> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/isyeri-hekimi-ve-isg-bulundurma # İşyeri Hekimi ve İSG Bulundurma Zorunluluğu **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Tehlike sınıfı ve çalışan sayısı belirler:** 6331 sayılı Kanun, görevlendirme zorunluluğunu işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bağlar. - **Küçük işyerleri de kapsamda:** Az tehlikeli sınıftaki 50'den az çalışanı olan işyerleri için ertelenen yükümlülük artık yürürlüktedir. - **İki yoldan yerine getirilir:** İşveren ya kendi bünyesinde görevlendirme yapar ya da OSGB'den hizmet satın alır. - **OSGB sorumluluğu kaldırmaz:** Hizmetin dışarıdan alınması işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. - **50 çalışanda kurul zorunludur:** Elli ve daha fazla çalışanı olan, altı aydan uzun süren işlerde İSG kurulu kurulur. - **İdari para cezası uygulanır:** Görevlendirme yapmayan işverene Kanun m. 26 uyarınca yaptırım uygulanır. - **Kaza davasında kusuru ağırlaştırır:** Zorunlu görevlendirmenin yapılmamış olması, tazminat davasında işverenin kusur oranını artıran bir unsurdur. ### İçerik **İşveren, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmekle yükümlüdür.** Bu yükümlülük, [6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6331.pdf) ile düzenlenmiştir ve kamu ile özel sektördeki tüm işyerlerini, çalışan sayısına bakılmaksızın kapsam dahiline alır.[^1] İşyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma yükümlülüğü konusunda avukatlarımızla görüşmek için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Hangi İşyerleri İşyeri Hekimi Bulundurmak Zorundadır? 6331 sayılı Kanun, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme zorunluluğunu işyerinin **tehlike sınıfına** (az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli) ve **çalışan sayısına** göre kademeli olarak uygular. Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde bu yükümlülük daha düşük çalışan sayılarında devreye girerken, az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde daha yüksek çalışan sayısı eşiği aranır. Çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre uygulanan tam eşik tablosu zaman zaman güncellenebildiğinden, işyerinizin hangi kapsamda olduğunu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın güncel mevzuatından veya bir iş güvenliği uzmanından teyit ettirmenizi öneririz. İşyeri hekimi ve isg bulundurma zorunluluğu ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Az Tehlikeli Sınıftaki Küçük İşyerleri de Kapsama Girdi mi? Evet. Kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde 50'den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için bu yükümlülüğün başlangıcı defalarca ertelenmiştir. Bu erteleme süreci sona ermiş olup, 50'den az çalışanı bulunan az tehlikeli sınıftaki işyerleri için de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla yürürlüktedir. ## İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Nasıl Görevlendirilir? İşveren bu yükümlülüğü iki şekilde yerine getirebilir: kendi bünyesinde tam veya kısmi süreli işyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanı istihdam ederek, ya da Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) adı verilen yetkilendirilmiş kuruluşlardan hizmet satın alarak. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük bölümü OSGB üzerinden bu yükümlülüğü yerine getirir. ## İşyeri Hekiminin Görevleri Nelerdir? İşyeri hekimi işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini yapar, işyerindeki sağlık risklerini değerlendirir. Meslek hastalıklarının önlenmesi için önlem önerir ve gerektiğinde ilgili resmi mercilere bildirimde bulunur. İş güvenliği uzmanı ise işyerindeki fiziki riskleri tespit eder, risk değerlendirmesi hazırlar ve önleyici tedbirlerin uygulanmasını denetler. ## İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır? İşyerinde her ay kaç saat işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmeti verileceği, çalışan sayısı ile tehlike sınıfının çarpımına dayanan bir formülle hesaplanır. Mevzuat, çalışan başına asgari bir dakika süresi öngörür ve bu süre tehlike sınıfı yükseldikçe artar. | Tehlike Sınıfı | İş Güvenliği Uzmanı (çalışan başına/ay) | İşyeri Hekimi (çalışan başına/ay) | | --- | --- | --- | | Az tehlikeli | 10 dakika | 5 dakika | | Tehlikeli | 20 dakika | 10 dakika | | Çok tehlikeli | 40 dakika | 15 dakika | Bu süre toplamı belirli bir çalışan sayısını aştığında, işyeri artık kısmi süreli değil **tam zamanlı** görevlendirme yapmak zorundadır. İş güvenliği uzmanı için bu eşik az tehlikeli sınıfta 1000, tehlikeli sınıfta 500, çok tehlikeli sınıfta 250 çalışandır. İşyeri hekimi için eşik az tehlikelide 2000, tehlikelide 1000, çok tehlikelide 750 çalışana çıkar. Küçük bir işyerinde hesaplanan aylık süre çoğu zaman birkaç saati geçmez, bu da neden çoğu işletmenin tam zamanlı personel yerine OSGB üzerinden kısmi süreli hizmet tercih ettiğini açıklar. ## İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Ne Zaman Zorunludur? Elli ve daha fazla çalışanı bulunan, altı aydan uzun süren işlerin yürütüldüğü işyerlerinde işveren, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmesinin yanında ayrıca bir **iş sağlığı ve güvenliği kurulu** oluşturmak zorundadır.[^2] Kurul işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları yetkilisi ve işçi temsilcilerinden oluşur, düzenli aralıklarla toplanıp işyerindeki riskleri gözden geçirir. Aynı işverene bağlı ayrı sicil numarasıyla kayıtlı her birim, bu elli çalışan eşiğini kendi bünyesinde ayrı ayrı karşılamakla yükümlüdür. Kurulun kurulmaması, işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı bulundurmama cezasından bağımsız ayrı bir idari para cezasına konu olur. ## OSGB'den Hizmet Almak İşvereni Sorumluluktan Kurtarır mı? Hayır. İşveren, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmetini kendi bünyesinde değil bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi üzerinden alsa dahi, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün asıl sorumlusu olmaya devam eder. OSGB ile yapılan hizmet sözleşmesi, görevlendirmenin mevzuata uygun ve fiilen yerine getirilmesini sağlar. Ancak işverenin kanundan doğan sorumluluğunu OSGB'ye devretmez. Bir iş kazası yaşandığında OSGB'nin ihmali tespit edilse bile, işverenin kendi denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrıca incelenir. ## Bu Yükümlülüğe Uyulmazsa Ne Olur? 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesi, işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı görevlendirmeyen işverenlere idari para cezası uygulanmasını öngörür.[^3] Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir ve ihlal devam ettiği sürece her ay yeniden kesilebilir. Güncel yıla ait tutarlar, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nün [idari para cezaları sayfasından](https://www.csgb.gov.tr/isggm/%C4%B1sg-hizmetleri/idari-para-cezalari/) teyit edilebilir. Ayrıca bu yükümlülüğün ihmal edilmesi, bir iş kazası meydana gelmesi halinde işverenin kusur oranını ve tazminat sorumluluğunu artırıcı bir unsur olarak değerlendirilebilir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği dışındaki diğer temel yükümlülükleri hakkında bilgi için [İşverenin Yükümlülükleri](/isverenin-yukumlulukleri) yazımıza bakabilirsiniz. ## İşyeri Hekimi Bulundurmamak İş Kazası Davasını Nasıl Etkiler? Bir iş kazası sonrasında açılan tazminat davasında, işverenin kanunen zorunlu işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı bulundurmadığının tespit edilmesi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almadığı yönünde güçlü bir delil olarak kabul edilir ve işverenin kusur oranını yükseltebilir. Uygulamada bilirkişi raporlarında bu eksiklik, işverenin kusur yüzdesini belirgin biçimde artıran bir kalem olarak ayrıca değerlendirilir. Yargıtay, iş kazasından doğan tazminat davalarında işverenin işyerinde alması gereken önlemlerin neler olduğunun, hangi önlemleri aldığının ve hangi önlemleri almadığının ayrıntılı biçimde incelenerek kusur aidiyeti ve oranının hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini kabul etmektedir; bu inceleme kapsamında işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı yükümlülüğüne uyulup uyulmadığı da değerlendirilir.[^4] İşyeri hekimi ve İSG bulundurma yükümlülüğü konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İşyeri Hekimi ve İSG Bulundurma Zorunluluğu Hakkında Sık Sorulan Sorular İşyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma zorunluluğuna dair en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **Az çalışanı olan işyerleri işyeri hekiminden muaf mıdır?** Hayır, erteleme süreci sona ermiştir. 50'den az çalışanı bulunan az tehlikeli sınıftaki işyerleri için de bu yükümlülük 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüktedir. ### **İşyeri hekimi kendi bünyemde çalışmak zorunda mı?** Hayır, işveren bu hizmeti kendi bünyesinde istihdam ederek veya yetkilendirilmiş bir OSGB'den satın alarak sağlayabilir. ### **İşyeri hekimi bulundurmayan işveren ne ile karşılaşır?** 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır. Bir iş kazası olursa bu eksiklik ayrıca işverenin kusurunu artırıcı bir unsur olarak değerlendirilebilir. ### **Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri kaç çalışandan itibaren bu yükümlülüğe tabidir?** Çok tehlikeli sınıfta bu yükümlülük az tehlikeli sınıfa göre daha düşük çalışan sayılarında devreye girer. Güncel eşiği işyerinizin tehlike sınıfına göre bir iş güvenliği uzmanından teyit ettirmeniz önerilir. ### **İş sağlığı ve güvenliği kurulu her işyerinde zorunlu mudur?** Hayır, yalnızca elli ve daha fazla çalışanı bulunan ve altı aydan uzun süren işlerin yapıldığı işyerlerinde zorunludur. Bu eşiğin altındaki işyerleri kurul oluşturmak zorunda değildir. ### **OSGB ile anlaşan işveren iş kazası sorumluluğundan kurtulur mu?** Hayır, OSGB'den hizmet almak işverenin kanuni sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşveren, kendi denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği yönünden ayrıca değerlendirilir. --- [^1]: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 6 — işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü. [^2]: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 22 — iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurma zorunluluğu. [^3]: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 26 — idari para cezaları. [^4]: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2014/7003, K. 2014/8858, T. 24.04.2014 — iş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatının ilgili maddeleri incelenmek suretiyle işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı hususlarının ayrıntılı biçimde incelenerek kusur aidiyeti ve oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi gerektiği (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.06.2004 tarih ve 2004/21-365 E., 2004/369 K. sayılı kararına da atıfla).