> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/issizlik-maasi-sartlari # İşsizlik Maaşı Şartları **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Beş şart birlikte aranır:** 4447 sayılı Kanun m. 51, ödeneğe hak kazanmak için beş koşulun bir arada gerçekleşmesini şart koşar. - **Prim eşiği çift kademelidir:** Son 3 yılda toplam 600 gün prim ve bu sürenin son 120 gününde kesintisiz hizmet akdi aranır. - **Ayrılış kendi isteği dışında olmalıdır:** Kanun bu halleri tek tek sayar, listede yer almayan ayrılma nedeni kural olarak hak doğurmaz. - **İstifa kural olarak hakkı düşürür:** Kendi isteğiyle ayrılan işçi ödenekten yararlanamaz, haklı nedenle fesih halleri bunun istisnasıdır. - **30 gün başvuru süresi:** Başvuru, hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. - **Şart sağlansa da ret mümkündür:** İŞKUR kararını SGK kayıtlarına göre verdiğinden, işverenin bildirdiği çıkış kodu başvurunun reddine yol açabilir. ### İçerik **İşsizlik maaşı şartları**, kanunda üç ana başlıkta toplanır: hizmet akdinin kendi isteği dışında sona ermesi, son 120 gün kesintisiz olmak üzere son 3 yılda en az 600 gün prim ödenmiş olması ve fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR'a başvurulmasıdır. Bu şartların üçü birlikte sağlanmadıkça işsizlik ödeneği bağlanmaz. Aşağıda her şart, kanunun aradığı ayrıntılarla birlikte ele alınmaktadır. İşsizlik maaşı şartları konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanmanın Tam Şartları Nelerdir? 4447 sayılı Kanunun 51. maddesi, işsizlik ödeneğine hak kazanmak için beş koşulu birlikte arar.[^1] Bu koşullardan biri eksik olduğunda İŞKUR başvuruyu reddeder. - Sigortalı olarak, hizmet akdine bağlı (4/a) çalışıyor olmak gerekir. Esnaf, memur veya kendi nam ve hesabına çalışanlar bu ödenekten yararlanamaz. - Hizmet akdinin, kanunda sayılan hallerden birine dayanarak kendi isteği dışında sona ermiş olması. - Son 3 yıl içinde en az **600 gün** işsizlik sigortası primi ödemiş olmak ve bu sürenin **son 120 günü**nü kesintisiz çalışmış olmak. - Fesih tarihinden itibaren **30 gün** içinde İŞKUR'a şahsen veya elektronik ortamda başvurup yeni bir iş almaya hazır olduğunu bildirmek. - Başvuru anında hizmet akdinin grev, lokavt veya kanundan doğan bir ödev nedeniyle askıda olmaması. Bu son şart uygulamada sık bilinmez: hizmet akdi, başvuru sırasında bir grev veya lokavt nedeniyle askıda olan işçi, diğer şartları taşısa dahi bu dönemde ödenek alamaz. İşsizlik maaşı şartları ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Hangi İşten Ayrılma Halleri Kendi İsteği Dışında Sayılır? Kanun, "kendi isteği dışında" sayılan halleri tek tek sayar. Bu listenin dışında kalan bir ayrılma nedeni kural olarak ödenek hakkı doğurmaz.[^2] Aşağıdaki tablo, hak doğuran ve doğurmayan halleri karşılaştırmaktadır. | Ödenek Hakkı Doğuran Haller | Ödenek Hakkı Doğurmayan Haller | | --- | --- | | İşverenin bildirim önellerine uyarak yaptığı fesih | İşçinin kendi isteğiyle istifa etmesi | | İşçinin sağlık, ahlak/iyiniyet veya zorlayıcı sebeple haklı feshi (m.24) | İşverenin, işçinin ahlak ve davranış kusuru nedeniyle yaptığı haklı fesih (m.25/II) | | İşverenin sağlık veya zorlayıcı sebeple haklı feshi (m.25/I, m.25/III) | Yaşlılık aylığı talebiyle kendi isteğiyle işten ayrılma | | Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması | Hizmet akdinin grev veya lokavt nedeniyle askıda olduğu dönem | | İşyerinin kapanması, el değiştirmesi veya niteliğinin değişmesi | — | | Özelleştirme nedeniyle işsiz kalma | — | Tablodaki en çok karıştırılan ayrım, işverenin haklı fesih hükmüdür. İşveren işçiyi sağlık nedeniyle veya zorlayıcı bir sebeple (m.25/I, III) çıkarırsa işçi ödeneğe hak kazanır. Ancak işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle (m.25/II) çıkarılması halinde bu hak doğmaz, çünkü kanun burada ayrılışı işçinin kusuruna bağlamaktadır.[^3] Bu ayrım pratikte sık gözden kaçar ve yanlış kod bildirimi nedeniyle başvurular haksız yere reddedilebilir. ## "Sigortalı İşsiz" Sayılmanın Kanuni Tanımı Nedir? 4447 sayılı Kanun, işsizlik ödeneğinden yararlanacak kişiyi belirlerken "sigortalı işsiz" kavramını kullanır. Kanuna göre sigortalı işsiz, bir işyerinde hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken, kanunda sayılan nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren kişidir.[^4] Bu tanımın iki unsuru öne çıkar: kişinin işini kendi kusuru veya isteği dışında kaybetmiş olması ve yeniden çalışmaya hazır olduğunu resmi biçimde bildirmesi. Yalnızca işsiz kalmak yeterli değildir, kişinin aktif olarak iş arayan statüsünde kayıtlı olması da aranır. ![4447 sayılı Kanuna göre sigortalı işsiz sayılmanın dört unsurunu gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sigortali-issiz-sayilmanin-kanuni-tanimi-nedir.webp "Sigortalı İşsiz Sayılmanın Kanuni Tanımı Nedir") 4447 Sayılı Kanunda Sigortalı İşsiz Tanımının Unsurları ## İstifa Eden İşçi Bu Şartları Sağlayabilir mi? Kural olarak istifa, işsizlik ödeneği hakkını ortadan kaldırır, çünkü kanun bu durumu kendi isteğiyle işten ayrılma sayar. İstifanın hangi istisnai hallerde yine de ödenek hakkı doğurabileceği [İstifa Eden İşsizlik Maaşı Alır mı](/istifa-eden-issizlik-maasi-alir-mi) yazımızda ayrıca ele alınmaktadır. ## Prim Gün Sayısı Şartı Nasıl Hesaplanır? Prim gün sayısı şartı iki ayrı eşikten oluşur: son 3 yıl içinde toplam **600 gün** prim ödenmiş olması ve bu sürenin son **120 günü**nün kesintisiz geçmesi. Kesintisizlik, aynı işyerinde çalışmayı değil aralıksız sigortalı olmayı ifade eder. İşçi işyeri değiştirse dahi araya sigortasız bir gün girmediği sürece bu şart bozulmaz. 120 günlük dönem içine giren tek günlük bir sigortasızlık hali dahi bu şartı geçersiz kılabilir, bu yüzden işten ayrılmadan önce farklı bir işte kısa süreli çalışıp ayrılan kişilerin bu detayı gözden kaçırmaması gerekir. Prim gün sayısı arttıkça ödeneğin süresi de uzar. Bu sürelerin ve ödenek tutarının nasıl hesaplandığı [İşsizlik Maaşı Hesaplama](/issizlik-maasi-hesaplama) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ### Prim Gün Şartına Örnek Bir Hesaplama Üç yıl boyunca aralıksız çalışıp ayrılan bir işçide bu şart kendiliğinden sağlanır, ancak ara ara çalışan kişilerde hesap dikkat ister. Örneğin bir işçi son 3 yıl içinde toplam 650 gün sigortalı çalışmış, ancak işten ayrılmadan önceki son 4 ayda 10 günlük sigortasız bir boşluk yaşamışsa, toplam gün sayısı 600'ü aşsa dahi son 120 günün kesintisizliği bozulduğu için ödenek hakkı doğmaz. Buna karşılık aynı işçi bu 10 günlük boşluğu işten ayrılmadan 6 ay önce yaşamışsa, son 120 gün etkilenmediği için hem 600 günlük hem de 120 günlük şart sağlanmış olur. Bu nedenle son 120 günün kesintisizliği, toplam gün sayısından bağımsız ayrıca kontrol edilmesi gereken bir şarttır. ![İşsizlik ödeneği için aranan 600 gün ve kesintisiz 120 gün eşiklerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/prim-gun-sayisi-sarti-nasil-hesaplanir.webp "Prim Gün Sayısı Şartı Nasıl Hesaplanır") İşsizlik Ödeneğinde 600 Gün ve 120 Gün Eşikleri ## Mevsimlik ve Yabancı Uyruklu İşçiler İçin Şartlar Farklı mıdır? Mevsimlik işlerde çalışan işçiler, diğer şartları taşımaları kaydıyla işsizlik ödeneğinden aynı şekilde yararlanabilir. Prim gün sayısı hesaplanırken, işçinin farklı dönemlerde çalıştığı süreler toplanır. Mevsim bitiminde işin doğası gereği sona eren bir sözleşme, kural olarak kendi isteği dışında sona erme hallerinden sayılır. Türkiye'de çalışma izniyle sigortalı çalışan yabancı uyruklu işçiler de, işsizlik sigortası primi ödemiş olmaları kaydıyla aynı haktan yararlanabilir. Bu işçiler bakımından ek bir ulusal sınırlama bulunmaz, uygulanan şartlar Türk vatandaşı işçilerle aynıdır. ## Başvuru İçin Süre Şartı Nedir? İşsizlik maaşı için başvuru, hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren **30 gün** içinde yapılmalıdır. Mücbir sebepler dışında bu süre kaçırıldığında başvuru reddedilmez, ancak geçen her gün toplam ödenek süresinden düşülür. Başvurunun hangi belgelerle ve hangi kanallardan yapılacağı [İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır](/issizlik-maasi-nasil-alinir) yazımızda anlatılmaktadır. ## Emeklilik Sonrası Yeniden Çalışanlar İçin Şartlar Farklı mıdır? Yaşlılık aylığı bağlanmış olup sonradan yeniden sigortalı çalışan ve bu ikinci işten ayrılan kişilerin işsizlik ödeneğinden yararlanıp yararlanamayacağı, genel şartların bu grup için nasıl uygulandığına bağlıdır. Bu durum [Emekliler İşsizlik Maaşı Alabilir mi](/emekliler-issizlik-maasi-alabilir-mi) yazımızda ayrıca değerlendirilmektedir. Ödeneğe hak kazanan bir kişinin bu hakkını sonradan hangi hallerde kaybedebileceği de ayrı bir konudur. Kesilme sebeplerinin tam listesi için [İşsizlik Maaşı Kesilme Sebepleri](/issizlik-maasi-kesilme-sebepleri) yazımıza bakılabilir. ## Şartlar Sağlandığı Halde Başvuru Neden Reddedilebilir? Şartların gerçekte sağlanmış olması, başvurunun otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. İŞKUR kararını SGK'nın elektronik kayıtları üzerinden verir. İşverenin işten ayrılış bildirgesine gerçeği yansıtmayan bir kod (örneğin haklı fesih yerine istifa) girmesi, şartlar fiilen sağlanmış olsa dahi başvurunun sistemsel olarak reddedilmesine yol açar. Bu durumda işçinin, kodun düzeltilmesi için önce işverenle yazışması, sonuç alınamazsa iş mahkemesinde kodun düzeltilmesi ve işsizlik ödeneğine hak kazandığının tespiti talebiyle dava açması gerekir. Bu tür bir uyuşmazlık, doğrudan İŞKUR'a değil kodu bildiren işverene yöneltilir.[^5] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/18710, K. 2023/1534, T. 06.02.2023 > > "İşten çıkış kodunun düzeltilmesi veya tespitine ilişkin talepler yönünden SGK'ya husumet yöneltilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan somut uyuşmazlıkta Bölge Adliye Mahkemesince davalı SGK'ya yöneltilen davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi isabetlidir." ![Yanlış işten çıkış kodu nedeniyle reddedilen başvurunun dava sürecini gösteren akış](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/sartlar-saglandigi-halde-basvuru-neden-reddedilebilir.webp "Şartlar Sağlandığı Halde Başvuru Neden Reddedilebilir") Yanlış Çıkış Kodunda Başvurudan Davaya Giden Süreç İşsizlik maaşı şartları konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İşsizlik Maaşı Şartları Hakkında Sık Sorulan Sorular İşsizlik ödeneğine hak kazanma koşullarıyla ilgili en çok sorulan soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **İşsizlik maaşı almak için en az kaç gün çalışılmış olmalı?** Son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması ve bu sürenin son 120 gününün kesintisiz geçmesi gerekir. ### **İşveren tarafından ahlak kusuru nedeniyle işten çıkarılan işçi ödenek alabilir mi?** Hayır. İşverenin, işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yaptığı haklı fesih (m.25/II), kanunda ödenek hakkı doğuran haller arasında sayılmaz. ### **Emeklilik nedeniyle işten ayrılan kişi işsizlik maaşı alır mı?** Hayır. Yaşlılık aylığı talebiyle işten ayrılan kişi işsiz kalmış sayılmaz, bu nedenle işsizlik ödeneğine hak kazanamaz. ### **Belirli süreli iş sözleşmesinin süresi dolunca işsizlik maaşı şartı sağlanır mı?** Evet. Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması, kanunda kendi isteği dışında işsiz kalma hallerinden biri olarak sayılır ve diğer şartlarla birlikte ödenek hakkı doğurur. ### **Grev sırasında işten ayrılan işçi işsizlik maaşı şartlarını sağlar mı?** Hizmet akdinin başvuru anında grev veya lokavt nedeniyle askıda olması, işsizlik ödeneği hakkının doğmasını engeller. ### **120 günlük kesintisiz çalışma şartı hangi hallerde bozulur?** Bu dönem içinde işçinin sigortasız geçirdiği tek bir gün dahi kesintisizlik şartını bozabilir. Ancak işyeri değişikliği tek başına bu şartı bozmaz. ### **İşe iade davasını kazanan işçi işsizlik maaşı şartlarını nasıl sağlar?** İşe iade davası nedeniyle yatırılan primlerin son günü esas alınarak ödenek hak sahipliği belirlenir ve işsiz geçen dönem için ödeme yapılır. ### **Yabancı uyruklu işçiler işsizlik maaşı şartlarından yararlanabilir mi?** Evet. Türkiye'de çalışma izniyle sigortalı çalışan ve işsizlik sigortası primi ödemiş olan yabancı uyruklu işçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla Türk vatandaşı işçilerle aynı koşullarda işsizlik ödeneğinden yararlanabilir. --- [^1]: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.50. Prim gün sayısı, ödenek süresi ve başvuru süresine ilişkin genel hükümleri düzenler. [^2]: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.51. Hizmet akdinin kendi isteği dışında sona ermiş sayılacağı halleri tek tek sayar. [^3]: 4857 sayılı İş Kanunu m.24 ve m.25. İşçinin ve işverenin haklı nedenle fesih hallerini düzenler. Kanunun m.51 hükmü bu maddelere atıfla ödenek hakkını belirler. [^4]: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.47. Sigortalı işsiz, hizmet akdine dayalı ve sigortalı çalışırken kanunda sayılan nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren kişi olarak tanımlanır. [^5]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/18710, K. 2023/1534, T. 06.02.2023 — işten çıkış kodunun düzeltilmesi veya tespiti istemiyle açılan davada SGK'ya husumet yöneltilemeyeceği, husumet yönünden ret kararının yerinde olduğu.