> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/sirket-aracina-kesilen-cezayi-kim-oder # Şirket Aracına Kesilen Cezayı Kim Öder? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - Şirket aracına kesilen cezayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre aracı o an kullanan sürücü öder, araç sahibi belirleyici değildir. - Radar ve EDS cezalarında tebligat plaka sahibi şirkete gider, şirket cezayı ödedikten sonra kullanım çizelgesiyle işçiye rücu edebilir. - İşveren ödediği cezayı işçiden rücu edebilir ama yazılı rıza olmadan maaştan kesinti yapamaz. - Rücu için ihlal anında aracı o işçinin kullandığı yakıt kartı ya da araç takip kaydıyla ispatlanmalıdır. ### İçerik **Şirket aracına kesilen cezayı kim öder?** **Trafik cezası, kural olarak aracı o an kullanan sürücüye kesilir**, aracın kime ait olduğu önemli değildir. [2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2918.pdf), idari para cezasını fiili işleyen kişiye muhatap alır. Şirket araç sahibi olsa dahi ceza tutanağı sürücü işçi adına düzenlenir, halk arasında şirket aracıyla yenilen ceza denilen durumun başlangıç noktası budur.[^1] Şirket aracına kesilen ceza konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Kanunun tam metnine [Karayolları Trafik Kanunu](/karayollari-trafik-kanunu) sayfamızdan ulaşabilirsiniz. ## İdari Para Cezası Kime Tebliğ Edilir? Araç Sahibi mi, Sürücü mü? Trafik idari para cezası, ihlali işleyen sürücü belirlenebiliyorsa doğrudan sürücüye düzenlenir ve tutanak sürücü tarafından imzalanır. Aynı araçla bir kaza yaşandığında sorumluluğun nasıl paylaşıldığı [Şirket Aracıyla Yapılan Kazalarda İşçi-İşveren Sorumluluğu](/sirket-aracinda-kaza-sorumlulugu) yazımızda ele alınmaktadır. Sürücünün kimliği tutanak anında tespit edilemiyorsa (özellikle sabit veya mobil radar sistemlerinde), ceza tescil plakasına göre düzenlenir ve tebligat araç sahibinin adresine gönderilir.[^2] Şirket aracında araç sahibi tüzel kişi (şirket) olduğu için, sürücüsü belirlenemeyen bir ihlalde ceza şirkete tebliğ edilir. Kanun, kiralık araçlar dışında, araç sahibinin sürücüyü bildirerek cezanın onun adına yeniden düzenlenmesini sağlayacağı bir yol öngörmez. Aynı sonuç aracını arkadaşına [ödünç veren](/kullanim-oduncu-sozlesmesi) kişi için de geçerlidir, cezayı ödünç alana yükletmenin yolu aralarındaki sözleşmedir. Para cezasının muhatabı bu durumda şirket olarak kalır. İşverenin işçiden rücu talebi bu noktada devreye girer: aracı o tarihte kimin kullandığını gösteren araç kullanım çizelgesi veya teslim tutanağı, rücunun temel delilidir. Ceza puanının birikmesi durumunda sürücü belgesinin de geçici olarak elden alınabileceği unutulmamalıdır. Bu konudaki süreler ve haller [Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur](/ehliyete-hangi-durumlarda-el-konulur) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ![Şirket aracında sürücünün tespit edilip edilmemesine göre cezanın muhatabını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/idari-para-cezasi-kime-teblig-edilir-arac-sahibi-mi-surucu-mu.webp "İdari Para Cezası Kime Tebliğ Edilir Araç Sahibi mi, Sürücü mü") Şirket Aracında Cezanın Muhatabı Kimdir Şirket aracına kesilen cezayı kim öder ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Radar ve Otomatik Tespit Sistemlerinde Ceza Nasıl Kesilir? Elektronik Denetleme Sistemi (EDS) ve sabit radar uygulamalarında ihlal, görevli bir memurun müdahalesi olmadan kamera tarafından otomatik kaydedilir. Sürücü o anda durdurulmadığı için kimliği doğrudan tespit edilemez. Ceza görüntüsü ve makbuzu doğrudan araç sahibine posta yoluyla gönderilir. Bu sistemde işçi kusursuz bile olsa, önce cezayı işveren adına şirket üstlenmiş gibi görünür. Çünkü tescil plakası şirkete kayıtlıdır. Şirketin bu cezayı işçiden rücu edebilmesi için, ihlal anında aracı kullanan kişinin gerçekten o işçi olduğunu (yakıt kartı kaydı, araç takip sistemi, vardiya çizelgesi gibi delillerle) **ayrıca ispat etmesi gerekir**. Sadece "araç şirkete ait, demek ki sorumlu odur" varsayımıyla yapılan bir kesinti, ispat yükü **karşılanmadığı için geçersiz sayılır**. ## İşveren Cezayı İşçiye Rücu Edebilir mi? İşveren, işçi adına önce kendisi ödediği bir trafik cezasını işçiden geri isteyebilir (**rücu hakkı**). **Ancak bu geri alma** işlemi işçinin **açık rızası** olmadan tek taraflı biçimde maaştan kesinti şeklinde yapılamaz. Türk Borçlar Kanunu'nun takas ve mahsup hükümleri gereği, işveren ile işçi arasındaki karşılıklı bir alacağın maaştan kesinti yoluyla tahsil edilebilmesi için işçinin bu kesintiye yazılı **olarak onay vermesi gerekir**.[^3] ## Aracı Birden Fazla Çalışan Kullanıyorsa Sorumlu Nasıl Belirlenir? Havuz araç uygulamasında olduğu gibi bir şirket aracını birden fazla çalışan dönüşümlü kullanıyorsa, cezanın hangi çalışana rücu edileceği ayrıca ispatlanması gereken bir meseledir. İşveren, ihlalin gerçekleştiği tarih ve saatte aracı kimin kullandığını somut biçimde göstermek zorundadır. Araç teslim-devir tutanağı, GPS/araç takip kaydı veya yakıt kartı hareketleri bu ispatta en sık başvurulan delillerdir. Hangi çalışanın kullandığı netleşmiyorsa, işveren bu belirsizlik yüzünden hiçbir çalışandan cezayı talep edemez. Uygulamada özellikle satış ve saha ekiplerinde araçların günlük teslim tutanağı tutulmadan kullanıldığı görülüyor. Bu da ceza sonrası sorumlu tespitini güçleştiriyor. ## İşçinin Rızası Olmadan Kesinti Yapılırsa Ne Olur? İşçinin onayı alınmadan maaşından ceza tutarı kesilirse, bu **kesinti hukuka aykırı sayılır** ve işçi, kesilen tutarın kendisine iadesini talep edebilir. Ücretten yapılabilecek kesintilerin sınırı [İşçinin Maaşının Kesilmesi](/iscinin-maasinin-kesilmesi) yazımızda ele alınmaktadır. İşçi ayrıca bu durumu, ücretin eksik ödenmesi niteliğinde bir çalışma şartı ihlali olarak değerlendirip iş sözleşmesini haklı sebeple feshedebilir. ## İşveren Cezayı Hiç Talep Edemeyeceği Durumlar Var mı? Cezanın aracın teknik bir arızasından ya da muayenesiz veya sigortasız araç kullanımı gibi işverenin sorumluluğundaki bir eksiklikten kaynaklandığı hallerde, işverenin bu cezayı işçiden talep **etme hakkı** bulunmaz. **Rücu hakkı**, **ancak cezanın doğrudan sürücünün** trafik ihlalinden (hız, kırmızı ışık, park ihlali gibi) kaynaklandığı durumlarda söz konusu olabilir. İhlalin işverenin kendi talimatı ve bilgisi dahilinde gerçekleşmiş olması da rücu hakkını ortadan kaldırabilir. Örneğin sürücüye tanınan teslimat süresinin fiilen trafik kurallarına uyularak yetişmesi mümkün olmayacak şekilde belirlenmesi gibi durumlarda, ihlal işçinin kişisel kusurundan değil işverenin talimatından kaynaklandığı için sorumluluk işçiye yüklenemez.[^4] ![İşverenin trafik cezasını işçiye rücu edebildiği ve edemediği halleri ayıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/isveren-cezayi-hic-talep-edemeyecegi-durumlar-var-mi.webp "İşveren Cezayı Hiç Talep Edemeyeceği Durumlar Var mı") Trafik Cezasında İşverenin Rücu Hakkının Sınırı ## İşveren Ceza Bedelini Nasıl Talep Edebilir? İşveren, işçinin rızası yoksa cezayı doğrudan maaştan kesemez. İhtarname göndererek ödemesini talep edebilir, işçi ödemezse genel hükümlere göre **alacak davası** açabilir. İhtarnamenin nasıl düzenleneceği [İhtarname Nedir ve Örnekleri](/ihtarname-nedir-ve-ornekleri) yazımızdadır. Uygulamada işverenler bu tür uyuşmazlıkları genellikle işçinin yazılı onayını önceden almak suretiyle (örneğin araç teslim tutanağında bu yönde bir madde bulundurarak) önler. Bu tür cezalar, işverenlerin genellikle göz ardı ettiği [Çalışanların İşverene Maliyeti](/calisanlarin-isverene-maliyeti) kalemlerinden birini oluşturur. ## Araç Teslim Tutanağındaki Önceden Alınan Rıza Geçerli midir? İşverenler, aracı işçiye teslim ederken imzalatılan tutanağa "aracımla kesilecek her türlü cezayı öderim" biçiminde genel bir madde koyabiliyor. Bu tür önceden alınmış, olayı somutlaştırmayan genel rıza beyanları, tek başına maaştan kesinti yapmak için yeterli kabul edilmez. Türk Borçlar Kanunu'nun işçiyi koruyucu düzenlemeleri, rızanın her somut kesinti için ayrı ve özgür iradeyle verilmesini arar. İşe girişte veya araç tesliminde, işi kaybetme kaygısıyla imzalanan genel bir madde baskı altında alınmış sayılabilir ve **geçersizliği ileri sürülebilir**. Bu nedenle işveren, ceza kesildikten sonra somut tutar ve tarihi belirterek işçiden ayrıca yazılı onay almalıdır. Teslim tutanağındaki genel madde tek başına bu onayın yerine geçmez. ![Teslim tutanağındaki genel rıza maddesinin maaştan kesintide geçerliliğini özetleyen kart](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/arac-teslim-tutanagindaki-onceden-alinan-riza-gecerli-midir.webp "Araç Teslim Tutanağındaki Önceden Alınan Rıza Geçerli midir") Ceza Kesintisinde İşçinin Rızasının Şartları Şirket aracına kesilen ceza konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Şirket Aracına Kesilen Cezayı Kim Öder Hakkında Sık Sorulan Sorular Şirket araçlarıyla işlenen trafik ihlallerinde en çok sorulan noktaları bu başlıkta topladık. ### İşveren, cezayı ödedikten sonra işçiden geri isteyebileceğini nasıl ispatlar? İşveren önce cezayı kendisinin ödediğini gösteren makbuzu, sonra da ihlal anında aracı kullanan kişinin o işçi olduğunu gösteren araç teslim tutanağı, GPS kaydı veya yakıt kartı dökümü gibi delilleri bir araya getirmelidir. ### İşçi, işten ayrıldıktan sonra da geçmiş bir trafik cezasından sorumlu tutulabilir mi? Evet, sorumluluk iş ilişkisinin sona ermesiyle ortadan kalkmaz. İşveren, işçinin çalıştığı dönemde işlediği ihlale ilişkin rücu talebini işten ayrıldıktan sonra da ihtarname ve gerekirse dava yoluyla ileri sürebilir. ### Otoyol geçiş ihlali (HGS/OGS) cezaları da aynı kurala mı tabidir? Evet, HGS veya OGS bakiyesinin yetersiz kullanılmasından doğan idari para cezası da aracı o an kullanan sürücünün ihlali sayılır ve aynı rıza şartına bağlı rücu kuralları uygulanır. ### İşveren, tekrarlayan trafik ihlalleri nedeniyle işçinin iş sözleşmesini feshedebilir mi? İşveren, işçinin araç kullanım kurallarına tekrarlayan biçimde aykırı davranması ve bunun iş güvenliğini veya şirket itibarını somut biçimde tehdit etmesi halinde bu durumu haklı veya geçerli fesih sebebi olarak ileri sürebilir. Tek bir ceza genellikle bu eşiğe ulaşmaz. ### Ceza puanı işçinin ehliyetine işlenirse işveren bundan sorumlu tutulabilir mi? Hayır, ceza puanı doğrudan sürücünün ehliyetine işlenir ve bu idari sonuç işverenin hukuki veya mali sorumluluğunu doğurmaz. Yalnızca parasal ceza tutarı rücu kurallarına tabidir. --- [^1]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — trafik idari para cezasının muhatabı olarak aracı kullanan sürücünün esas alınması. [^2]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 116 — sürücünün tespit edilemediği ihlallerde cezanın tescil plakasına göre düzenlenip araç sahibine tebliğ edilmesi. [^3]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 407 — işçi aleyhine takas yasağı ve maaştan kesinti için rıza şartı. [^4]: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2015/9803, K. 2015/17228, T. 12.05.2015 — trafik kuralı ihlalinin işverenin talimatı ve bilgisi dahilinde gerçekleşmesi halinde, verilen cezadan işçinin sorumlu tutulamayacağı.