> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/katalog-suclar-nedir

# Katalog Suçlar Nedir? CMK'daki Katalog Suç Listeleri

**Kategori:** Ceza Hukuku

### Özet
- Katalog suçlar, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun tutuklama ve dinleme gibi tedbirler için tek tek saydığı suçlardır ve her tedbirin listesi ayrıdır.
- Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesine göre katalog suçta tutuklama nedeni var sayılabilir, ancak somut delile dayanan kuvvetli şüphe yine aranır.
- Nitelikli dolandırıcılık dinleme ve el koyma listelerinde yer alır, ancak Ceza Muhakemesi Kanunu'nun tutuklama katalogunda bulunmaz.


### İçerik
**Katalog suçlar nedir** sorusunun cevabı, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun tutuklama, iletişimin dinlenmesi ya da mala el koyma gibi ağır koruma tedbirleri için madde içinde tek tek saydığı suçlardır. Bu tedbirler ya yalnız listedeki suçlarda uygulanabilir ya da listedeki suçta daha kolay uygulanır.

Kanunda tek bir katalog yoktur. Her tedbirin kendi listesi vardır ve bir suç tutuklama listesinde yer alırken dinleme listesinde bulunmayabilir, tersi de mümkündür.

## Katalog Suçlar Nedir?

Katalog suç, kanunun belirli bir tedbire izin vermek için **adıyla ve madde numarasıyla** saydığı suçtur. "Katalog" kelimesi kanun metninde geçmez. Öğretide ve mahkeme kararlarında bu listeleri anlatmak için kullanılır.

Listenin işlevi tedbire göre değişir. Tutuklamada liste bir **karine** kurar ve listedeki suçta kaçma ya da delil karartma şüphesi var sayılabilir. Dinleme, gizli soruşturmacı ve teknik izlemede ise liste bir **sınırdır**, listede olmayan suç için bu tedbirlere hiç başvurulamaz.

Listeler kapalıdır. Benzer ağırlıkta görünen bir suç, sırf cezası yüksek diye listeye eklenmiş sayılmaz. Hangi suçun hangi listede olduğu her dosyada ilgili maddenin güncel metninden kontrol edilir.

![Katalog suç kavramının dört temel özelliğini gösteren katalog suçlar nedir şeması](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/katalog-suclar-nedir.webp "Katalog Suçlar Nedir")

Katalog Suçun Temel Özellikleri

## Tutuklama Nedeni Sayılan Katalog Suçlar

"Katalog suç" denince ilk akla gelen liste, [Ceza Muhakemesi Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nun **100\. maddesinin üçüncü fıkrasındaki** listedir. Bu suçlardan biri hakkında somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa, kanun tutuklama nedeninin **var sayılabileceğini** söyler.

Türk Ceza Kanunu'ndan alınan suçların ilk grubu kişiye karşı ağır suçlardır. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, kasten öldürme, işkence, birinci fıkra dışındaki cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı listededir. Kasten yaralama ise yalnız **TCK m.86/3-b, e ve f** halleriyle ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama olarak yer alır.

İkinci grupta malvarlığı ve örgüt suçları bulunur. Hırsızlık basit ve nitelikli haliyle, yağma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti katalogdadır. Suç örgütü kurma ikinci, yedinci ve sekizinci fıkralar hariç listeye girer, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar da sayılır.

Liste özel kanunlarla devam eder. Silah kaçakçılığı, eski Bankalar Kanunu'ndaki zimmet, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'ndaki hapis cezalı suçlar, kültür varlıklarına ilişkin suçlar, kasten orman yakma, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 33. maddesindeki suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu'nun 7. maddesinin üçüncü fıkrasındaki suçlar da kataloğa girer.

Listenin son halkaları yenidir. **12 Mayıs 2022** tarihli değişiklikle kadına karşı işlenen kasten yaralama ile sağlık personeline görevi sırasında işlenen kasten yaralama, **10 Ekim 2024** tarihli değişiklikle de öğretmenlere ve eğitim kurumu personeline görevleri sırasında işlenen kasten yaralama eklendi. Bu üç bentte yaralamanın basit ya da nitelikli olması aranmaz.

## Katalog Suçlarda Tutuklama Zorunlu mu?

Katalog suçta tutuklama zorunlu değildir, kanun tutuklama nedeninin yalnızca **"var sayılabilir"** olduğunu söyler. Karine kaçma ve karartma şüphesinin ispatını kolaylaştırır, ama tutuklamanın öteki şartlarını ortadan kaldırmaz. Soruşturmada bu değerlendirmeyi [Sulh Ceza Mahkemesi](/sulh-ceza-mahkemesi-nedir) hakimi, kovuşturmada davayı gören mahkeme yapar.

> 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.100/1
> 
> "Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez."

Hakim, suç katalogda olsa bile kuvvetli şüpheyi gösteren delilleri, tedbirin ölçülülüğünü ve adli kontrolün neden yetmeyeceğini kararında **somut olgularla** göstermek zorundadır.[^1] Katalog dışındaki hafif suçlarda ise ayrı bir yasak işler. Yalnız adli para cezası gerektiren suçlarda ve üst sınırı **iki yılı geçmeyen** hapis cezalı suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, **tutuklama kararı verilemez**.[^2]

Asıl tehlike, katalogda olmayan bir suçun katalog sanılmasıdır.

**AYM, Olcay Özçelik Başvurusu, B. No: 2024/31038, T. 04.03.2026** kararında başvurucu, kendini kamu görevlisi gibi tanıtarak işlenen **nitelikli dolandırıcılıktan** yargılanıyordu ve ilk duruşmada "katalog suç" gerekçesiyle tutuklanmıştı. Anayasa Mahkemesi bu suçun 100. maddenin üçüncü fıkrasında sayılmadığını, mahkemenin kaçma ve karartma şüphesini kendiliğinden varsayamayacağını belirtti ve kişi hürriyetinin **ihlal edildiğine** karar verdi.

> AYM, Olcay Özçelik Başvurusu, B. No: 2024/31038, T. 04.03.2026
> 
> "Tüm bu hususlar ışığında sırf alacağı muhtemel ceza miktarından hareketle başvurucunun kaçacağı şüphesinin bulunduğu söylenemez. Ayrıca tutuklama kararında, bir diğer tutuklama nedeni olan delilleri karartma şüphesinin varlığına dair de hiçbir değerlendirme veya gerekçeye yer verilmemiştir."

Uygulamada suç gerçekten katalogdaysa mahkemeler karineye daha çok yaslanıyor. Silahlı terör örgütü üyeliği dosyasından doğan bir tazminat davasında ilk derece mahkemesi, suçun katalogda olması nedeniyle "zaten yasal olarak tutuklama nedeninin bulunduğu" gerekçesiyle davayı reddetti, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetti ve **Yargıtay 12. CD, E.2022/5896, K.2026/2283, T.04.03.2026** kararıyla bu hükmü onadı. Tutukluluğa itirazda bu yüzden suçun listede olup olmadığı kadar, karinenin somut olayla çürütülüp çürütülemeyeceği de tartışılır.

İtirazın kime ve hangi gerekçelerle yapılacağı [Tutukluluğa İtiraz Dilekçesi](/tutukluluga-itiraz-dilekcesi) yazısında örnek metinle birlikte anlatılır.

![Katalog suç ile katalog dışı suçta tutuklama şartlarını karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/katalog-suclarda-tutuklama-zorunlu-mu.webp "Katalog Suçlarda Tutuklama Zorunlu mu")

Katalogdaki ve Katalog Dışındaki Suçta Tutuklama

Yakınınız katalog suç gerekçesiyle tutuklandıysa ve kararda kaçma ya da delil karartma şüphesine dair somut bir tespit göremiyorsanız, itiraz yolunu konuşmak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu).

## Diğer Koruma Tedbirlerinde Katalog Suçlar

Tutuklama dışındaki listelerde karine yoktur, liste tedbirin **ön şartıdır**. Suç listede değilse tedbir hiç uygulanamaz.

-   **İletişimin dinlenmesi ve kayda alınması (CMK m.135/8):** Kasten öldürme, nitelikli hırsızlık, yağma, nitelikli dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, parada sahtecilik, fuhuş, ihaleye fesat karıştırma, tefecilik, rüşvet ve suç gelirlerini aklama gibi suçlar.
-   **Gizli soruşturmacı (CMK m.139/7):** En dar listedir. Uyuşturucu ticareti, suç örgütü kurma, silahlı örgüt veya bu örgütlere silah sağlama, silah kaçakçılığı ve kültür varlıklarına ilişkin suçlarla sınırlıdır.
-   **Teknik araçlarla izleme (CMK m.140/1):** Dinleme listesine yakındır ama cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı bu listede yoktur. İzleme kişinin konutunda uygulanamaz.
-   **Taşınmaz, hak ve alacaklara el koyma (CMK m.128/2):** Malvarlığı suçlarına ağırlık verir. Güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık ve hileli iflasın yanında zimmet ile irtikap da burada yer alır, kasten öldürme yer almaz.

Ayrı listeler bunlarla bitmez. Şirket yönetimine kayyım atanması CMK m.133/4, kaçak sanığın malvarlığına zorlama amaçlı el konulması CMK m.248/2, müdafiin soruşturma dosyasını inceleme yetkisinin kısıtlanması da CMK m.153/2 kapsamında kendi listesine bağlıdır.

Dosya kısıtlamasının hangi suçlarda verilebileceği [Gizlilik Kararı Nedir, Hangi Suçlarda Verilir](/gizlilik-karari-cmk-153) yazısında ayrıca anlatılır.

## Katalog Suçlar Tablosu ve Listelerin Karşılaştırması

Tablo, en sık sorulan suçların beş koruma tedbirinin listesinde yer alıp almadığını kanun metinlerine göre gösterir. Kasten öldürme gibi ağır bir suç bile el koyma listesinde bulunmaz.

| Suç | Tutuklama (m.100/3) | Dinleme (m.135/8) | Gizli soruşturmacı (m.139/7) | Teknik izleme (m.140/1) | El koyma (m.128/2) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kasten öldürme | Var | Var | Yok | Var | Yok |
| Basit hırsızlık | Var | Yok | Yok | Yok | Var |
| Nitelikli hırsızlık | Var | Var | Yok | Var | Var |
| Yağma | Var | Var | Yok | Var | Var |
| Nitelikli dolandırıcılık | Yok | Var | Yok | Var | Var |
| Uyuşturucu ticareti | Var | Var | Var | Var | Var |
| Cinsel saldırı (1. fıkra hariç) | Var | Var | Yok | Yok | Yok |
| Rüşvet | Yok | Var | Yok | Var | Var |
| Tefecilik | Yok | Var | Yok | Var | Var |
| Kadına karşı kasten yaralama | Var | Yok | Yok | Yok | Yok |
| Silah kaçakçılığı | Var | Var | Var | Var | Var |

Tablodaki en çok karıştırılan satır nitelikli dolandırıcılıktır. Telefon dinlemesine, teknik izlemeye ve el koymaya izin veren bu suç, **tutuklama katalogunda yer almaz**. Bu dosyalarda tutuklama ancak kaçma ya da delil karartma şüphesi somut olgularla gösterilirse hukuka uygun olur.

Hakkınızdaki dosyada telefon dinlemesi ya da el koyma kararı varsa ve suçun ilgili listede yer alıp almadığından emin değilseniz, durumunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden sorabilirsiniz.

## Tesadüfi Delil ve Suç Vasfının Değişmesi

Dinleme sırasında başka bir suça ait delil çıkarsa, bu delilin muhafaza edilip savcılığa bildirilmesi için o suçun da listede olması gerekir. Kanun metni bu noktada eski bir atfı korur. Yasanın 138. maddesinin ikinci fıkrası hala **"135 inci maddenin altıncı fıkrasında sayılan suçlar"** der, oysa sonradan eklenen fıkralarla katalog bugün **sekizinci fıkraya** kaymıştır.

Suç vasfı da sonucu değiştirir. Kasten öldürmeye teşebbüs şüphesiyle tutuklanan kişinin eylemi yargılamada basit kasten yaralama olarak nitelenirse, suç katalog dışına çıkabilir. Bu durumda tutukluluğun devamı için karineye dayanılamaz ve 100. maddenin ikinci fıkrasındaki nedenler somut olarak gösterilmelidir.

Tutukluluk süresi katalogdan değil mahkemenin görevinden ve suçun türünden etkilenir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde süre kural olarak **iki yıldır**, uzatmalarla birlikte kanunun saydığı üst sınırı aşamaz. Somut dosyada kalan süreyi [Tutukluluk Azami Süre Hesaplama](/tutukluluk-azami-suresi-hesaplama) aracıyla görebilirsiniz.

![Dinleme sırasında başka suça ait delil çıktığında izlenen sırayı gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/tesadufi-delil-ve-suc-vasfinin-degismesi.webp "Tesadüfi Delil ve Suç Vasfının Değişmesi")

Tesadüfen Elde Edilen Delilde İzlenen Sıra

## Ceza Muhakemesi Dışındaki Suç Listeleri

"Katalog suçlar infaz" ya da "memuriyete engel katalog suçlar" diye aranan listeler başka kanunlardadır ve CMK'daki listelerle aynı değildir.

İnfaz hukukunda koşullu salıverilme oranı süreli hapis cezalarında kural olarak **yarıdır**. Kasten öldürme, işkence ile eziyet, bazı cinsel suçlar, özel hayata karşı suçlar ve casusluk suçlarında oran **üçte ikiye** çıkar.[^3] Kanun bu listeyi katalog diye adlandırmaz, kendi cezanızın oranını [Ceza İnfaz Hesaplama](/ceza-infaz-hesaplama) aracıyla görebilirsiniz.

Memuriyet için bakılacak liste Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesindedir. Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık ya da sahtecilik gibi suçlardan mahkumiyet, ceza süresine bakılmaksızın **memuriyete engeldir**. Uzlaştırmaya tabi suçlar da Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde ayrıca sayılır.

Tutuklama ile hükümlülük arasındaki farkı ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülmesini [Tutuklu ile Hükümlü Arasındaki Fark Nedir?](/tutuklu-ile-hukumlu-farki) yazısında bulabilirsiniz. Dosyanızdaki suçun hangi listeye girdiğini ve bunun tutukluluk ya da infaz üzerindeki etkisini konuşmak için [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

\[contact\_button\]

## Katalog Suçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Katalog suçlarla ilgili en çok sorulan soruları aşağıda topladık.

### Katalog suçlarda tutuklama zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu katalog suçta tutuklama nedeninin **var sayılabileceğini** söyler. Hakim yine somut delile dayanan kuvvetli şüpheyi ve tedbirin ölçülü olduğunu gerekçesinde göstermek, adli kontrolün neden yetmeyeceğini de açıklamak zorundadır.

### Hırsızlık suçu katalog suçlardan mıdır?

Hırsızlık, tutuklama katalogunda basit ve nitelikli haliyle yer alır. İletişimin dinlenmesi ve teknik izleme listelerinde ise yalnız **nitelikli hırsızlık** bulunur, basit hırsızlıkta telefon dinlenemez.

### Nitelikli dolandırıcılık katalog suç mu?

Nitelikli dolandırıcılık dinleme, teknik izleme ve el koyma listelerinde katalog suçtur, ama **tutuklama listesinde yoktur**. Bu suçtan tutuklama için kaçma ya da delil karartma şüphesinin somut olgularla gösterilmesi gerekir.

### Katalog suçlarda tutukluluk süresi ne kadardır?

Katalog suçlar için ayrı bir tutukluluk süresi yoktur. Süre davanın ağır ceza mahkemesinde görülüp görülmediğine göre belirlenir. Ağır cezalık işlerde kural olarak **iki yıl**, diğer işlerde **bir yıldır** ve gerekçeyle uzatılabilir.

### Katalog suçlar memuriyete engel mi?

Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki katalog, memuriyete engel suçları belirlemez. Memuriyet için Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesindeki liste esas alınır ve zimmet, rüşvet, hırsızlık ya da dolandırıcılıktan mahkumiyet ceza süresine bakılmaksızın **memur olmaya engeldir**.

---

[^1]: 5271 sayılı CMK m.101/2 - tutuklama ve tutukluluğun devamı kararlarında kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yetersizliğini gösteren delillerin somut olgularla gerekçelendirilmesi.
[^2]: 5271 sayılı CMK m.100/4.
[^3]: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.107/2.