> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/kamu-iscisi-baska-iste-calisabilir-mi # Kamu İşçisi Başka İşte Çalışabilir mi? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - Kamu işçisi başka işte çalışabilir mi sorusunun cevabı evettir, 657 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki ticaret yasağı 4857'ye tabi kamu işçisine uygulanmaz. - Sınır Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesindeki sadakat borcu ve varsa toplu iş sözleşmesindeki bildirim ya da onay hükümleridir. - Mesai dışında işverenle rekabet oluşturmayan ikinci iş tek başına disiplin ya da fesih sebebi olmaz. - Yargıtay 9. Hukuk Dairesi işverenle aynı sektörde kendi işyerini açan işçinin feshini sadakat borcuna aykırılık nedeniyle haklı bulmuştur. ### İçerik **Kamu işçisi başka işte çalışabilir mi** sorusu, memurdan farklı bir statüye tabi olan kamu işçisi için memurunkinden çok daha esnek bir çerçevede cevaplanır. Kamu işçisi [4857 sayılı İş Kanunu'na](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) tabidir ve 657 sayılı Kanun'daki genel ticaret yasağı ona uygulanmaz. Sınır, iş sözleşmesinden doğan sadakat borcu ve varsa toplu **iş sözleşmesi** hükümleridir. Aynı soru memur statüsündekiler için çok daha katı bir çerçeveye tabidir. Ayrıntısı [Devlet Memuru Başka İşte Çalışabilir mi](/devlet-memuru-baska-iste-calisabilir-mi) yazımızdadır. ## Kamu İşçisi Kimdir, Memurdan Farkı Nedir? Kamu işçisi, kamu kurum ve kuruluşlarında 4857 sayılı Kanun'a tabi olarak, iş sözleşmesiyle çalışan kişidir. Statüsü memur veya sözleşmeli personelden farklıdır ve sosyal güvenlik yönünden 5510 sayılı Kanun'un 4/a **bendi kapsamında sigortalı sayılır**. Memurdan ayrılan bir başka nokta, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda çalışan kamu işçisine ilave tediye ödenmesidir ve bu ödemenin tutarı [İlave Tediye Hesaplama](/ilave-tediye-hesaplama) aracımızla hesaplanabilir. Bu ayrımın pratik sonuçlarından biri sosyal güvenlik rejimidir. Memur, sözleşmeli personel ve kamu işçisinin 4a-4b-4c-4d ayrımı içindeki yeri [SGK ile Bağkur Farkı - 4a, 4b, 4c, 4d Farkı](/sgk-ile-bagkur-farki-4a-4b-4c-4d-farki) yazımızda ele alınmaktadır. Memur için geçerli olan ticaret ve kazanç getirici faaliyet yasağı (657 sayılı Kanun **madde 28**), kamu işçisine uygulanmaz. Kamu işçisinin ikinci bir işte çalışması, kural olarak İş Kanunu'nun genel hükümleri ve iş sözleşmesinin kendi şartları çerçevesinde değerlendirilir. ## Sadakat Borcu ve Rekabet Yasağı Ne Anlama Gelir? İşçinin **iş sözleşmesi** sürdüğü sürece işverenine karşı taşıdığı sadakat borcu, kamu işçisi için de aynen geçerlidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesi, işçinin hizmet ilişkisi devam ettiği sürece sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamayacağını ve özellikle kendi işvereniyle rekabete girişemeyeceğini düzenler.[^1] Bu borç, ikinci işin varlığını değil, ikinci işin işverenle rekabet oluşturup oluşturmadığını ölçüt alır. İşyerinin faaliyet alanıyla hiçbir ilgisi olmayan, mesai dışı yürütülen bir iş kural olarak sadakat borcuna aykırılık oluşturmaz. ![Alt metin: kamu işçisinin sadakat borcu kapsamında nelere dikkat etmesi gerektiğini gösteren bilgi kartı](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sadakat-borcu-ve-rekabet-yasagi-ne-anlama-gelir.webp "Sadakat Borcu ve Rekabet Yasağı Ne Anlama Gelir") Kamu İşçisinin Sadakat Borcu ## Mesai Dışı İkinci İş Genel Olarak Yasak mıdır? Kamu işçisi için mesai saatleri dışında, işvereniyle rekabet oluşturmayan bir ikinci işte çalışmayı doğrudan yasaklayan genel bir kanun hükmü yoktur. Aşağıdaki faaliyetler tek başına disiplin veya fesih sebebi oluşturmaz: - Akşamları özel ders vermek - Hafta sonu farklı bir sektörde kısmi süreli çalışmak - Ailesine ait tarımsal faaliyete katkı sunmak Bununla birlikte bazı kurumların toplu iş sözleşmelerinde, işçinin ikinci bir işte çalışmaya başlamadan önce işverenine bilgi vermesini veya onay almasını arayan hükümler bulunabilir. Bu tür bir hüküm varsa sözleşmenin ilgili maddesi doğrudan bağlayıcıdır. ## Rakip Faaliyette Bulunmak Haklı Fesih Sebebi midir? Uygulamada asıl ihtilaf, kamu işçisinin işvereniyle aynı alanda faaliyet gösteren bir iş kurması veya rakip bir işletmeye hizmet vermesi durumunda çıkar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yakın tarihli bir kararında, iş sözleşmesi devam ederken işvereniyle aynı sektörde (yiyecek-içecek) kendi adına işyeri açan ve müşteri nezdinde bu işyerinin işverenin şubesi izlenimini yaratan bir işçinin davranışı sadakat borcuna aykırılık sayılmış, işverenin bu gerekçeyle yaptığı fesih haklı bulunmuştur.[^2] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/7958, K. 2025/8152, T. 21.10.2025 > > "İşçi, iş sözleşmesi devam ederken işverenle rekabet oluşturacak davranışlarda bulunamaz. İşçinin sözleşme devam ederken rekabet etmeme borcu, sadakat borcunun özel bir görünümü olup bu borca aykırı davranan işçi, sadakat borcuna aykırı davranmış olur. Bu hâlde işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceği gibi koşulların varlığı hâlinde işçiden tazminat da talep edebilir." Kararın somut olayında işçi, işvereninin onayı olmadan kendi adına aynı sektörde işyeri açmış ve bu durum işveren tarafından yazılı olarak ihtar edilmiştir. İşçinin buna rağmen faaliyetini sürdürmesi, Dairece 4857 sayılı Kanun'un 25/2-e bendi kapsamında haklı fesih sebebi olarak değerlendirilmiştir. Buradaki belirleyici unsur, işçinin salt başka bir yerde çalışması değil, bu faaliyetin işverenle rekabet oluşturması ve müşteri nezdinde karışıklığa yol açacak biçimde yürütülmesidir. ![Alt metin: kamu işçisinin rakip faaliyette bulunmasının haklı fesih sonucunu gösteren bilgi kartı](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/rakip-faaliyette-bulunmak-hakli-fesih-sebebi-midir.webp "Rakip Faaliyette Bulunmak Haklı Fesih Sebebi midir") Rakip Faaliyetin Haklı Fesih Sonucu ## Toplu İş Sözleşmesinde İkinci İş Yasağı Olabilir mi? Kamu işyerlerinin bir kısmında yürürlükte olan toplu iş sözleşmeleri, kanunun aramadığı ek sınırlamalar getirebilir. Bazı TİS metinlerinde işçinin ikinci bir işte çalışması için işverenden yazılı izin alması şartı yer alır. Bu şart kanuna aykırı olmadığı sürece taraflar için bağlayıcıdır. İşçinin bağlı olduğu TİS'te böyle bir hüküm varsa, işveren onayı olmadan başlanan ikinci bir iş, rekabet oluşturmasa dahi sözleşmesel bir yükümlülüğün ihlali sayılabilir. Bu durumun sonuçları TİS'in disiplin ve fesih hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Sözleşmenin hangi işçileri doğrudan bağladığı ve sendika üyesi olmayanların ondan nasıl yararlandığı [Toplu İş Sözleşmesi Nedir, Nasıl Yapılır?](/toplu-is-sozlesmesi-nedir) yazımızda anlatılmıştır. Toplu iş sözleşmeniz ek iş için yazılı izin şartı arıyorsa ve bu şartın sizin faaliyetinizi kapsayıp kapsamadığından emin değilseniz, sorunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden iletebilirsiniz. ## Kamu İşçisi Kendi Adına E-Ticaret veya Serbest İş Yapabilir mi? İşvereninin faaliyet alanıyla örtüşmeyen bir e-ticaret hesabı işletmek, freelance yazılım geliştirmek veya el emeği ürün satmak, sadakat borcuna aykırılık oluşturmadığı sürece kural olarak mümkündür. Buradaki sınır yine aynıdır: faaliyetin işverenle aynı pazara, aynı müşteri kitlesine yönelik olup olmadığı ve mesainin bu faaliyetten etkilenip etkilenmediği. İşverenin ticari sırrını, müşteri portföyünü veya kurumsal itibarını bu ikinci faaliyette kullanmak, faaliyetin niteliği ne olursa olsun sadakat borcunu ihlal eder. Bu noktada işin küçük veya büyük ölçekli olması sonucu değiştirmez. ## Rekabet Yasağı Sözleşmesi İmzalanmışsa Ne Değişir? Bazı kamu işçileri, işe girerken veya sonradan işverenleriyle ayrıca bir rekabet **yasağı sözleşmesi** imzalamış olabilir. 6098 sayılı Kanun'un 444. maddesi, bu tür bir sözleşmenin işçiyi iş sözleşmesinin sona ermesinden sonraki belirli bir süre için de bağlayabileceğini düzenler.[^3] Böyle bir sözleşme varsa, sadakat borcunun sona erdiği iş ilişkisinin bitiminden sonra da rekabet yasağı hükümleri ayrıca uygulanmaya devam eder. Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerlilik şartları, kapsamı ve ihlalinin sonuçları [Rekabet Yasağı Sözleşmesi](/rekabet-yasagi-sozlesmesi) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ## Sadakat Borcu İhlali Tespit Edilirse Ne Olur? İşveren, işçinin sadakat borcuna aykırı davrandığını somut delillerle (tanık beyanı, fatura, sosyal medya kaydı, müşteri şikayeti gibi) ortaya koyabiliyorsa, iş sözleşmesini 4857 sayılı Kanun'un 25/2-e bendi uyarınca haklı nedenle ve tazminatsız feshedebilir. Bu durumda işçi kıdem ve **ihbar tazminatı** talep edemez. Kamu işçisinin ikinci işi, durumuna göre şöyle değerlendirilir: | Durum | Sonuç | | --- | --- | | Mesai dışında, işverenle rekabet oluşturmayan ikinci iş | Genel bir yasak yoktur, tek başına disiplin veya fesih sebebi olmaz | | İşverenin faaliyet alanıyla örtüşmeyen e-ticaret veya freelance iş | Sadakat borcuna aykırı olmadığı sürece kural olarak mümkündür | | TİS'te izin şartı varken onay alınmadan başlanan ikinci iş | Rekabet oluşturmasa dahi sözleşmesel yükümlülüğün ihlali sayılabilir | | İşverenle rekabet oluşturan faaliyet | Haklı fesih sebebi olur, kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz | İhtilaf mahkemeye taşındığında ispat yükü kural olarak haklı feshi ileri süren işverendedir. İşveren bu yükü **karşılayamazsa fesih haksız sayılır** ve işçi tazminat haklarını kazanır. Uygulamada bu tür davalarda tanık beyanları ve yazılı ihtar/savunma isteme yazışmaları belirleyici rol oynar. İşvereniniz ikinci işiniz nedeniyle sözleşmenizi tazminatsız feshettiyse, sunulan delillerin feshi haklı kılıp kılmadığını bir avukatla konuşmak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu). ## Kamu İşçisi Başka İşte Çalışabilir mi Hakkında Sık Sorulan Sorular Kamu işçisinin ikinci iş hakkıyla ilgili en çok merak edilen soruları bu başlık altında topladık. ### Kamu işçisi eşi adına şirket kurabilir mi? Evet, eşin kendi adına bağımsız olarak kurduğu bir şirket kural olarak sorun oluşturmaz. Ancak işçinin bu şirkette fiilen yönetim veya rekabet oluşturacak bir rol üstlenmesi durumunda sadakat borcu ihlali gündeme gelebilir. ### Kamu işçisi part-time başka bir işte çalışabilir mi? Evet, mesai saatleri dışında ve işvereniyle rekabet oluşturmayan bir kısmi süreli işte çalışmak kural olarak mümkündür. TİS'te aksine bir hüküm varsa o hüküm öncelikli uygulanır. ### Kamu işçisinin ikinci işi işveren tarafından nasıl tespit edilir? Tespit genellikle tanık beyanı, sosyal medya paylaşımı, müşteri şikayeti veya ihbar yoluyla olur. İşveren bu bilgiyi edindikten sonra işçiden savunma ister ve delilleri değerlendirerek fesih kararı verir. ### Sadakat borcu ihlali suç mudur? Hayır, sadakat borcuna aykırılık kendi başına bir suç değil, iş hukuku anlamında haklı fesih sebebidir. Ancak ticari sır ihlali veya dolandırıcılık gibi ayrı unsurlar varsa bunlar ceza hukuku yönünden ayrıca değerlendirilir. [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] --- [^1]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 396. [^2]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/7958, K. 2025/8152, T. 21.10.2025. [^3]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 444.