> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/kidem-ihbar-tazminati-vergi-kesintisi # Kıdem ve İhbar Tazminatından Hangi Vergiler Kesilir? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Yalnızca damga vergisi kesilir:** Kıdem tazminatının brüt tutarı üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi hesaplanır. - **Gelir vergisi ve prim kesilmez:** Tavan sınırı içindeki kıdem tazminatı gelir vergisinden ve sigorta priminden istisnadır. - **Tavanı aşan kısım vergiye tabidir:** Sözleşmeyle tavanın üzerinde kararlaştırılan tutarın aşan bölümü ücret gibi vergilendirilir. - **İhbar tazminatı farklıdır:** İhbar tazminatı gelir vergisine tabidir, asgari ücret istisnası bu kalemde de uygulanır. - **Bordroda ayrı satırda gösterilir:** İşveren brüt tutarı ve kesintileri bordroda ayrıştırarak göstermelidir. - **Fazla kesinti geri istenebilir:** Gelir vergisi kesildiği veya istisna uygulanmadığı hâllerde işçi iade talep edebilir. ### İçerik **Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez.** İhbar tazminatından ise hem damga vergisi hem de gelir vergisi kesintisi yapılır. Bu iki tazminat vergi karşısında farklı statüdedir. Kıdem tazminatından yapılan vergi kesintileri konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Damga vergisi oranı her iki tazminat için de **binde 7,59** (%0,759) olup brüt tutar üzerinden hesaplanır.[^1] Kıdem tazminatı, Gelir Vergisi Kanunu'nun 25/7. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Bu istisna kıdem tazminatının tamamını kapsar, ayrı bir tutar sınırı aranmaz.[^2] ## Kıdem Tazminatından Ne Kadar Damga Vergisi Kesilir? Damga vergisi, kıdem tazminatının brüt tutarı üzerinden doğrudan **binde 7,59** oranıyla hesaplanır ve bunun için bir tavan ya da taban tutar aranmaz. Aşağıdaki örnekler, farklı brüt tutarlar üzerinden kesilecek damga vergisini ve net ödenecek tutarı göstermektedir. | Brüt Kıdem Tazminatı | Damga Vergisi (%0,759) | Net Ödenecek Tutar | | --- | --- | --- | | 120.000 TL | 910,80 TL | 119.089,20 TL | | 45.000 TL | 341,55 TL | 44.658,45 TL | Bu hesaplamada gelir vergisi hiç dikkate alınmaz, çünkü kıdem tazminatının tamamı yukarıdaki istisna kapsamındadır. Bordroda görünen tek kesinti kalemi damga vergisidir. Uygulamada bordroda bazen "kıdem tazminatı" kalemiyle birlikte farklı isimlerle (ihbar öneli karşılığı, ikramiye gibi) ek ödemeler de görülür. Bu ek kalemler damga vergisi hesabına dahil edilmediği için, işçinin brüt tutarın hangi kısmının gerçekten kıdem tazminatı olduğunu bordro üzerinden ayrıca kontrol etmesi gerekir. İhbar tazminatı ise kıdem tazminatından farklı olarak bu istisna kapsamında değildir. Danıştay, ihbar tazminatının işten çıkarma nedeniyle verilen bir tazminat değil, ücret niteliğinde bir ödeme olduğunu kabul etmiş ve bu ödemenin gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerektiğine hükmetmiştir.[^3] Bu nedenle işveren, ihbar tazminatını öderken işçinin o yıl içindeki kümülatif gelir vergisi dilimini dikkate alarak stopaj keser. Kıdem tazminatından hangi vergi kesintileri yapılır ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## İhbar Tazminatına Asgari Ücret İstisnası Nasıl Uygulanır? **2022** yılından itibaren ücretlilere tanınan asgari ücret istisnası, ihbar tazminatına da uygulanabilir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na 7349 sayılı Kanun ile eklenen 23/18. madde, hizmet erbabının o ay elde ettiği ücretin, brüt asgari ücretten işçi SGK ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan kısmına isabet eden bölümünü gelir vergisinden istisna tutmaktadır.[^4] İşçinin o ay içindeki normal ücretinden bu istisnanın tamamı kullanılmamışsa, kalan kısım aynı ay ödenen ihbar tazminatına uygulanabilir. Örneğin işçinin aylık ücreti asgari ücretin altında kalıyorsa, istisnadan arta kalan tutar ihbar tazminatının vergilendirilmesinde dikkate alınır ve kesilecek gelir vergisi bu ölçüde azalır. İstisnayı aşan kısım için işçinin o yıla ait kümülatif gelir vergisi dilimi esas alınarak stopaj hesaplanır. Damga vergisi istisnası da aynı mantıkla işler. Asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden de muaf tutulur. Bu mantığı basit bir örnekle göstermek gerekirse: işçinin o ayki ücretinden istisna tutarının yalnızca bir kısmı kullanılmışsa, kalan kısım aynı ayda ödenen ihbar tazminatına aktarılır ve bu kadarlık bir tutar için gelir vergisi hesaplanmaz. İstisnanın somut tutarı her yıl güncellenen asgari ücrete göre değiştiği için, hesaplama işverenin bordro sisteminde otomatik olarak yapılır. Her iki tazminattan da **sigorta primi kesilmez.** 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80. maddesi, kıdem ve ihbar tazminatlarını prime esas kazanç dışında tutar. ## Kıdem Tazminatı Tavanını Aşan Kısmın Vergisi Nasıl Belirlenir? Kıdem tazminatı tavanın üzerinde bir tutar olarak sözleşmeyle kararlaştırılmışsa, tavanı aşan kısım da gelir vergisi istisnasından yararlanır. İstisna, ödenen tutara değil kıdem tazminatı niteliğine bağlıdır. Buna karşılık işveren bu ödemeyi farklı bir isim altında (örneğin prim veya ikramiye olarak) yaparsa, vergi idaresi bu ödemeyi kıdem tazminatı saymayabilir ve gelir vergisi istisnasını tanımayabilir. Başka bir anlatımla istisnanın sınırı kıdem tazminatı tavanı değil ödemenin hukuki niteliğidir. Tavanı aşan kısım işverence gönüllü olarak kararlaştırılmış olsa da aynı korumadan yararlanmaya devam eder. Dava veya icra takibi sonucunda ödenen kıdem tazminatında da vergi rejimi değişmez. İşveren tazminatı mahkeme kararı ya da icra emri üzerine öderken de yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi keser, çünkü ödemenin kıdem tazminatı niteliği tahsil yönteminden etkilenmez. ## İşveren Bu Kesintileri Bordroya Nasıl Yansıtır? İşveren, kıdem tazminatını bordroda ayrı bir satırda gösterir. Brüt tutarın altına yalnızca damga vergisi kalemi düşülür ve net ödenecek tutar bu şekilde hesaplanır. Gelir vergisi satırı, kıdem tazminatı bakımından boş kalır. İhbar tazminatı ise bordroda ücret gibi işlenir. Brüt tutar üzerinden damga vergisi ve varsa gelir vergisi ayrı kalemler halinde kesilir. Asgari ücret istisnasından yararlanılan kısım, bordroda ayrı bir istisna satırıyla gösterilir. Her iki tazminat için de sigorta primi kalemi bordroda yer almaz. Bu, prim tabanı dışında tutulmalarının doğal bir sonucudur. ## İşçi Kesintinin Doğru Yapılıp Yapılmadığını Nasıl Kontrol Edebilir? İşçi öncelikle işverenden aldığı bordroda brüt tutar, damga vergisi ve varsa gelir vergisi kalemlerinin ayrı ayrı gösterilip gösterilmediğini kontrol eder. Kıdem tazminatı satırında gelir vergisi kesintisi görülmesi, bordronun hatalı düzenlendiğine işaret eder. e-Devlet üzerindeki "Hizmet Dökümü" ve muhtasar beyanname sorgulama ekranlarından, işverenin vergi dairesine bildirdiği tutarlar da görülebilir. Bordroda yazan net tutar ile hesaba geçen tutar arasında fark varsa, bu fark işverenden yazılı olarak sorulur. İş sözleşmesi feshedilirken işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödemesine ilişkin bir ibraname veya ödeme makbuzu da imzalatılır. Bu belgede brüt tutar, kesinti kalemleri ve net tutarın ayrı ayrı yer alması gerekir. Belgede yalnızca tek bir net rakam yazması, sonradan hesap kontrolünü zorlaştırır. ## Yanlış veya Fazla Kesinti Yapılırsa İzlenecek Yol Kıdem tazminatından gelir vergisi kesildiği ya da ihbar tazminatında istisna uygulanmadan tam stopaj yapıldığı tespit edilirse, işçi önce işverenden düzeltme talep eder. İşveren düzeltmeyi kabul ederse fazladan kesilen tutar, muhtasar beyanname üzerinden mahsup edilerek işçiye iade edilir. İşveren düzeltmeyi yapmazsa işçi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca ilgili vergi dairesine yazılı düzeltme başvurusu yapabilir. Vergi dairesi bu başvuruyu genel olarak **30 gün** içinde sonuçlandırır.[^5] Düzeltme talebi reddedilirse aynı Kanun'un 124. maddesi uyarınca Gelir İdaresi Başkanlığına şikayet yoluyla başvurulabilir. Şikayetin de reddi halinde **30 gün** içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Bu başvurular, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren **5 yıllık** zamanaşımı süresi içinde yapılır. Düzeltme başvurusunun dayanağı olan kanunun tam metnine [Vergi Usul Kanunu](/vergi-usul-kanunu) sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Uygulamada işverenler, muhtasar beyannamede düzeltme yapılmasını genellikle kabul eder. Çünkü fazladan kesilen tutar işveren için de mahsup imkanı doğurur. Buna karşılık işveren iflas etmiş ya da faaliyetini sonlandırmışsa, işçinin doğrudan vergi dairesine başvurması gerekir. Kıdem tazminatının hangi hallerde doğduğu ve hesaplanma yöntemi [Kıdem Tazminatı Nedir](/kidem-tazminati-nedir) yazımızda, ihbar tazminatının şartları ise [İhbar Tazminatı Nedir ve Şartları Nelerdir](/ihbar-tazminati-nedir-ve-sartlari) yazımızda anlatılmaktadır. Güncel tavan ve kesintilerle birlikte net tutarı görmek için [Kıdem Tazminatı Hesaplama](/kidem-tazminati-hesaplama) aracımızı kullanabilirsiniz. İşçi haklarınızla ilgili sorularınız için [İşçi Hakları Danışma Hattı](/isci-haklari-danisma-hatti) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Kıdem ve ihbar tazminatı vergi kesintileri konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Kıdem ve İhbar Tazminatı Vergi Kesintisi Hakkında Sık Sorulan Sorular Kıdem ve ihbar tazminatından yapılan vergi kesintileriyle ilgili en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik. ### **Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilir mi?** Hayır, kıdem tazminatının tamamı Gelir Vergisi Kanunu'nun 25/7. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisnadır. Yalnızca brüt tutar üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. ### **İhbar tazminatından ne kadar vergi kesilir?** İhbar tazminatı ücret sayıldığı için hem damga vergisi hem gelir vergisi kesintisine tabidir. Gelir vergisi, işçinin o ay içindeki kümülatif vergi dilimine göre hesaplanır. Asgari ücret istisnasından arta kalan bir kısım varsa bu kısım için vergi kesilmez. ### **Kıdem tazminatı tavanını aşan tutardan vergi kesilir mi?** Tavanı aşan kısım da kıdem tazminatı niteliğini koruduğu sürece gelir vergisi istisnasından yararlanır. İstisna, ödemenin adına değil kıdem tazminatı sayılıp sayılmadığına bağlıdır. ### **Kıdem tazminatından fazla vergi kesildiyse ne yapılmalı?** İşçi önce işverenden düzeltme talep eder. İşveren düzeltmezse ilgili vergi dairesine Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesi uyarınca yazılı düzeltme başvurusu yapılabilir. Bu başvuru, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılabilir. ### **Kıdem ve ihbar tazminatından sigorta primi kesilir mi?** Hayır, 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi uyarınca kıdem ve ihbar tazminatları prime esas kazanç dışında tutulur. Bu iki tazminattan yalnızca vergi kesintisi yapılır, sigorta primi kesilmez. --- [^1]: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablo, IV/1-b bendi. [^2]: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 25/7. (mevzuat.gov.tr) [^3]: Danıştay 3. Dairesi, E. 1992/1705, K. 1993/473, T. 27.01.1993 - ihbar tazminatının ücret sayılarak gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerektiği. [^4]: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 23/18 (7349 sayılı Kanun ile eklenmiştir). (mevzuat.gov.tr) [^5]: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 122 ve 124.