> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/tup-bebek-sgk-sartlari

# Tüp Bebek SGK Şartları

**Kategori:** Sağlık Hukuku

### Özet
- Tüp bebek SGK şartları arasında kadının 23 yaşından büyük ve 40 yaşından küçük olması ile eşlerden birinin 900 gün primi bulunur.
- SGK tüp bebek tedavisini mevcut evliliğinde çocuğu olmayan çiftler için en fazla üç denemeyle sınırlı olarak ve sağlık kurulu raporuyla karşılar.
- Sağlık Uygulama Tebliği'ne göre katılım payı birinci denemede yüzde 30, ikinci denemede yüzde 25, üçüncü denemede yüzde 20'dir.


### İçerik
**Tüp bebek SGK şartları**, kadının 23 yaşından büyük ve 40 yaşından küçük olması, eşlerden birinin en az beş yıldır genel sağlık sigortalısı olup 900 gün primi bulunması, mevcut evlilikte çocuk olmaması ve sağlık kurulu raporu alınmasıdır. Bu şartlar birlikte sağlanırsa Sosyal Güvenlik Kurumu tedaviyi **en fazla üç denemeyle** sınırlı olarak karşılar. Uygulamanın Kurumla sözleşmeli bir merkezde yapılması da zorunludur.

## SGK Tüp Bebek Tedavisini Hangi Şartlarla Karşılar?

SGK, tüp bebek tedavisini (invitro fertilizasyon, IVF) genel sağlık sigortasının karşıladığı **yardımcı üreme yöntemi** olarak finanse eder. Dayanak 5510 sayılı Kanun'un 63. maddesidir, ayrıntılı şartlar ise Sağlık Uygulama Tebliği'nin (SUT) 2.4.4.İ-1 maddesinde sayılır.[^1] Tebliğin güncel metni [mevzuat.gov.tr](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=17229&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5) üzerinde yer alır.

Tebliğe göre şartların **hepsinin birlikte** gerçekleşmesi gerekir. Normal yöntemlerle çocuk sahibi olunamadığının sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi, kadının yaş aralığı, merkezin Kurumla sözleşmeli olması, prim şartı ve son üç yılda diğer tedavilerden sonuç alınamaması bu şartları oluşturur.[^2]

Ovulasyon indüksiyonu (yumurtlatma tedavisi) ve aşılama (IUI) bu kapsamda tüp bebek sayılmaz. Bu tedavilerin ilaç giderleri ayrı kurala bağlıdır: evli ve çocuksuz olma, kadın doğum uzmanının yer aldığı [sağlık kurulu raporu](/ilac-kullanim-raporu) ve sözleşmeli merkez yeterlidir, yaş ve 900 gün şartı sayılmaz.

![Yaş, prim, sağlık kurulu raporu, sözleşmeli merkez ve son üç yıl şartlarını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sgk-tup-bebek-tedavisini-hangi-sartlarla-karsilar.webp "SGK Tüp Bebek Tedavisini Hangi Şartlarla Karşılar")

SGK'nın Tüp Bebek Tedavisini Karşılama Şartları

## Tüp Bebekte SGK Yaş Sınırı

Tüp bebekte SGK yaş sınırı, kadının **23 yaşından büyük ve 40 yaşından küçük** olmasıdır. Yaş, tedaviye başlandığı güne değil **embriyo transferinin yapıldığı tarihe** göre değerlendirilir. Transfer günü 40 yaşını geçmiş kadının tedavi bedeli kural olarak Kurumca karşılanmaz.

Bu kuralın önemli bir istisnası vardır. Kadının 40 yaşından küçük olduğu tarihte düzenlenmiş geçerli bir sağlık raporu bulunur ve embriyo transferi **rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde** yapılırsa, tedavi 40 yaş geçilmiş olsa bile karşılanır.

Uygulamada 40. yaş gününe birkaç hafta kala rapor almak bu yüzden belirleyicidir. Mevzuat erkek eş için ise herhangi bir yaş sınırı öngörmez.

## 5 Yıl Sigortalılık ve 900 Gün Prim Şartı

Eşlerden birinin **en az beş yıldır** genel sağlık sigortalısı ya da bakmakla yükümlü olunan kişi olması ve **900 gün** genel sağlık sigortası prim gün sayısının bulunması gerekir. Şartın eşlerden yalnızca birinde gerçekleşmesi yeterlidir, ikisinin de çalışmış olması aranmaz.

Hiç çalışmamış bir kadın, eşinin sigortalılığı üzerinden bu şartı karşılayabilir. Eşin beş yıllık süresi ve 900 günü tamamsa kadının kendi prim günü bulunmasa da tedavi karşılanır.

Prim gününüzü e-Devlet'teki hizmet dökümünden kontrol edebilirsiniz, dökümün nasıl okunacağı [SGK Hizmet Dökümü Nasıl Alınır](/sgk-hizmet-dokumu-nasil-alinir) yazımızda anlatılıyor. Sigortalılık türünüz 4a, 4b ya da 4c olsun, bu şart yalnızca genel sağlık sigortası süresine ve prim gününe bakar, türler arasındaki fark ise [SGK ile Bağkur Farkı - 4a, 4b, 4c, 4d Farkı](/sgk-ile-bagkur-farki-4a-4b-4c-4d-farki) yazımızda yer alıyor.

Harp malullüğü aylığı alanlar ile belirli vazife malulleri ve eşleri bakımından beş yıl ve 900 gün şartı ile son üç yıl şartı **aranmaz**. Bu istisna, tebliğde ayrıca sayılmış kişilerle sınırlıdır.

![Kadın için 23-40 yaş aralığını, beş yıl sigortalılığı, 900 gün primi ve üç deneme sınırını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/5-yil-sigortalilik-ve-900-gun-prim-sarti.webp "5 Yıl Sigortalılık ve 900 Gün Prim Şartı")

Tüp Bebek İçin Yaş, Prim ve Deneme Sınırları

## Evlilik ve Çocuk Sahibi Olmama Şartı

SGK, tüp bebek tedavisini **evli** ve **mevcut evliliğinde çocuğu olmayan** genel sağlık sigortalısı için karşılar. Eşlerin önceki evliliklerinden çocuk sahibi olup olmadığına bakılmaz, evlat edinilmiş çocuklar da bu şartta hesaba katılmaz.

Mevcut evlilikten çocuğu olan çiftler kural olarak SGK desteği alamaz. Tebliğ bu kurala iki istisna getirir:

-   **Kalıtsal hastalık taşıyan çiftler:** tebliğ ekindeki listede yer alan kalıtsal bir hastalığı olan ya da bu hastalığın taşıyıcısı olduğu belgelenen evli çift, sağlam çocuk sahibi değilse genetik tanı (PGT) ile yapılan tüp bebek tedavisinden en fazla üç deneme yararlanır.
-   **Kök hücre vericisi kardeş:** tedavisi başka yöntemle mümkün olmayan hasta bir çocuğu olan aile, uygun kök hücre vericisi kardeş doğması için yapılan PGT'li tedaviden sağlık kurulu raporuyla yararlanır ve bu durumda genel şartlar uygulanmaz.

Kalıtsal hastalık istisnasında da yaş, sözleşmeli merkez ve prim şartları aranır. Kök hücre vericisi kardeş için ise tebliğ genel şartları uygulamadan bedeli karşılar.

## Tüp Bebek İçin Sağlık Kurulu Raporu

Tüp bebek raporu, bünyesinde kadın hastalıkları ve doğum kliniği ile üroloji kliniği bulunan **üçüncü basamak** bir hastanede, iki kadın doğum uzmanı ve bir üroloji uzmanının katıldığı sağlık kurulu tarafından düzenlenir. Raporda tanı, endikasyon, uygulanacak tedavi ve kullanılacak ilaçların dozları yazılır.[^3]

Erkek faktörü, endometriozis ve açıklanamayan kısırlık olgularında rapordan önce iki deneme gonadotropinle yumurtlatma ve aşılama (OI+IUI) yapılmış olması ve gebelik elde edilememiş olması gerekir. Kadında yumurtalık yetmezliği ve erkekte sperm üretiminin hiç olmaması (azoospermi) hallerinde bu ön tedavi şartı aranmaz.

Raporun geçerlilik süresi **altı aydır**. Bu süre içinde tüp bebek uygulaması yapılmazsa yeni rapor alınır, her deneme için de ayrı rapor düzenlenir. Sağlık kurulu raporunun genel olarak nasıl işlediği [Heyet Raporu Nedir Nasıl Alınır](/heyet-raporu-nedir-nasil-alinir) yazımızda anlatılıyor.

![Üçüncü basamak hastane, iki kadın doğum ve bir üroloji uzmanı, altı aylık geçerlilik ve her deneme için ayrı raporu gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/tup-bebek-icin-saglik-kurulu-raporu.webp "Tüp Bebek İçin Sağlık Kurulu Raporu")

Tüp Bebek İçin Sağlık Kurulu Raporu Kuralları

## SGK Tüp Bebeğin Ne Kadarını Karşılar?

SGK tüp bebek bedelinin katılım payı dışında kalan kısmını karşılar ve katılım payı deneme sayısı arttıkça azalır. Oranlar tebliğde şöyle belirlenmiştir:[^4]

| Deneme | Hastanın ödediği katılım payı |
| --- | --- |
| Birinci deneme | %30 |
| İkinci deneme | %25 |
| Üçüncü deneme | %20 |

Katılım payı, tebliğde tüp bebek için belirlenen paket bedel üzerinden hesaplanır ve tedaviyi yapan merkez tarafından tahsil edilir. Bu bedele yumurta toplama, mikroenjeksiyon, tetkikler, sarf malzemeleri ve embriyo transferi dahildir. Tüp bebekte kullanılan ilaçlar ise katılım payından **muaf değildir**.

Kök hücre vericisi kardeş için yapılan tedavide bu katılım payı alınmaz, çünkü tebliğ oranları bu tedavinin dışında kalan uygulamalar için öngörür.

Dondurulmuş embriyonun transferi de bir deneme sayılır. Buna karşılık embriyo transferine geçilemeden tedavi yarıda kalırsa o uygulama deneme sayısına eklenmez.

## Özel Hastanede SGK'lı Tüp Bebek

Özel hastanede ya da vakıf üniversitesinde yapılan tüp bebek tedavisi, merkez **Kurumla sözleşmeliyse** SGK'lı olarak yapılabilir. Sözleşmesi olmayan bir merkezde yapılan tedavinin bedeli SGK tarafından ödenmez.

Sözleşmeli özel merkezler ve vakıf üniversiteleri, Kurumca belirlenen oranı geçmemek kaydıyla **ilave ücret** alabilir.[^5] Merkez bu ücret için işlemden önce hastanın **yazılı onayını** almak zorundadır, onay alınmadan sonradan ilave ücret istenemez.

Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastaneleri tebliğde ilave ücret alabilecek kurumlar arasında sayılmaz. Bu yüzden devlet hastanesindeki tüp bebek merkezinde hasta yalnızca katılım payını öder.

SGK'nın tedavi bedelini ödememesi ya da bir şartın gerçekleşmediğini ileri sürmesi halinde uyuşmazlık **iş mahkemesinde** görülür.[^6] Sağlık hizmeti bedeli için SGK'ya karşı açılan davanın aşamaları [SGK Kanser İlacı Davası Nasıl Açılır?](/sgk-kanser-ilaci-davasi-nasil-acilir) yazımızda örnekleriyle anlatılıyor.

\[contact\_button\]

## Tüp Bebek SGK Şartları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tüp bebek tedavisinde SGK desteğiyle ilgili en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık.

### Tüp bebek için 3 yıl evli olmak şart mı?

Genel bir üç yıl evlilik şartı yoktur. Üç yıl ölçütü yalnızca açıklanamayan kısırlıkta aranır: eşlerin tetkikleri normal olduğu halde evlilik tarihinden itibaren **üç yıl** veya daha uzun süre gebelik olmaması tüp bebek endikasyonu sayılır.

### 900 gün prim şartı kadında mı erkekte mi aranır?

**Eşlerden birinde** aranır. Kadın ya da erkek, hangisi beş yıllık genel sağlık sigortası süresini ve 900 günü tamamlamışsa şart sağlanmış olur.

### İkinci çocuk için SGK tüp bebek parası öder mi?

Mevcut evliliğinden çocuğu olan çift için SGK kural olarak ödeme yapmaz. Kalıtsal hastalık taşıyıp sağlam çocuğu olmayan çiftler ile kök hücre vericisi kardeş gereken aileler bu kuralın istisnasıdır.

### Önceki evliliğimden çocuğum var, SGK tüp bebek desteği alabilir miyim?

Alabilirsiniz. SGK yalnızca **mevcut evlilikte** çocuk olup olmadığına bakar, önceki evlilikten olan çocuklar desteği engellemez.

### SGK kaç deneme tüp bebek hakkı verir?

SGK en fazla **üç deneme** için ödeme yapar. Dondurulmuş embriyo transferi de deneme sayılır, transfere geçilemeden yarıda kalan uygulama ise sayılmaz.

### Tüp bebek raporu kaç ay geçerlidir?

Tüp bebek için alınan sağlık kurulu raporu **altı ay** geçerlidir. Bu sürede uygulama yapılmazsa yeni rapor gerekir ve her deneme için ayrı rapor düzenlenir.

---

[^1]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 63/1-e - yardımcı üreme yöntemi tedavilerinin finansmanı.
[^2]: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği madde 2.4.4.İ-1 - invitro fertilizasyon şartları.
[^3]: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği madde 2.4.4.İ-1-2 - IVF sağlık kurulu raporu.
[^4]: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği madde 1.8.4 - yardımcı üreme yöntemi katılım payları.
[^5]: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği madde 1.9.1 - ilave ücret alınması.
[^6]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 101 - uyuşmazlıkların çözüm yeri.