücreti ise işçinin kısmi süreli çalışmasına denk gelen günlük çıplak brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Yani kısmi süreli işçinin günlük ücreti, tam süreli bir işçiye göre daha düşükse, izin ücreti de bu oranda daha az çıkar. Gün sayısı aynı kalır, yalnızca günlük ücret farklıdır. ## Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir? İşveren, izne çıkan işçinin izin dönemine ait ücretini işçi izine başlamadan önce **peşin** ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu yükümlülük emredicidir. İşçi talep etmese dahi işveren kendiliğinden yerine getirmelidir. Peşin ödeme yapılmadan işçinin izne çıkarılması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı tanır. Uygulamada bazı işyerleri izin ücretini normal maaş günü ile birlikte öder. Bu, kanunun peşin ödeme koşulunu ihlal eder. ## İş Sözleşmesi Sona Erdiğinde Kullanılmayan İzin Ücrete Dönüşür İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin, işçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin süresi, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden kendisine veya mirasçılarına ödenir.[^3] Fesih haklı, geçersiz, istifa veya emeklilik nedeniyle olması bu sonucu değiştirmez. Bu ücret çalışma sırasında istenemez. Yıllık izin bir dinlenme hakkıdır ve iş ilişkisi sürerken paraya çevrilemez. Alacak yalnızca iş sözleşmesinin sona ermesiyle doğar ve diğer işçilik alacakları gibi **5 yıllık** zamanaşımına tabidir. ### Yıllık İzin Ücretinde Zamanaşımının Başlangıcı Yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İşçinin izni hangi yıl kullanmadığının bir önemi yoktur. Yani 10 yıl önce birikmiş ama kullanılmamış izinler dahi, iş sözleşmesi yakın zamanda sona ermişse zamanaşımına uğramamış sayılır. Bu özellik yıllık izin ücretini fazla mesai gibi diğer ücret alacaklarından ayırır. Fazla mesaide zamanaşımı her bir çalışmanın yapıldığı tarihten, izin ücretinde ise sözleşmenin bitiş tarihinden başlar. Bu fark, işçinin lehine sonuç doğurur ve uzun yıllar biriken izinlerin tamamının talep edilmesini mümkün kılar. ![Kullanılmayan iznin ücrete dönüşme koşullarını ve zamanaşımını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/is-sozlesmesi-sona-erdiginde-kullanilmayan-izin-ucrete-donusur.webp "İş Sözleşmesi Sona Erdiğinde Kullanılmayan İzin Ücrete Dönüşür") Kullanılmayan İznin Ücrete Dönüşmesi ## İzin Ücreti Ödenmezse İşçi Ne Yapabilir? İşveren, işçi izne çıkmadan önce ücreti peşin ödemez ya da iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra kullanılmayan izin ücretini vermezse, işçi öncelikle bu tutarı yazılı olarak talep edebilir. Ödeme yapılmazsa arabuluculuk başvurusu ve ardından dava yolu açıktır. İşçi devam eden bir iş sözleşmesinde izin ücretinin peşin ödenmemesi nedeniyle sözleşmeyi haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını da talep edebilir. İşten ayrıldıktan sonra ödenmeyen izin ücretine ise ödeme gününden itibaren yasal faiz işletilir. ### Toplu İş Sözleşmesiyle Belirlenen İzin Ücreti Toplu iş sözleşmesi, kanundaki asgari izin gün sayısının üzerinde bir süre veya izin ücretine ek bir ödeme öngörebilir. Bu durumda hesap, kanuni asgari değil sözleşmedeki daha lehte hükme göre yapılır. Sözleşmede yer alan ek ödemenin (örneğin izin harçlığı) çıplak ücrete dahil edilip edilmeyeceği, sözleşmenin kendi hükümlerine bakılarak belirlenir. Sözleşmede aksi belirtilmedikçe bu tür ek ödemeler ayrı bir hak olarak değerlendirilir, izin ücretinin hesabına karıştırılmaz. ### Yıllık İzin Süresine Rastlayan Hafta Tatili ve Genel Tatil Ücreti İzin döneminin ücreti ile bu döneme rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrı ayrı ödenir. Biri diğerinin yerine geçmez. İşçi, izin ücretini alırken izin süresine denk gelen tatil günlerinin ücretini de kaybetmez. Bu ayrım, izin süresinin hesabında tatil günlerinin izinden sayılmamasıyla aynı mantığa dayanır. Hem gün sayısı hem de ücret bakımından işçi tatil günleri nedeniyle kayba uğramaz. Yıllık iznin gün sayısı hesabına ilişkin ayrıntı [Yıllık İzin Süresi Hesaplama](/yillik-izin-suresi-hesaplama) yazımızda ele alınmaktadır. ## Yıllık İzin Ücretinde Sık Yapılan Hatalar En sık hata, izin ücretini giydirilmiş brüt ücretten hesaplamaktır. Oysa bu hesap yalnızca çıplak brüt ücret üzerinden yapılır. İkinci hata, kaç gün izin hakkı biriktiğini yanlış saptamaktır. Bu sayı için önce [Yıllık İzin Süresi Hesaplama](/yillik-izin-suresi-hesaplama) aracıyla kıdeme göre doğru gün sayısına ulaşılması gerekir. Üçüncü hata, işveren tarafından izin ücretinin normal maaşla birlikte (peşin değil) ödenmesini kanuna uygun saymaktır. Peşin ödeme şartına uyulmaması işçiye önemli bir fesih hakkı tanır. ![İzin ücreti hesabında en sık yapılan üç hatayı gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/yillik-izin-ucretinde-sik-yapilan-hatalar.webp "Yıllık İzin Ücretinde Sık Yapılan Hatalar") İzin Ücreti Hesabında Üç Sık Hata **Hukuki Uyarı:** Hatalı değerlerle açılacak davalar veya icra takipleri aleyhinize yüklü vekalet ücretlerine, harç kayıplarına ve geri dönülmez hak kayıplarına sebebiyet verebilir. Kesin değer tespiti ve dava süreçlerinin takibi için uzman bir avukata başvurulması gerekir. Yıllık izin ücreti alacağınızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Yıllık İzin Ücreti Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular Kullanılmayan izin ücreti konusunda en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik. ### **Yıllık izin ücreti net mi brüt mü hesaplanır?** Hesap önce brüt çıplak ücret üzerinden yapılır, ardından gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek net tutara ulaşılır. Net maaş üzerinden yapılan hesap eksik sonuç verir. ### **Çalışırken kullanılmayan izin parası istenebilir mi?** Hayır, iş sözleşmesi devam ederken yıllık izin ücrete dönüşmez. Bu bir dinlenme hakkıdır. Alacak yalnızca iş sözleşmesinin sona ermesiyle doğar. ### **İstifa eden işçi kullanmadığı izinlerin parasını alır mı?** Evet, iş sözleşmesinin sona erme şekli (istifa, fesih, emeklilik) kullanılmayan izin ücretine hak kazanılmasını etkilemez. Önemli olan izin hakkının kullanılıp kullanılmadığıdır. ### **İzin ücretine fazla mesai ve ikramiye dahil edilir mi?** Hayır, izin ücreti yalnızca çıplak brüt ücretten hesaplanır. Fazla mesai, ikramiye ve prim gibi ödemeler bu hesaba katılmaz. ### **Yıllık izin ücreti işverenden ne zaman talep edilebilir?** İşçi izne çıkarken izin ücretinin peşin ödenmesi gerekir. Kullanılmayan izinlerin ücreti ise iş sözleşmesi sona erdiğinde muaccel olur. Ödenmezse işçi bu tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açabilir. ### **Yıllardır kullanılmayan izinlerin tamamı talep edilebilir mi?** Evet, zamanaşımı izinlerin kullanılmadığı yıldan değil iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten işlemeye başlar. Bu nedenle uzun yıllar biriken kullanılmamış izinlerin tamamı, sözleşme yakın zamanda sona ermişse talep edilebilir. ### **İzin ücreti ödenmezse işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir mi?** Evet, izne çıkarken ücretin peşin ödenmemesi işçiye haklı fesih hakkı tanır. İşçi bu yolla hem kıdem tazminatına hem de ödenmeyen izin ücretine hak kazanır. ### **Toplu iş sözleşmesi izin ücretini artırabilir mi?** Evet, toplu iş sözleşmesi kanuni asgari izin süresinin veya izin ücretinin üzerinde bir hak öngörebilir. Bu durumda hesap kanuni asgari değil, sözleşmedeki daha lehte hükme göre yapılır. ### **Avans olarak verilen izin ücreti ile peşin ödeme aynı şey midir?** Kanun her iki yöntemi de kabul eder; işveren isterse ücreti tam olarak peşin öder, isterse izin dönemine denk gelen tutarı avans şeklinde verir. Her iki durumda da ödeme işçi izne başlamadan önce yapılmış olmalıdır. --- [^1]: Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği madde 21 (izin ücretinin belirlenmesinde fazla çalışma karşılığı ücretlerin, primlerin ve sosyal yardımların hesaba katılmaması); Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yıllık izin ücretinin giydirilmiş ücret değil çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanması gerektiğine ilişkin yerleşik içtihadı. [^2]: 4857 sayılı İş Kanunu madde 57 (izin ücretinin peşin ödenmesi; sabit olmayan ücretlerde ortalama üzerinden hesap). [^3]: 4857 sayılı İş Kanunu madde 59 (iş sözleşmesinin sona ermesinde kullanılmayan izin ücreti).