> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/isci-tazminat-davasi-nedir # İşçi Tazminat Davası Nedir? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Kapsamı geniştir:** Dava, fesihten doğan tazminatlar ile ödenmemiş ücret, fazla mesai ve izin ücreti gibi alacakları birlikte konu edinebilir. - **Önce arabuluculuk zorunludur:** Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. - **Yetkili mahkeme seçimlidir:** Dava, işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer iş mahkemesinde açılabilir. - **Tutar bilirkişiyle belirlenir:** Bordro, puantaj ve tanık beyanlarına dayanan bilirkişi raporu esas alınır, gerekirse hakkaniyet indirimi uygulanır. - **İşe iade ayrı davadır:** Bu talep, işçilik alacakları davasıyla aynı dilekçede birleştirilemez. - **Belirsiz alacak her davada kullanılamaz:** Bu yol yalnızca alacağın miktarının başlangıçta belirlenemediği hâllerde açıktır. - **Beş yıllık zamanaşımı:** Alacakların büyük kısmı fesih ya da alacağın doğduğu tarihten itibaren beş yıllık süreye tabidir. ### İçerik İşçi tazminat davası, iş sözleşmesi sona eren işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve varsa diğer işçilik alacaklarını işverenden talep etmek için iş mahkemesinde açtığı davadır. Bu dava türünde tek bir talep değil, işçinin fesih anında doğan birden fazla alacak kalemi genellikle aynı dilekçede birlikte istenir. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur ve bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir. Aşağıdaki başlıklar, davanın konusunu, arabuluculuk aşamasını ve sürecin genel işleyişini özetlemektedir. İşçi tazminat davası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İşçi Tazminat Davasında Hangi Alacaklar Talep Edilebilir? İşçi tazminat davasının konusunu, fesihten doğan tazminatlar ile çalışma döneminden kalan ödenmemiş alacaklar birlikte oluşturur. Aşağıdaki tablo dava dilekçesinde en sık yer alan kalemleri özetlemektedir. | Talep Kalemi | Doğduğu Hal | | --- | --- | | Kıdem tazminatı | En az 1 yıl kıdem ve kanunda sayılan bir fesih sebebi | | İhbar tazminatı | Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesih | | Fazla mesai ücreti | Haftalık 45 saati aşan çalışma | | Yıllık izin ücreti | Kullandırılmayan izin süresinin fesihle alacağa dönüşmesi | | Ulusal bayram ve genel tatil ücreti | Tatil günlerinde çalışılıp ücretin ödenmemesi | Bu kalemlerin tamamı aynı davada istenebileceği gibi, işçinin durumuna göre yalnızca bir veya birkaçı da talep edilebilir. Kıdem tazminatı talebinin şartları ve hesaplama yöntemi ayrı bir konudur. Kavramın tanımı ve tutarı için kıdem tazminatı yazılarımıza başvurulabilir. Davayı, iş sözleşmesi herhangi bir sebeple sona ermiş her işçi açabilir. Davanın açılabilmesi için işçinin kıdem tazminatına hak kazanmış olması şart değildir. Örneğin yalnızca ödenmemiş fazla mesai veya yıllık izin ücreti talep eden, kıdem tazminatı şartlarını taşımayan bir işçi de aynı dava türünü kullanır. Bu nedenle "işçi tazminat davası" ifadesi, uygulamada yalnızca kıdem ve ihbar tazminatını değil, fesihle birlikte gündeme gelen tüm işçilik alacaklarını kapsayan bir üst başlık olarak kullanılır. İşçi tazminat davası ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## İşçi Tazminat Davası Açmadan Önce Arabuluculuğa Başvurmak Zorunlu mudur? Evet. Bireysel veya toplu iş sözleşmesinden doğan işçi alacağı ve tazminat taleplerinde arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.[^1] Bu şart yerine getirilmeden doğrudan mahkemeye açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Arabulucu, başvurudan itibaren kural olarak üç hafta içinde süreci sonuçlandırır. Taraflar isterse bu süre bir hafta daha uzatılabilir. Taraflar arabuluculukta anlaşırsa dava açılmaz, anlaşamazlarsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir. Son tutanak dilekçeye eklenmezse dava hemen reddedilmez; mahkeme önce davacıya belgeyi tamamlaması için kesin süre verir, bu süre de kaçırılırsa dava karşı tarafa tebliğ dahi edilmeden usulden reddedilir:[^2] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/15527, K. 2024/154, T. 10.01.2024 > > "Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." ## İşçi Tazminat Davası Süreci Nasıl İşler? Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa işçi, son tutanağı dilekçesine ekleyerek işverenin veya işyerinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesinde dava açar. Mahkeme, cevap dilekçesini bekledikten sonra tarafların delillerini toplar ve genellikle bordro ile tanık beyanlarını değerlendiren bir bilirkişi raporu aldırır. Sürecin arabuluculuk başvurusundan mahkeme kararının kesinleşmesine kadar tüm adımları, harç uygulaması ve dilekçede bulunması gereken unsurlar [İş Davası Açma Rehberi Tüm Süreç](/is-davasi-acma-rehberi-tum-surec) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Durumunuza özel ön değerlendirme için [İşçi Bilgi Formu](/isci-bilgi-formu)'nu doldurabilirsiniz. \[isci\_formu\] ## Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir, Hakkaniyet İndirimi Uygulanır mı? Tazminat ve alacak miktarı, bordro kayıtları, puantaj çizelgeleri ve tanık beyanlarına dayanan bilirkişi raporuyla hesaplanır. Fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil gibi tanığa dayalı alacaklarda mahkeme, hesaplanan tutardan belirli bir oranda indirim uygulayabilir. Bu indirimin hangi alacaklarda ve hangi oranda uygulandığı, dosyanın delil durumuna göre değişir. Uygulamanın kapsamı için [İşçilik Alacaklarında Hakkaniyet İndirimi](/iscilik-alacaklarinda-hakkaniyet-indirimi) yazımıza bakabilirsiniz. Yargıtay, indirimin yalnızca tanık gibi takdiri delillere dayanan hesaplamalarda uygulanabileceğini, işveren belgeleriyle kanıtlanan alacaklarda indirime gidilemeyeceğini istikrarlı biçimde vurgular:[^3] > Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/1616, K. 2016/128, T. 29.01.2016 > > "Fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücretlerinin tanık ifadelerine göre belirlenmesi ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak söz konusu alacakların işveren belgelerine göre tespit edilmesi halinde hakkaniyet indirimi yapılması söz konusu değildir." ## İşçi Tazminat Davasında Zamanaşımı Süresi Nedir? Kıdem tazminatı dahil işçilik alacaklarının büyük kısmı, iş sözleşmesinin sona erdiği veya alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren **5 yıllık** zamanaşımına tabidir.[^4] Bu süre geçtikten sonra açılan davada işveren zamanaşımı def'i ileri sürerse alacak, esasa girilmeden reddedilebilir. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat talepleri bu genel kuralın dışındadır ve **10 yıllık** zamanaşımına tabidir. Uygulamada işçilerin bir kısmı, işten ayrıldıktan uzun süre sonra dava açmayı düşündüğünde bu süreleri kaçırdığını fark eder. Bu yüzden fesih sonrası alacakların erken değerlendirilmesi önerilir. ## İşe İade Talebi Bu Davada Birlikte İstenebilir mi? Hayır, işe iade talebi ayrı bir dava türüdür ve işçi tazminat davasıyla aynı dilekçede birleştirilmez. İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçersiz fesih iddiasına dayanır ve **iki haftalık** kısa bir hak düşürücü süreye tabidir. Kıdem ve ihbar tazminatı talepleri ise 5 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde ayrıca istenebilir. İş güvencesi kapsamının kimleri kapsadığı ve işe iade davasının şartları için [İş Güvencesi ve İşe İade Şartları](/is-guvencesi-ve-ise-iade-sartlari) yazımıza bakabilirsiniz. ## İşçilik Alacakları Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılabilir mi? Her işçilik alacağı davası otomatik olarak belirsiz alacak davası sayılmaz; bu yol yalnızca alacağın miktarının dava açılırken netleştirilmesinin gerçekten güç olduğu durumlarda kullanılabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu sınırı şöyle açıklamıştır:[^5] > Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/3566, K. 2019/795, T. 27.06.2019 > > "Öncelikle şu hususa değinmek gerekir ki, işçilik alacaklarına ilişkin davaların genel bir yaklaşımla, belirsiz alacak davası olduğu söylenemez. Ancak belirsiz alacak davasının açılabilmesinin koşulu olan talep sonucunun belirlenmesi alacaklıdan beklenemeyecek kadar zor ise, şüphesiz bu tür talepler belirsiz alacak davası olarak açılabilir. Örneğin, kıdem tazminatı da dâhil olmak üzere bir iş sözleşmesinden kaynaklanan veya bunun gibi alacağın tam belirlenemediği özel durumlarda belirsiz alacak davası açma imkanı mevcuttur." Pratikte fazla mesai, hafta tatili gibi bordro ve tanık delillerine bağlı kalemlerde, bilirkişi incelemesi yapılmadan gerçek tutarın bilinmesi genellikle mümkün olmadığından bu kalemler belirsiz alacak davasına konu edilebilir. Buna karşılık miktarı işveren kayıtlarından açıkça hesaplanabilen bir alacak için belirsiz alacak davası yolu tercih edilirse, mahkeme talebi kısmi/tam eda davası gibi değerlendirebilir. ## Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Dilekçede talep edilen her alacak kalemi ayrı ayrı ve mümkünse miktarıyla belirtilir. Genel bir ifadeyle yetinen dilekçeler bilirkişi aşamasında tereddüt doğurabilir. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi kalemleri konu alan örnek bir dilekçe metni için [İşçi Tazminat Davası Dilekçe Örneği](/isci-tazminat-davasi-dilekce-ornegi) yazımızı inceleyebilirsiniz. Uygulamada dava değeri belirsiz bırakılıp sonradan ıslah yoluyla artırılması da mümkündür. Bu yöntem, bilirkişi raporu çıkana kadar gerçek alacak miktarının netleşmemiş olmasından kaynaklanır. İşçinin bu yolu tercih ederken ıslah harcını da hesaba katması gerekir. Dava dilekçesine, arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı örneği mutlaka eklenir. Bu belge olmadan açılan dava eksikliğin tamamlanması için işçiye süre verilmeden doğrudan işleme alınmaz. İşveren tarafından fesih bildirimi hiç yapılmamış veya sözlü yapılmışsa, bu durum dilekçede ayrıca belirtilerek tanık deliliyle desteklenmelidir. Bu süreçte deneyimli bir iş avukatından destek almak isterseniz [İş Avukatı](/is-avukati) sayfamızı inceleyebilirsiniz. İşçi tazminat davası konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İşçi Tazminat Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular İşçi tazminat davası açmayı düşünen okuyucularımızın en çok merak ettiği ek soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **İşçi tazminat davası hangi mahkemede açılır?** Dava, iş mahkemesinde açılır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Yetkili mahkeme işverenin yerleşim yeri veya işin görüldüğü yer mahkemesidir. ### **Arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?** Hayır, işçi ve işveren alacağı ile tazminat taleplerinde arabulucuya başvuru dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir. ### **İşçi tazminat davası ne kadar sürer?** Süre, arabuluculuk aşamasındaki üç-dört haftalık süreç, delillerin toplanması ve bilirkişi incelemesine göre değişir. Uygulamada işçilik alacağı davaları istinaf ve temyiz dahil bir ila iki yıl arasında sonuçlanabilmektedir. ### **İşçi tazminat davasında avukat tutmak zorunlu mudur?** Avukat tutmak zorunlu değildir, işçi davasını kendisi de takip edebilir. Ancak dilekçe hazırlığı ve delil sunumundaki teknik hususlar nedeniyle avukatla takip edilen davalarda usul hatası riski azalmaktadır. ### **Dava açılırken harç peşin ödenir mi?** İşçilik alacağı davalarında harcın büyük bölümü dava açılışında değil, dava sonunda haklı çıkan taraftan karşı tarafa yansıtılır. Peşin ödenmesi gereken kısım sınırlıdır. ### **İşçi tazminat davasında hangi belgeler önemlidir?** Bordro, puantaj çizelgesi, iş sözleşmesi, fesih bildirimi ve varsa ücret ödeme dekontları en çok başvurulan belgelerdir. Bu belgeler bilirkişi hesabının temelini oluşturur. ### **Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı aynı davada birlikte istenebilir mi?** Evet, iki tazminat farklı şartlara bağlı olsa da aynı fesihten doğduklarında genellikle aynı dava dilekçesinde birlikte talep edilir. --- [^1]: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3 - Dava şartı olarak arabuluculuk. [^2]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/15527, K. 2024/154, T. 10.01.2024 — arabuluculuk son tutanağı sunulmazsa bir haftalık kesin süre verileceği, süre kaçırılırsa davanın tebliğe çıkarılmadan usulden reddedileceği. [^3]: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/1616, K. 2016/128, T. 29.01.2016 — hakkaniyet indiriminin yalnızca tanık beyanına dayalı hesaplamalarda yapılabileceği, işveren belgeleriyle belirlenen alacaklarda uygulanamayacağı. [^4]: 4857 sayılı İş Kanunu, ek madde 3 - İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresi. [^5]: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/3566, K. 2019/795, T. 27.06.2019 — işçilik alacaklarının kural olarak belirsiz alacak davası sayılmadığı, bu yolun ancak talep sonucunun belirlenmesi alacaklıdan beklenemediğinde açık olduğu.