> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/yambis-muteahhitlik-yetki-belgesi # YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi: Gruplar, Belgeler ve Süre **Kategori:** İdare Hukuku ### Özet - YAMBİS müteahhitlik yetki belgesi numarası olmayan müteahhit İmar Kanunu 28. maddeye göre yapı ruhsatına tabi yapım işi üstlenemez. - Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması Yönetmeliği'ne göre belge grubunun geçerlik süresi 31 Mayıs 2025'ten beri beş yıldır. - Tek parselde en çok iki katlı ve 500 metrekareyi geçmeyen yapısını kendisi inşa eden malike beş yılda bir kez geçici numara verilir. ### İçerik **YAMBİS müteahhitlik yetki belgesi**, yapı ruhsatına tabi bir binayı inşa edecek müteahhide Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün verdiği ve yapı ruhsatına, yapı kullanma izin belgesine ve yapım sözleşmesine yazılması zorunlu olan **yetki belgesi numarasıdır**. Numara, müteahhidin iş deneyimine ve mali gücüne göre A'dan H'ye kadar bir gruba atanır. Kayıtların tutulduğu sistemin adı YAMBİS idi, 26.12.2024'teki yönetmelik değişikliğiyle **ŞANTİYE-M** olarak değiştirildi. ## YAMBİS Nedir ve Yetki Belgesi Numarası Kimler İçin Zorunludur? İmar Kanunu'nun 28. maddesine göre Bakanlıktan ya da yetkilendirdiği idareden uygun sınıfta yetki belgesi almayan kişi, inşaat ve tesisat dahil **yapım işlerinin müteahhitliğini üstlenemez**. Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik de ruhsata tabi her yapının bir müteahhidin sorumluluğunda inşa edilmesini ve her müteahhidin numara almasını esas alır.[^1] Numara kişiye özgüdür, **başkası tarafından ya da başkası adına kullanılamaz ve devredilemez**. Ortak girişimle iş alınacaksa her ortağın ayrı numarası olması ve ortaklık adına yeni bir numara alınması gerekir. Kendi evini yapan malik için ayrı bir kolaylık vardır. Tek parselde bodrum hariç en çok iki katlı ve toplam inşaat alanı **500 metrekareyi** geçmeyen yapıyı, müteahhitliğin bütün sorumluluklarını üstlenen parsel maliki kendisi inşa edebilir. Bu malike yalnızca o iş için ve **beş yıl içinde bir defaya mahsus** olmak üzere geçici yetki belgesi numarası verilir, ayrıca bir müteahhit aranmaz. ![YAMBİS yetki belgesi numarasının zorunlu olduğu işleri ve geçici numara verilen halleri gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/yambis-nedir-ve-yetki-belgesi-numarasi-kimler-icin-zorunludur.webp "YAMBİS Nedir ve Yetki Belgesi Numarası Kimler İçin Zorunludur") Yetki Belgesi Numarası Kimler İçin Zorunlu ## Müteahhitlik Yetki Belgesi Grupları Yetki belgesi grupları **A, B, B1, C, C1, D, D1, E, E1, F, F1, G, G1, H ve geçici** gruptur. Her grubun asgari iş deneyimi, Bakanlığın her yıl yayımladığı yapı yaklaşık birim maliyetlerinden hesaplanan **yapı sınır bedelinin** belli bir oranı olarak tanımlanır. Bu bedel üçüncü ve dördüncü sınıf yapıların birim maliyet ortalamasının 45.000 katıdır, bu yüzden grupların TL karşılığı her yıl değişir. Grupların aradığı asgari iş deneyimi ve yıllık iş gücü şöyledir: | Grup | Asgari iş deneyimi (yapı sınır bedeline oranla) | Yıllık usta / teknik personel | | --- | --- | --- | | A | 2 katını geçen | 50 / 8 | | B | 7/5'ini geçen | 24 / 6 | | B1 | 6/5'ini geçen | 18 / 4 | | C | Tamamını geçen | 12 / 3 | | C1 | 5/6'sını geçen | 10 / 3 | | D | 2/3'ünü geçen | 9 / 2 | | D1 | 1/2'sini geçen | 8 / 2 | | E | 1/3'ünü geçen | 6 / 2 | | E1 | 1/5'ini geçen | 5 / 2 | | F | 1/10'unu geçen | 3 / 1 | | F1 | 17/200'ünü geçen | 3 / 1 | | G | 7/100'ünü geçen | 1 / 1 | | G1 | 1/20'sini geçen | 1 / 1 | | H | Aranmaz | İlk başvuruda aranmaz, yenilemede 1 / 1 | Her grup ancak yaklaşık maliyeti kendi sınırını aşmayan işi üstlenebilir. A grubu için sınır yoktur, H grubu ise yaklaşık maliyeti G1 grubunun asgari iş deneyim tutarının **5/7'sini** geçmeyen işleri alabilir. Bu sınırın altında kalmak için tek iş niteliğindeki bir proje kısımlara bölünemez, aynı parseldeki ya da toplu yapı niteliğindeki yapılar tek iş sayılır. ## YAMBİS Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Başvuru, Yapı Müteahhitliği Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu ile **İl Müdürlüğüne** yapılır ve belgelerin başvuru tarihinden itibaren en az bir ay daha geçerli olması gerekir. Grubu belirlenecek müteahhitten istenen belgeler şunlardır: - Gerçek kişide ticaret ve sanayi odası kayıt belgesi ve imza beyannamesi, tüzel kişide son durumu gösteren Ticaret Sicili Gazetesi ve imza beyannamesi. - Serbest muhasebeci mali müşavir ya da yeminli mali müşavirin düzenlediği Ekonomik ve Mali Yeterlik Bildirim Formu. - Banka referans mektubu bilgilerine dair beyan ve teminat mektubu. - İş deneyim belgeleri ile usta ve teknik personel yeterliğini gösteren Mesleki ve Teknik Yeterlik Bildirim Formu. - İflas, sahte belge ya da fen kurallarına aykırı imalat gibi engellerin bulunmadığını gösteren Sicil Durumu Beyannamesi. G ve G1 grubu başvurularında ekonomik ve mali yeterlik için yalnızca **banka referans beyanı** istenir, H grubunda ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlik belgesi hiç istenmez. Kendi yapısı için geçici numara alan tacir olmayan gerçek kişiden ise yeterlik belgeleri ve oda kaydı aranmaz. Şirketle başvuracaklar için esas sözleşmenin yapısı [Limited Şirket Esas Sözleşmesi Örneği](/limited-sirket-esas-sozlesmesi) yazımızda yer alıyor. Belge komisyonu başvuruyu kayda alındığı günden itibaren **beş iş günü** içinde inceler ve eksik, çelişkili ya da hatalı bir nokta varsa başvurana bildirir. Başvuran bildirimden sonraki beş iş günü içinde eksikleri gidermezse başvuru reddedilir, bir İl Müdürlüğüne yapılan başvuru sonuçlanmadan başka bir müdürlüğe de başvurulamaz. ## Ekonomik, Mali ve Teknik Yeterlik Şartları Bilanço yönünden başvurudan önceki yıla ait **cari oranın en az 0,75**, öz kaynak oranının en az 0,15 olması ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75'ten küçük olması gerekir. Önceki yılda bu oranları tutturamayan müteahhit son üç yılın ortalamasıyla değerlendirilebilir. Banka referans beyanıyla, kullanılmamış kredi ya da kısıtsız mevduatın başvurulan grubun asgari iş deneyim tutarının **yüzde 5'inden** az olmadığı gösterilir. Ciro şartı E ve E1 grubunda asgari iş deneyim tutarının yüzde 10'u, daha üst gruplarda yüzde 15'idir, daha alt gruplarda ciro aranmaz. İş deneyim tutarı, son on beş yılda tek sözleşmeye ya da ruhsata dayanan en büyük işin **iki katı** alınarak belirlenir, son beş yılda bitirilen işlerin toplamı daha büyükse o esas alınır. Kat karşılığı işlerden alınan yapı kullanma izin belgeleri de iş deneyimi sayılır, bu sözleşmelerin yapısı [Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Örneği](/kat-karsiligi-insaat-sozlesmesi) yazımızda anlatılıyor. Kamu ihalelerinden alınan iş deneyim belgelerinin ise uygulanabilir olduğu hallerde Elektronik Kamu Alımları Platformunda kaydı bulunmalıdır, sistemin işleyişi [EKAP Nedir?](/ekap-nedir) yazımızda yer alıyor. İş gücü yeterliğinde başvurudan önceki **son altı yıl** içindeki herhangi bir dönemde istihdam edilen ortalama yıllık usta ve teknik personel sayısına bakılır. Mesleki yeterlilik ya da ustalık belgesi olanlar usta, mimar, mühendis ve teknikerler teknik personel sayılır ve sayım SGK bildirimlerine göre yapılır. ![Müteahhitlik yetki belgesinde aranan cari oran, öz kaynak oranı, banka referansı ve ciro eşiklerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/ekonomik-mali-ve-teknik-yeterlik-sartlari.webp "Ekonomik Mali ve Teknik Yeterlik Şartları") Mali ve Teknik Yeterlik Eşikleri İş deneyim belgelerinizin ya da cironuzun hangi gruba yettiğinden emin değilseniz sorunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden sorabilirsiniz. ## Yetki Belgesi Grubunun Geçerlik Süresi ve Yenileme Belge grubunun geçerlik süresi, 31 Mayıs 2025'te yürürlüğe giren değişiklikle **beş yıldır**. Yenileme sırasında grubun belirlenmesine esas olan ve güncelliğini yitirmiş bütün belgeler yeniden istenir. Süresi dolduğu halde yenileme yaptırmayan ya da grubun gerektirdiği yeterliği kaybeden müteahhidin mevcut grubu iptal edilerek **H grubuna düşürülür**, yıkım müteahhitlerinin grubu ise tamamen iptal edilir. Yenileme yapılmadığı sürece yönetmelik kapsamında yeni yapım ya da yıkım işi üstlenilemez. Geçerlik süresi içinde belge komisyonuna sunulan bilgilerin değişmesi de önemlidir. Müteahhit, sunduğu bir belgenin düzenleyen tarafından geçersiz sayılmasını ya da iflas gibi engel hallerden birinin doğmasını derhal İl Müdürlüğüne bildirmeyi taahhüt eder, bildirmemenin sorumluluğu kendisine aittir. ## Yetki Belgesi Numarasının İptali ve İtiraz Numara, ilgili idarenin teklifi ve İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kararıyla belirli sürelerle iptal edilir. Ruhsata aykırı yapımda aykırılık verilen sürede giderilmezse **beş yıl**, aykırı imalat can ve mal güvenliğini tehdit ediyorsa **on yıl**, ruhsattan iskana kadar aynı ya da farklı işlerde üç kez idari para cezası verilmişse bir yıl, sigorta primi ya da vergi borcu varsa en az bir yıl iptal kararı verilir.[^2] Yanıltıcı bilgi ya da sahte belge verilmesi, grubun izin verdiğinden fazla iş üstlenilmesi ya da başvuru tarihinde şartların bulunmadığının sonradan anlaşılması da iptal sebebidir. Bu hallerde müteahhit olumsuz sicil almış sayılır ve **bir yıl** boyunca yeniden başvuru yapamaz. İptal süresince yönetmelik kapsamında yeni yapım işi üstlenilemez. Grubun belirlenmesine ilişkin işlemlere karşı önce komisyon kararının bildiriminden itibaren **beş iş günü** içinde İl Müdürlüğüne şikayet başvurusu yapılır. Müdürlüğün kararı uygun bulunmazsa **on beş iş günü** içinde Bakanlık İtiraz Komisyonuna itirazen şikayette bulunulur ve komisyon eksiksiz başvuruyu yedi iş günü içinde karara bağlar. Nihai karar idari işlemdir, dava açma yolu için [İdari Dava Dilekçesi Örneği](/idari-dava-dilekcesi-ornegi) yazımıza bakabilirsiniz. ![Komisyon kararına karşı İl Müdürlüğüne şikayet, İtiraz Komisyonuna başvuru ve dava aşamalarını gösteren akış](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/yetki-belgesi-numarasinin-iptali-ve-itiraz.webp "Yetki Belgesi Numarasının İptali ve İtiraz") Yetki Belgesi İptaline Karşı Başvuru Yolu Yönetmeliğin güncel metnine [mevzuat.gov.tr](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=31301&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) üzerinden ulaşılabilir. Yetki belgesi numaranız iptal edildiyse ya da grubunuz düşürüldüyse kısa şikayet sürelerini kaçırmadan izlenecek yolu konuşmak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu). Müteahhitlik ve inşaat sözleşmeleriyle ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## YAMBİS Müteahhitlik Yetki Belgesi Hakkında Sık Sorulan Sorular YAMBİS ve müteahhitlik yetki belgesiyle ilgili en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık. ### YAMBİS no nedir? YAMBİS no, müteahhide verilen ve yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve yapım sözleşmelerine yazılan **yetki belgesi numarasıdır**. Kayıt sistemi 26.12.2024'ten beri ŞANTİYE-M adıyla işletilir, numara bu sistem üzerinden erişilebilir durumdadır. ### H grubu müteahhit ne kadarlık iş yapabilir? H grubu, yaklaşık maliyeti G1 grubunun asgari iş deneyim tutarının **5/7'sini** geçmeyen işleri üstlenebilir. İlk başvuruda iş deneyimi ve iş gücü aranmaz, ancak yenilemede en az bir usta ve bir teknik personel istihdamı gerekir. ### Kendi evimi yapmak için müteahhitlik belgesi gerekir mi? Tek parselde bodrum hariç en çok iki katlı ve **500 metrekareyi** geçmeyen yapınızı kendiniz inşa edebilirsiniz. Bu durumda size yalnızca o iş için ve beş yıl içinde bir defaya mahsus geçici yetki belgesi numarası verilir. ### YAMBİS belgesinin geçerlilik süresi ne kadar? Yetki belgesi grubunun geçerlik süresi **beş yıldır**. Süresi dolan ve yenilenmeyen müteahhidin grubu H grubuna düşürülür ve yenileme yapılana kadar yeni iş üstlenemez. ### Müteahhitlik yetki belgesi devredilebilir mi? Devredilemez. Yetki belgesi numarası başkası tarafından ya da başkası adına kullanılamaz, ancak şirket birleşmesinde devralan şirket önceki grubu ticaret siciline tescilden **bir yıl sonra** kullanabilir. ### Müteahhitlik belgesi başvurusu kaç günde sonuçlanır? Belge komisyonu başvuruyu **beş iş günü** içinde inceler ve eksik varsa başvurana bildirir. Eksiklerin bildirimden sonraki beş iş günü içinde giderilmesi gerekir, giderilmezse başvuru reddedilir. --- [^1]: 3194 sayılı İmar Kanunu madde 28; Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik (RG 02.03.2019, sayı 30702) madde 4, 5 ve 14. [^2]: Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik madde 19, 20 ve 25.