> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/temerrut-nedir-sonuclari-nelerdir # Temerrüt Nedir, Sonuçları Nelerdir? **Kategori:** İcra ve İflas Hukuku ### Özet Temerrüt, muaccel hale gelmiş bir borcun borçlu tarafından süresinde ifa edilmemesi ve kural olarak alacaklının ihtarına rağmen bu durumun sürmesidir. ### İçerik Borçlar hukukunda **temerrüt**, muaccel hale gelmiş bir borcun borçlu tarafından ifa edilmemesi ve kural olarak alacaklının ihtarına rağmen bu durumun sürmesi halidir. Türk Borçlar Kanunu'nun 117. ve devamı maddeleri temerrüdün koşullarını ve sonuçlarını düzenler.[^1] Kavram hem sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde hem de icra takibi aşamasında sürekli karşılaşılan bir konudur. ## Temerrüdün Koşulları: Muacceliyet ve İhtar Borçlunun temerrüde düşmesi için önce borcun muaccel olması, yani ifa zamanının gelmiş olması gerekir. Muaccel borcun borçlusu, alacaklının kendisine yönelttiği ihtarla temerrüde düşer; ihtar herhangi bir şekle bağlı değildir, borçludan ifanın istendiğinin anlaşılması yeterlidir. Vade henüz gelmemişse alacaklı ihtar çekse dahi borçlu temerrüde girmez, önce vadenin dolması beklenir. ## İhtarın Gerekli Olmadığı Haller Kanun, ihtar şartına iki önemli istisna getirir. İfa gününün sözleşmeyle birlikte belirlendiği veya taraflardan birinin usulüne uygun bildirimle tespit ettiği hallerde bu günün geçmesiyle borçlu kendiliğinden temerrüde düşer. > TBK'nin 117/2 maddesi gereğince borcun ifa edileceği gün; birlikte tespit edilmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlenmişse ayrıca ihtara gerek olmadan borçlu temerrüde düşmüş olur. (**Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu, E. 2019/1, K. 2019/8, T. 25.12.2019**) Haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği an da borçluyu kendiliğinden temerrüde düşüren diğer istisnalardır; yalnız sebepsiz zenginleşenin iyi niyetli olduğu hallerde bildirim yine şart koşulur. ## Temerrüt Faizi ve Güncel Oranı Para borcunda temerrüde düşen borçlu, alacaklının zararını ispatına gerek kalmaksızın **temerrüt faizi** ödemekle yükümlüdür.[^2] Sözleşmede ayrı bir oran kararlaştırılmamışsa 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'daki yasal faiz oranı uygulanır; bu oran 31 Temmuz 2026'dan itibaren sabit bir yüzde olmaktan çıkmış, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont oranına endeksli hale gelmiştir.[^3] Güncel oran, hesaplama yöntemi ve sözleşme dışı borçlara ilişkin ayrı bir Anayasa Mahkemesi kararının etkisi [Güncel Yasal Faiz Oranı Nedir](/guncel-yasal-faiz-orani) yazısında ayrıntılı işlenmiştir. Ticari olmayan işlerde sözleşmeyle belirlenecek faiz bu yasal oranın yüzde ellisini aşamaz, tacirler arası işlemlerde ise böyle bir sınır bulunmaz. ## Temerrüt Faizini Aşan Zarar Alacaklının uğradığı zarar bazen temerrüt faizinin karşıladığından fazla olabilir. Böyle bir durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe faizi aşan bu zararı da tazmin etmekle yükümlüdür.[^4] Uygulamada munzam zarar olarak anılan bu talep, özellikle enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde alacaklılar tarafından sık ileri sürülür. ## Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde Alacaklının Seçimlik Hakları İki tarafa borç yükleyen bir sözleşmede karşı taraf temerrüde düşerse alacaklının önünde üç seçenek belirir. Alacaklı ifayı ve gecikme nedeniyle uğradığı zararın tazminini isteyebilir, ifadan tamamen vazgeçip müspet zararının giderilmesini talep edebilir ya da sözleşmeden dönebilir.[^5] Son iki seçeneği kullanabilmek için kural olarak borçluya önce uygun bir süre (mehil) tanınması gerekir; sözleşmeden dönüldüğünde ise taraflar aldıklarını karşılıklı iade eder. ## İcra Takibinde Temerrüdün Rolü İcra takibinde gönderilen ödeme emri de fiilen bir ihtar işlevi görür ve borçlu, ödeme emrinin tebliğiyle birlikte faiz bakımından temerrüde düşmüş sayılır. Alacaklı, henüz kesinleşmemiş ama muaccel hale gelmiş bir alacağını dava veya takip süreci tamamlanmadan güvence altına almak isterse ihtiyati haciz yoluna başvurabilir; bu kararın borçlu tarafından nasıl itiraz konusu edilebileceği [İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?](/ihtiyati-haciz-kararina-itiraz-nasil-yapilir) yazısında anlatılmıştır. Kambiyo senedine bağlı borçlarda vade tarihinin geçmesiyle oluşan kendiliğinden temerrüt durumu ise [Senet Avukata Verilirse Ne Olur?](/senet-avukata-verilirse-ne-olur) yazısındaki sürecin başlangıç noktasıdır. Temerrüt ve alacak tahsili konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Temerrüt ve alacak tahsili konusunda detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Sözleşmeye ya da icra sürecine özgü sorularınız için [İletişim](/iletisim) sayfamızdan da bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] --- [^1]: [Türk Borçlar Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5), madde 117 — borçlunun temerrüdünün koşulları. [^2]: Türk Borçlar Kanunu, madde 120 — temerrüt faizi. [^3]: 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, madde 1; 7589 sayılı Kanun, madde 10, Resmi Gazete T. 31.07.2026, S. 33326. [^4]: Türk Borçlar Kanunu, madde 122 — temerrüt faizini aşan zarar. [^5]: Türk Borçlar Kanunu, madde 123-126 — karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüdün sonuçları.