> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/sendikal-tazminat

# Sendikal Tazminat Nedir, Kaç Maaş?

**Kategori:** İşçi - İş Hukuku

### Özet
- Sendikal tazminat 6356 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre sendika üyeliği nedeniyle ayrımcılık ya da fesihte doğar ve bir yıllık ücretten az olamaz.
- Tazminat için fesih şart değildir, zam yapılmaması ya da vardiyanın ağırlaştırılması gibi ayrımcı uygulamalarda da istenebilir.
- Feshin gerçek sebebini ispat yükü işverendedir, işçi feshin sendikal nedene dayandığını ayrıca gösterir.
- Anayasa Mahkemesi'nin 22.10.2014 tarihli kararından sonra iş güvencesi dışındaki işçi de işe iade ile sendikal tazminatı birlikte isteyebilir.


### İçerik
**Sendikal tazminat**, işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz. Mahkeme, somut olayın ağırlığına göre bu tutarın üzerinde bir tazminata da hükmedebilir. Tazminat, işverenin işçiye sendikaya üye olması, üyelikten ayrılması veya sendikal faaliyette bulunması nedeniyle ayrımcı davranması ya da bu sebeple iş **sözleşmesini feshetmesi halinde doğar**.

Bu hak, [6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesinde](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6356.pdf) düzenlenir.[^1] Sendikal sebep dışındaki genel ayrımcılık yasağı için [İşverenin Eşit Davranma Borcu](/isverenin-esit-davranma-borcu) yazımıza bakabilirsiniz.

## Sendikal Tazminat Hangi Hallerde Doğar?

Sendikal tazminat, işçinin sendika üyeliği veya sendikal faaliyeti sebebiyle şu hallerde gündeme gelir:

-   İşe alınmaması
-   Farklı işleme tabi tutulması
-   Çalışma koşullarının değiştirilmesi
-   İş sözleşmesinin feshedilmesi

Kanun bu davranışları **"sendika özgürlüğünün ihlali"** olarak nitelendirir.

Fesih dışındaki ayrımcı uygulamalarda da, örneğin işçiye zam yapılmaması veya vardiyasının kasıtlı olarak ağırlaştırılması durumunda sendikal tazminat talep edilebilir. İş sözleşmesinin sona ermesi, bu tazminat için şart değildir.

![Sendikal tazminatın doğduğu ayrımcı işlem hallerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sendikal-tazminat-hangi-hallerde-dogar.webp "Sendikal Tazminat Hangi Hallerde Doğar")

Sendikal Tazminatı Doğuran Haller

## Sendikal Tazminat Miktarı Ne Kadardır?

Sendikal tazminat, işçinin **bir yıllık ücretinden az olamaz**. Mahkeme, somut olayın ağırlığına göre bu tutarın üzerinde bir tazminata da hükmedebilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı gideren kesin kararında sendikal tazminatın işçiye ödenen günlük çıplak brüt ücretin 365 ile çarpılmasıyla hesaplanmasını isabetli bulmuştur.[^2] Yani hesapta ikramiye ve yan haklarla giydirilmiş ücret değil, çıplak brüt ücret kullanılır.

Prim, ikramiye veya yan haklarınızın tazminat hesabına dahil edilip edilmeyeceğinden emin değilseniz, sorunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden iletebilirsiniz.

## Sendikal Tazminatta İspat Yükü Kimdedir?

İşçinin sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarıldığı iddiasıyla açılan davada, feshin gerçek sebebini ispat yükü işverendedir. İşveren, feshin sendikal bir nedene değil geçerli veya haklı bir sebebe dayandığını göstermek zorundadır.

İşverenin gösterdiği fesih sebebinin gerçek olmadığını iddia eden işçi ise feshin sendikal nedene dayandığını ayrıca ispatlamalıdır. Uygulamada bu ispat, işten çıkarmanın toplu sözleşme görüşmeleri veya sendikalaşma sürecine denk gelen zamanlamasıyla güçlendirilir. Yargıtay, işverenin gösterdiği fesih sebebini ispatlayamaması ve aynı dönemde sendikalaşma sürecine dahil olan başka işçiler hakkındaki emsal davaların da aynı yönde sonuçlanmış olmasını, feshin sendikal nedene dayandığının güçlü bir göstergesi saymaktadır.

![Sendikal tazminat davasında ispat yükünün taraflar arasında el değiştirmesini gösteren akış](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sendikal-tazminatta-ispat-yuku-kimdedir.webp "Sendikal Tazminatta İspat Yükü Kimdedir")

İspat Yükünün El Değiştirme Sırası

[^3]

## Sendikal Tazminat İşe İade Davasıyla Birlikte İstenebilir mi?

İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, sendikal nedenle yapılan feshe karşı işe **iade davası** açabilir ve bu davada aynı zamanda sendikal tazminat talep edebilir. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçiye işe iade sonuçlarının yanında sendikal tazminat da ayrıca hükmedilir.

Anayasa Mahkemesi, **2015** yılında Resmi Gazete'de yayımlanan bir kararıyla, iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin (30 işçiden az çalıştıran işyerinde çalışanlar, altı aydan az kıdemi bulunanlar gibi) sendikal tazminatla birlikte işe iade talep etmesini engelleyen ibareleri iptal etmiştir.[^4] Bu karardan sonra iş güvencesi kapsamı dışındaki işçiler de sendikal nedenle yapılan fesihte işe iade ve **sendikal tazminatı** birlikte talep edebilir hale gelmiştir.

## Sendikal Tazminat Davası Nerede ve Ne Zaman Açılır?

Sendikal tazminat talebi de diğer işçilik alacakları gibi önce zorunlu arabuluculuk aşamasından geçer. Anlaşma sağlanamazsa görevli iş mahkemesinde dava açılır.

Sendikal tazminatta süre talebin dayanağına göre değişir ve feshe bağlı talepte işe iade davasındaki hak düşürücü süre esas alınır.[^5] Süreler şöyle ayrılır:

| Talebin dayanağı | Süre |
| --- | --- |
| Fesih | İşe iade davasıyla aynı **bir aylık** hak düşürücü süre |
| Fesih dışındaki ayrımcı uygulama | Genel **10 yıllık** **zamanaşımı süresi** |

Sendika üyeliğiniz nedeniyle işten çıkarıldığınızı düşünüyorsanız, arabuluculuk başvurusu ve dava sürecini bir avukatla netleştirmek için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu).

## Sendikal Tazminat ile Kötüniyet Tazminatı Birlikte İstenebilir mi?

Aynı fesih için hem sendikal tazminat hem kötüniyet tazminatına birlikte hükmedilmez. İki tazminat da işverenin kötü niyetli bir davranışını cezalandırdığından, mükerrer tazminat talebi kabul edilmez.

İşçinin somut olayda **hangi tazminatı** talep edeceği, feshin hangi sebebe dayandığının ispatına göre belirlenir. Sendikal nedenin ispatlanması halinde mahkeme, [kötüniyet tazminatı](/kotuniyet-tazminati) yerine daha yüksek olan sendikal tazminata hükmeder.

## Sendika Yöneticisinin Güvencesi Sendikal Tazminattan Farklı mıdır?

İşyeri sendika temsilcisinin ve sendika yöneticisinin güvencesi ayrı bir kurumdur. Sendika temsilcisinin **iş sözleşmesi**, işverence haklı bir sebep gösterilmeden feshedilirse temsilci işe iadesini talep edebilir. Bu talep kabul edilmezse işveren, boşta geçen süre ücretinin yanında ayrıca **güvence tazminatı** ödemekle yükümlü tutulur.

Sendikal tazminat ise bu güvenceden bağımsız, sendika üyesi olan her işçinin ayrımcılığa uğradığında başvurabileceği genel bir korumadır. Bir işçi somut olayda hem temsilcilik güvencesinden hem sendikal tazminattan aynı anda yararlanabilir, ikisi birbirini dışlamaz.

![Temsilci güvencesi ile sendikal tazminatı karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sendika-yoneticisinin-guvencesi-sendikal-tazminattan-farkli-midir.webp "Sendika Yöneticisinin Güvencesi Sendikal Tazminattan Farklı mıdır")

Temsilci Güvencesi ile Sendikal Tazminat

Sendika üyeliği nedeniyle karşılaşılabilecek ayrımcılık, işçinin genel iş güvencesi ve tazminat hakları bütünü içinde değerlendirilir. Genel çerçeve için [İş Kanunu'na Göre İşçi Hakları](/is-kanununa-gore-isci-haklari) rehberimize bakabilirsiniz.

İşçi haklarınızla ilgili sorularınız için [İşçi Hakları Danışma Hattı](/isci-haklari-danisma-hatti) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sendikal tazminat konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

\[contact\_button\]

## Sendikal Tazminat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sendikal tazminata dair okuyucularımızın en çok merak ettiği soruları bu başlıkta yanıtladık.

### Sendikal tazminat kaç maaş tutarındadır?

Sendikal tazminat, işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz. Mahkeme, olayın ağırlığına göre bu tutarın üzerinde bir tazminata da hükmedebilir.

### Sendikal tazminat için işten çıkarılmak şart mıdır?

Hayır, iş sözleşmesi devam ederken de sendika üyeliği nedeniyle ayrımcılığa uğrayan işçi sendikal tazminat talep edebilir. Fesih yalnızca tazminatın en sık gündeme geldiği durumdur.

### Sendikal tazminat ile işe iade tazminatı birlikte istenebilir mi?

Evet, iş güvencesi kapsamındaki işçi feshin geçersizliğine karar verilmesi halinde hem işe iade sonuçlarını hem de sendikal tazminatı birlikte talep edebilir. Sendikal tazminat işçinin işe başlatılıp başlatılmamasına bağlı olmadan verilir, ancak işçi işe başlatılmazsa İş Kanunu'nun 21. maddesindeki **işe başlatmama tazminatına ayrıca hükmedilmez**.

### İş güvencesi kapsamında olmayan işçi sendikal tazminat alabilir mi?

Evet, Anayasa Mahkemesi'nin 22.10.2014 tarihli kararından sonra iş güvencesi kapsamı dışındaki işçiler de sendikal nedenle yapılan fesihte işe iade ve sendikal tazminatı birlikte talep edebilmektedir.

### Sendikal tazminatta feshin gerçek sebebini kim ispatlar?

Fesih sebebini ispat yükü işverendedir. İşverenin gösterdiği sebebin gerçek olmadığını iddia eden işçi ise feshin sendikal nedene dayandığını ayrıca kanıtlamalıdır.

### Sendikal tazminat davasında süre nedir?

Feshe bağlı talepte işe iade davasıyla aynı bir aylık hak düşürücü süre uygulanır, ancak işe iade davası açılmamış olması sendikal tazminat talebini engellemez. Fesih dışındaki ayrımcı uygulamalarda İş Kanunu'nun beş yıllık zamanaşımı listesinde sendikal tazminat sayılmadığından Türk Borçlar Kanunu'ndaki 10 yıllık genel zamanaşımı geçerlidir.

---

[^1]: 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, madde 25 - Sendika özgürlüğünün güvencesi ve sendikal tazminat.
[^2]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2024/10265, K. 2024/14468, T. 04.11.2024.
[^3]: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2017/35338, K. 2017/16088, T. 04.07.2017 — davalı işverenin fesih bildiriminde dayandığı sebebi ispat edemediği, aynı durumdaki işçiler tarafından açılan davalarda verilen mahkeme kararları da dikkate alındığında işverenin sendikal örgütlenmeyi engelleyici tutum sergilediğinin ve feshin sendikal nedene dayandığının kabulü gerektiği.
[^4]: Anayasa Mahkemesi, E. 2013/1, K. 2014/161, T. 22.10.2014 (Resmi Gazete yayım tarihi: 11.11.2015) - 6356 sayılı Kanun'un 25. maddesinin bazı ibarelerinin iptaline ilişkin karar.
[^5]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 20 - İşe iade davasında hak düşürücü süre.