> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/sgk-kanser-ilaci-davasi-nasil-acilir # SGK Kanser İlacı Davası Nasıl Açılır? **Kategori:** Sağlık Hukuku ### Özet - SGK kanser ilacı davası, Kurumun ilaç bedelini karşılamayı reddetmesi üzerine ret işleminin iptali ve bedelin ödenmesi istemiyle görevli mahkemede açılır. - Görevli mahkeme 5510 sayılı Kanun'un 101. maddesi uyarınca kural olarak iş mahkemesidir, 01.10.2008 öncesi iştirakçi memurlarda idare mahkemesi. - Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ihtiyati tedbir için tıbbi onkoloji kurulu raporu gibi yeterli bir tıbbi otorite raporu arar. - Davada ilacın tıbben zorunlu ve mevcut tedavilerden sürekli daha etkin olduğu en az üç kişilik bilirkişi kurulu raporuyla belirlenir. ### İçerik **SGK kanser ilacı davası**, Sosyal Güvenlik Kurumunun ilaç bedelini karşılamayı reddetmesi üzerine **ret işleminin iptali** ve bedelin Kurumca ödenmesi istemiyle görevli mahkemede açılır. Hasta önce ilacı reçete ettirir, Kuruma başvurur ve ret cevabını alır, ardından dava başlar. Süreç **dört aşamadan** oluşur: başvuru, dilekçe, ihtiyati tedbir ve bilirkişi incelemesi. Her aşamanın ayrıntısı bu rehberden bağlanan yazılarda anlatılır. Davayı kurarken en çok hata, **görevli mahkemenin yanlış seçilmesinden** ve tedbir talebinin zayıf bir raporla sunulmasından doğar. ## Dava Öncesi Başvuru ve Gerekli Belgeler Kanser ilacı davası Kurumun bir işlemine yöneldiği için dosyada önce **Kuruma yapılmış bir başvuru** ve onun reddi bulunur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada dava da bu biçimde adlandırılmıştır: Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması.[^1] Başvuru dosyası hastanın tanısını, tedavi planını ve ilacın gerekliliğini gösteren belgelerden oluşur. Dosyada bulunması beklenen **temel belgeler** arasında kanser tanısını ve türünü gösteren patoloji raporu, önerilen ilacı ve dozu belirten reçete, ilacın tıbbi zorunluluğunu ortaya koyan sağlık kurulu raporu ve mevcut tedavilerin denendiğini ya da yetersiz kaldığını gösteren önceki tedavi kayıtları yer alır. Bunlara Kurumun gerekçesini ve tebliğ tarihini gösteren ret yazısı eklenir. **Ret yazısının gerekçesi** dava stratejisini belirler. Kurum ilacın SUT kapsamında olmadığını söylüyorsa dilekçe bu noktaya, sunulan raporu yetersiz buluyorsa rapor eksikliğine cevap verecek biçimde kurulur. İlacın SUT'ta hangi koşullarla karşılandığı **başvurudan önce kontrol edilirse** gereksiz bir ret önlenebilir. İlaç ilaç bu koşullar [SGK'nın Karşılamadığı Kanser İlaçları](/sgknin-karsilamadigi-kanser-ilaclari) yazısında ve aşağıdaki ilaç sayfalarında ele alınmıştır. **Dava açma süresi** davanın görüldüğü yargı koluna göre değişir. İdare mahkemesinde süre **altmış gündür** ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Başvuruya **otuz gün** içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre bu otuz günün bittiği tarihten işlemeye başlar.[^2] İş mahkemesinde açılacak davada ise dava açılmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur. Kurum başvuruya altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve dava ancak ret ya da reddedilmiş sayılma üzerine açılabilir.[^3] Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz. Ret yazısının **tebliğ tarihi** yine de kaydedilir ve dava geciktirilmeden açılır, cevapsız kalan başvuruyu kabul sayıp beklemek doğru bir yol değildir. ## SGK Kanser İlacı Davası Hangi Mahkemede Açılır? Görevli mahkeme hastanın sigortalılık statüsüne göre belirlenir. Genel kural [5510 sayılı Kanun'un 101. maddesidir](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5): bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklar **iş mahkemelerinde** görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. İstisna, 5754 sayılı Kanun'la getirilen düzenlemelerin yürürlüğe girdiği **01.10.2008'den önce** iştirakçi olan memurlar ve kamu görevlileri, 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığı alanlar ile ileride emekli olacak bu gruptur. Bunların Kurum işlemleri idari işlem niteliğini korur ve uyuşmazlıkta **idari yargı** görevlidir. Aynı kararda Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 5754 sayılı Kanun'dan sonra memur olarak çalışmaya başlayanların 5510 sayılı Kanun kapsamında olduğunu ve bunlarla ilgili ihtilafta **adli yargının görevli** olduğunu belirtmiştir.[^4] ![Sigortalılık statüsüne göre iş mahkemesi ya da idare mahkemesinin görevli olduğunu gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sgk-kanser-ilaci-davasi-hangi-mahkemede-acilir.webp "SGK Kanser İlacı Davası Hangi Mahkemede Açılır") SGK Kanser İlacı Davası Hangi Mahkemede Açılır Görev hatası ağır sonuç doğurur. Memur emeklisinin iş mahkemesinde açtığı dava **yargı yolunun caiz olmaması** nedeniyle usulden reddedilmiş, bölge adliye mahkemesi davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesini yerinde bulmuş, Daire de kararı onamıştır. Danıştay 10. Daire de düzenleyici işlemlere karşı açılan davaların ilk derece mahkemesi olarak **Danıştayda**, bireysel işlemlerden doğan uyuşmazlıkların ise iş mahkemesinde görüleceğini ifade etmiştir.[^5] Ölçütlerin tamamı [Kanser İlacı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme](/kanser-ilaci-davasinda-gorevli-ve-yetkili-mahkeme) yazısındadır. Statü ayrımı için [SGK ile Bağkur Farkı - 4a, 4b, 4c, 4d Farkı](/sgk-ile-bagkur-farki-4a-4b-4c-4d-farki) yazımıza da bakabilirsiniz. Sigortalılık statünüze göre davanın hangi mahkemede açılacağından emin değilseniz, sorunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden iletebilirsiniz. ## Kanser İlacı Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler Dilekçede davanın konusu, **Kurumun ret gerekçesi**, ilacın tıbbi zorunluluğu ve talep sonucu açıkça yer alır. Patoloji raporu, reçete ve varsa sağlık kurulu raporu eklenir. **İhtiyati tedbir talebi** aynı dilekçede gerekçesiyle belirtilir, böylece mahkeme dosyayı bir bütün olarak değerlendirir. Dilekçenin kurgusu ve örnek metni [Kanser İlacı SGK Dava Dilekçesi Örneği](/kanser-ilaci-sgk-dava-dilekcesi-ornegi) yazısında gösterilmiştir. Genel tedbir dilekçesi için [İhtiyati Tedbir Dilekçe Örneği](/ihtiyati-tedbir-dilekce-ornegi) da kullanılabilir. ## Kanser İlacı İhtiyati Tedbir Talebi İhtiyati tedbir, dava sürerken ilacın **kesintisiz temin edilmesini** sağlar. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, uyuşmazlık giderme kararlarında tedbire sıkı bir çerçeve çizmiştir. Dairenin gerekçesine göre ilacın hayati öneme sahip olduğu, mevcut tedavilerden sürekli daha etkin olduğu ve kullanılmamasının ciddi, hızlı, geri dönüşü olmayan bir bozulmaya yol açacağı konusunda kabul görmüş, **yeterlilikte bir tıbbi otorite raporu** bulunmalıdır. > Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/11761, K. 2025/11444, T. 08.09.2025 > > "...ilacın kullanılmaması halinde bu durumun davacının sağlığında ciddi, hızlı ve geri dönüşü olmayan bir bozulmaya ya da ölüme ya da yaşam beklentisinde ciddi azalmaya veya yoğun acıya sebep olacağı konusunda kabul görmüş ve tedbir kararı için dayanak alınacak yeterlilikte bir tıbbi otorite raporunun dosyada bulunmadığı anlaşılmakta olup bu aşamada talebin sonucu itibarıyla ihtiyati tedbirin mahiyetini aşacak ve davayı esastan çözecek nitelikte tedbir kararı verilmemesi..." Karşı oylar farklı bir yol gösterir. Onlara göre asıl uyuşmazlığı çözer nitelikte tedbir verilemeyeceğine dair **yasal bir yasak yoktur** ve tedavi eden hekimin yaşamsal önemi belirten raporu yaklaşık ispat için yeterlidir. Çoğunluk görüşü ve karşı oy [Kanser İlacı Davasında İhtiyati Tedbir ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararı](/kanser-ilaci-davasinda-ihtiyati-tedbir-ve-yargitay-10-hukuk-dairesi-karari) yazısında karşılaştırılmıştır. Tedbirin genel şartları için [İhtiyati Tedbir Kararı Nasıl Alınır Şartları Nelerdir](/ihtiyati-tedbir-karari-nasil-alinir) yazımız da faydalıdır. Kurum ilacınızın bedelini reddettiyse ve tedaviniz kesintiye uğramak üzereyse, tedbir talebinin gerekçesini bir avukatla birlikte hazırlamak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu). ## Bilirkişi İncelemesi ve İspat Mahkeme ilacın tıbben zorunlu olup olmadığını **bilirkişi kurulu raporuyla** belirler. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, ilacın mevcut tedavilere göre sürekli daha etkin ve yararlı olduğunun tıbbi yöntemlerle belirlenmesini arar. Bunun için üniversitelerin tıbbi onkoloji anabilim dalı başkanlığından **en az üç kişilik** bilirkişi kurulundan rapor alınmasını ister.[^6] Hukuk Genel Kurulu da **tıbbi onkoloji bilim dalından** sağlık kurulu raporu alınmasını aramıştır.[^7] Raporun içeriği ve itiraz yolları [Kanser İlacı Davasında Bilirkişi İncelemesi](/kanser-ilaci-davasinda-bilirkisi-incelemesi) yazısında ele alınır. İlacın yargı yoluyla ödenebilmesi için şu koşullar aranır: - **Tıbben ve fennen zorunlu** olması - Hayati öneme haiz olması - Bütün faz çalışmalarının tamamlanmış olması - Kurumun kabul edilebilir bir itiraz ve çekincesinin bulunmaması ## Kanser İlaçlarına Göre SGK Davası Her ilaç için Kurumun ret gerekçesi, SUT'taki durumu ve dava stratejisi farklıdır. Aşağıdaki tablo **ilaç sayfalarına** yönlendirir, ilaçlar etkin maddeleriyle birlikte verilmiştir. | İlaç | Etkin madde | Dava sayfası | | --- | --- | --- | | Keytruda | Pembrolizumab | [Keytruda (Pembrolizumab) SGK Davası](/keytruda-pembrolizumab-sgk-davasi) | | Opdivo | Nivolumab | [Opdivo (Nivolumab) SGK Davası](/opdivo-nivolumab-sgk-davasi) | | Yervoy | İpilimumab | [Yervoy (İpilimumab) SGK Davası](/yervoy-ipilimumab-sgk-davasi) | | Tecentriq | Atezolizumab | [Tecentriq (Atezolizumab) SGK Davası](/tecentriq-atezolizumab-sgk-davasi) | | Tagrisso | Osimertinib | [Tagrisso (Osimertinib) SGK Davası](/tagrisso-osimertinib-sgk-davasi) | | Lynparza | Olaparib | [Lynparza (Olaparib) Endikasyon Dışı Kullanım Davası](/lynparza-olaparib-endikasyon-disi-kullanim-davasi) | | Yulareb | Abemasiklib | [Yulareb (Abemasiklib) SGK Davası](/yulareb-abemasiklib-sgk-davasi) | | Lumakras | Sotorasib | [Lumakras (Sotorasib) SGK Davası](/lumakras-sotorasib-sgk-davasi) | | Mektovi | Binimetinib | [MEKTOVI (Binimetinib) SGK Davası](/mektovi-binimetinib-sgk-davasi) | | Qinlock | Ripretinib | [QINLOCK (Ripretinib) SGK Davası](/qinlock-ripretinib-sgk-davasi) | | Orserdu | Elacestrant | [Orserdu (Elacestrant) SGK Davası](/orserdu-elacestrant-sgk-davasi) | | Enhertu | Trastuzumab deruksitekan | [Enhertu (Trastuzumab Deruxtecan) SGK Davası](/enhertu-trastuzumab-deruxtecan-sgk-davasi) | | Columvi | Glofitamab | [Columvi (Glofitamab) SGK Davası](/columvi-glofitamab-sgk-davasi) | | Elahere | Mirvetuksimab soravtansin | [Elahere (Mirvetuximab Soravtansine) SGK Davası](/elahere-mirvetuximab-soravtansine-sgk-davasi) | | Azevay | Asciminib | [Azevay Kanser İlacı SGK Davası](/azevay-kanser-ilaci-sgk-davasi) | SUT'ta özel koşulla düzenlenen ilaçlarda dosyanın merkezinde hastanın o koşulu karşılayıp karşılamadığı durur. Adı hiç geçmeyen ilaçlarda ise önce ilacın SGK'nın EK-4/A bedeli ödenecek ilaçlar listesinde yer alıp almadığına bakılır, çünkü bu listede bulunmayan ilacın bedeli SUT'a göre Kurumca ödenmez. İlaç Türkiye'deki onaylı endikasyonu dışında kullanılacaksa [Kanser İlacında Endikasyon Dışı Kullanım ve TİTCK Onayı](/kanser-ilacinda-endikasyon-disi-kullanim-ve-titck-onayi) yazısındaki süreç gündeme gelir. Listeye sonradan giren ilaçlar için [SGK Geri Ödeme Listesine Yeni Eklenen Kanser İlaçları](/sgk-geri-odeme-listesine-yeni-eklenen-kanser-ilaclari) yazısına bakılır. ## Kanser İlacı Davası Ne Kadar Sürer? Dava süresi mahkemenin iş yüküne, bilirkişi raporunun ne zaman geldiğine ve tarafların itirazlarına göre değişir, bu nedenle **sabit bir süre** verilemez. Tedbir kararı varsa hasta bu sürede ilacını almaya devam eder. Karar yoksa her gecikme tedaviyi doğrudan etkiler. Sürenin hangi unsurlara bağlı olduğu [Kanser İlacı Davası Ne Kadar Sürer?](/kanser-ilaci-davasi-ne-kadar-surer) yazısında anlatılmıştır. Lehe sonuçlanan davada **yargılama gideri ve avukatlık ücreti** kural olarak Kurumdan tahsil edilir. Kurum kararı istinaf ya da temyiz yoluyla üst mahkemeye taşıyabileceği için dosyanın ilk derecede eksiksiz kurulması önemlidir. "SGK Kanser İlacı Davası Nasıl Açılır?" konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## SGK Kanser İlacı Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular SGK kanser ilacı davası sürecinde en çok merak edilen noktaları bu başlıkta yanıtladık. ### SGK'ya başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi? İş mahkemesinde açılacak davada 7036 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca önce Kuruma başvurmak zorunludur ve dava ancak ret ya da altmış günlük cevapsızlık üzerine açılabilir. İdari yargıda da iptal davası bir işleme yöneldiği için önce Kurumun bir işleminin bulunması gerekir. ### İhtiyati tedbir dava dilekçesiyle birlikte mi istenir? Genellikle dilekçeyle birlikte istenir, ayrı dilekçeyle de istenebilir. Tedbir verilirse dava sonuçlanana kadar ilaç bedeli Kurumca karşılanır, ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tedbir için yeterlilikte tıbbi otorite raporu arar. ### Bilirkişi raporu olmadan dava kazanılır mı? Mahkeme ilacın tıbben zorunlu olup olmadığını bilirkişi kurulu raporuyla belirler. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik kurul raporu arar, bu rapor olmadan esastan kabul kararı güçtür. ### Memur emeklisi hangi mahkemede dava açar? 01.10.2008'den önce iştirakçi olan memur emeklisi idare mahkemesinde, bu tarihten sonra memur olan ise iş mahkemesinde dava açar. Statünün Kurum kaydından netleştirilmesi gerekir. ### Dava sürerken ilaç ücretsiz alınabilir mi? Tedbir kararı alınmışsa kararın süresi ve kapsamı içinde ilaç bedeli Kurumca karşılanır. Bazı tedbir kararlarında bedelin kesinti yapılmadan karşılanmasına hükmedilmiştir, katılım payı konusu bu nedenle kararın içeriğine bağlıdır. Tedbir reddedilmişse hasta bu süreçte bedeli kendisi karşılar ve lehe karar çıkarsa tahsil için dava sonucunu bekler. ### Başvuruya cevap verilmezse dava ne zaman açılır? İş mahkemesine gidilecek uyuşmazlıkta Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve dava açılabilir. İdari yargıda ise otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi bu otuz günün bittiği tarihten başlar. İdarece verilen cevap kesin değilse ilgili cevabı ret sayıp dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir, ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. ### Hasta lehine verilen karar kesinleşmeden uygulanır mı? Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 350. ve 367. maddelerine göre istinaf ya da temyiz başvurusu kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Genel kurala göre icranın geri bırakılması İcra ve İflas Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca teminata bağlıdır, ancak Kurum 5502 sayılı Kanun'un 35. ve 36. maddeleri uyarınca her türlü dava ve icra işleminde teminat yatırma yükümlülüğünden muaftır. --- [^1]: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/5672, K. 2025/7971, T. 12.05.2025. [^2]: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve m.10. [^3]: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1 - Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru zorunluluğu. [^4]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.101 ve geçici m.4. [^5]: Danıştay 10. Daire, E. 2019/10235, K. 2023/6829, T. 14.11.2023. [^6]: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/11761, K. 2025/11444, T. 08.09.2025, Dairenin müstakar içtihadı olarak aktardığı ilke. [^7]: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/225, K. 2023/1143, T. 29.11.2023.