> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/isci-alacaklarinda-zamanasimi-sureleri # İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri Nelerdir? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Genel süre beş yıldır:** İşçilik alacaklarının neredeyse tamamında zamanaşımı beş yıl olarak uygulanır. - **Başlangıç alacağa göre değişir:** Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretinde süre alacağın doğduğu tarihten, feshe bağlı alacaklarda fesih tarihinden işler. - **Süre sözleşmeyle değiştirilemez:** Zamanaşımı kanunla sabittir, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle kısaltılıp uzatılamaz. - **Arabuluculuk süreyi durdurur:** Başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen süre zamanaşımı hesabına katılmaz. - **Def'i ileri sürülmezse dava görülür:** Zamanaşımı alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz, işveren def'i ileri sürmezse mahkeme esasa girer. - **Her kalem ayrı değerlendirilir:** Birden fazla alacak tek dilekçeyle istense bile her kalemin süresi ayrı kontrol edilir. - **Kısmi davada saklı kısım kesilmez:** Zamanaşımı yalnızca dava edilen bölüm için kesilir, saklı tutulan kısım için işlemeye devam eder. ### İçerik **İşçi alacaklarında zamanaşımı** süresi, alacağın türüne göre değişir. Ücret, fazla mesai ve tazminat niteliğindeki kalemlerin çoğu **beş yıllık** bir süreye tabidir. Sürenin başladığı tarih ise kalemin feshe bağlı olup olmamasına göre farklılaşır. İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri Nelerdir? konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süresi Kaç Yıldır? İşçilik alacaklarının neredeyse tamamında zamanaşımı süresi **beş yıldır**. Ücret niteliğindeki alacaklarda bu süre Türk Borçlar Kanunu'nun 147. maddesinden, tazminat niteliğindeki alacaklarda ise [4857 sayılı Kanun'a 7036 sayılı Kanun'la eklenen ek 3. maddeden](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) kaynaklanır.[^1] İki dayanağın ortak noktası süre, farkı ise sürenin başladığı tarihtir. Örneğin 10 Mart 2021'de işten ayrılan bir işçinin kıdem tazminatı, dava açılmazsa 10 Mart 2026'da zamanaşımına uğrar. Aynı işçinin 2021 yılının Şubat ayında hak ettiği ama ödenmeyen bir fazla mesai alacağı ise, fesih tarihinden değil o ayın ücret ödeme gününden itibaren beş yıl sonra zamanaşımına girer. İşçi alacaklarında zamanaşımı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## İşçi Alacak Kalemlerine Göre Zamanaşımı Süreleri Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan işçilik alacaklarının zamanaşımı süresini ve başlangıç tarihini gösterir. | Alacak Kalemi | Süre | Süre Ne Zaman Başlar | | --- | --- | --- | | Ücret (maaş) | 5 yıl | Ödeme gününden itibaren | | Fazla mesai ücreti | 5 yıl | Fazla çalışmanın yapıldığı tarihten itibaren | | Hafta tatili ücreti | 5 yıl | Çalışılan hafta tatilinden itibaren | | Genel tatil (UBGT) ücreti | 5 yıl | Çalışılan tatil gününden itibaren | | Yıllık izin ücreti | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren | | Kıdem tazminatı | 5 yıl (25.10.2017 sonrası fesihlerde) | İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren | | İhbar tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren | | Kötüniyet tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren | 25.10.2017 tarihinden önce sona eren sözleşmelerde kıdem tazminatı için eski **on yıllık** süre kısmen geçerliliğini korur. Bu geçiş kuralının ayrıntıları [İşçi Alacağı ve Tazminat Zamanaşımı](/isci-alacagi-ve-tazminat-zamanasimi) yazımızda ele alınmaktadır. ## İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Hangi Tarihte İşlemeye Başlar? Zamanaşımının başlangıç tarihi, alacağın feshe bağlı olup olmamasına göre ikiye ayrılır. Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretinde süre, alacağın doğduğu her tarihten ayrı ayrı işlemeye başlar. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücretinde ise süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tek bir tarihten başlar. Feshe bağlı olmayan alacakların zamanaşımı mantığı [Feshe Bağlı Olmayan Alacaklar](/feshe-bagli-olmayan-iscilik-alacaklari) yazımızda ayrıca ele alınmaktadır. ## Zamanaşımı Süresi Dolan Alacak Hiç Talep Edilemez mi? Zamanaşımı süresi dolan bir alacak için de dava açılabilir, çünkü zamanaşımı alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşveren yargılamada zamanaşımı def'ini ileri sürmezse, mahkeme süresi geçmiş alacağa da hükmedebilir.[^2] Bu def'i çoğu davada işveren vekilince cevap dilekçesinde rutin olarak ileri sürülür. Bu yüzden süresinde dava açmak, alacağın tahsili açısından belirleyici olur. ## Zamanaşımı Süresi Sözleşmeyle Değiştirilebilir mi? İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle zamanaşımı süresi kısaltılamaz ya da uzatılamaz. Taraflar bu süreye önceden feragat edemez, süre kanunla sabittir.[^3] İşveren ile işçi arasında imzalanan ibraname veya sulh sözleşmeleri de zamanaşımı süresini değiştirmez. Bu belgeler yalnızca tarafların alacağın miktarı üzerinde anlaştığını gösterir. ## Arabuluculuk Başvurusu Zamanaşımını Durdurur mu? Arabulucuya başvurulması zamanaşımı süresini durdurur. Başvuru tarihinden, sürecin son tutanakla sonuçlandığı tarihe kadar geçen süre, zamanaşımı hesabına dahil edilmez.[^4] Bu sayede işçi, arabuluculukta geçen süre nedeniyle hakkını kaybetmez. Zamanaşımını durduran hükmün tam metnine [Arabuluculuk Kanunu](/arabuluculuk-kanunu) sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Arabuluculuk başvurusunun nasıl yapıldığı [Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır](/arabuluculuk-basvurusu-nasil-yapilir) yazımızda anlatılmaktadır. ## Zamanaşımı Süresi Kesilir mi? Zamanaşımı süresi bazı hallerde kesilir ve o tarihten itibaren aynı uzunlukta yeni bir süre baştan işlemeye başlar. İşverenin borcu kabul etmesi, işçinin dava açması veya icra takibi başlatması bu hallere örnektir.[^5] Salt ihtarname göndermek, tek başına zamanaşımını kesmez. Kesilme için dava açmak veya icra takibi başlatmak gibi resmi bir adım atılması gerekir. Yargıtay bu ayrımı net biçimde ortaya koymuştur:[^6] > Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2015/15298, K. 2017/14158, T. 15.06.2017 > > "Davacı işçi tarafından noter kanalıyla gönderilen ihtarname ile davalı işveren temerrüde düşürülmüştür. Temerrüt, alacağa talep edilecek faizin başlangıcı bakımından önemlidir. Ancak davalı işverene gönderilen ihtarname zamanaşımını kesmez. Zamanaşımını kesen sebepler Borçlar Kanunu'nun 132 ve devamı maddelerinde açıkça belirtilmiştir." İhtarname yalnızca faiz başlangıcını belirler; zamanaşımını durdurmak veya kesmek için dava açmak ya da icra takibi başlatmak gerekir. ## Zamanaşımına Uğramış Alacağa Faiz İşlemeye Devam Eder mi? Zamanaşımı def'i ileri sürülmediği sürece, alacağa işleyen faiz de talep edilebilir durumda kalır. İşçi alacaklarında hangi kalemde hangi faiz türünün uygulandığı [İşçi Alacaklarına Hangi Faiz İşler](/isci-alacaklarinda-faiz) yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. ## Birden Fazla Alacak Kalemi Aynı Anda Hesaplanırken Zamanaşımı Nasıl Dikkate Alınır? Birden fazla alacak kalemi tek bir dilekçeyle talep edildiğinde, her kalemin zamanaşımı süresi ayrı ayrı kontrol edilir. Bir kalem zamanaşımına uğramış olsa bile diğer kalemler bundan etkilenmez. Belirsiz alacak davasında sonradan ıslah yoluyla artırılan kısım için de işveren ayrıca zamanaşımı def'i ileri sürebilir ve mahkeme bu def'i değerlendirmek zorundadır. Aynı kararda Yargıtay şu tespiti yapmıştır: > Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2015/15298, K. 2017/14158, T. 15.06.2017 > > "Davacı işçi davasını ıslah ederek ikramiye alacağını... yükseltmiştir. Davalı işverence ıslah üzerine usulüne uygun biçimde zamanaşımı itirazında bulunulmuştur... Mahkemece ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı defi değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir." ## Kısmi Davada Saklı Tutulan Kısım İçin Zamanaşımı Kesilir mi? Hayır. İşçi, alacağının bir bölümünü kısmi dava olarak açıp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarsa, zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesilir; saklı tutulan ve henüz talep edilmeyen bölüm için işlemeye devam eder. Yargıtay bu ilkeyi Hukuk Genel Kurulu içtihadına atıfla şöyle açıklamıştır:[^7] > Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2013/33428, K. 2015/8380, T. 26.02.2015 > > "Yargıtay Hukuk Genel Kurulu benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir. 4857 sayılı Kanun'un 32/8 maddesinde işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Kısmi bir dava açılması halinde alacağın yalnız o kısmı için zamanaşımı kesilir. Dava dışı kalan bölümü hakkında, zamanaşımı işlemeye devam eder." Pratik sonucu şudur: işçi davasını daha sonra ıslah yoluyla artırırsa, ıslah tarihi itibarıyla artırılan kısım için işveren ayrı bir zamanaşımı def'i ileri sürebilir ve bu def'i geçerlidir; ilk dava tarihindeki kesilme, ıslahla eklenen kısmı geriye dönük olarak korumaz. Tüm kalemlerin tek seferde ve tutarlı bir ücret/süre verisiyle hesaplanması için [Tüm İşçi Alacakları Hesaplama](/tum-isci-alacaklari-hesaplama) aracımız kullanılabilir. İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri Nelerdir? konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri Hakkında Sık Sorulan Sorular İşçilik alacaklarının süresiyle ilgili en çok merak edilen soruları bu başlıkta derledik. ### **İşçi alacaklarında zamanaşımı süresi genel olarak kaç yıldır?** İşçilik alacaklarının büyük bölümünde zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre, ücret niteliğindeki alacaklarda Türk Borçlar Kanunu'ndan, tazminat niteliğindeki alacaklarda ise İş Kanunu'na eklenen ek 3. maddeden kaynaklanır. ### **Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi hep beş yıl mıdır?** Hayır. 25 Ekim 2017'den sonra sona eren sözleşmelerde süre beş yıldır. Bu tarihten önce işlemeye başlayan sürelerde geçiş hükümleri uygulanır. ### **Fazla mesai alacağının zamanaşımı ne zaman başlar?** Fazla mesai alacağının zamanaşımı, o fazla çalışmanın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İş sözleşmesinin sona ermesi beklenmez. ### **Zamanaşımına uğrayan bir alacak için dava açılabilir mi?** Açılabilir. Ancak işveren zamanaşımı def'ini ileri sürürse, süresi geçmiş kısım için alacak tahsil edilemez hale gelir. ### **Arabuluculuk süreci zamanaşımı süresini durdurur mu?** Evet. Arabulucuya başvuru tarihinden sürecin sonuçlandığı tarihe kadar geçen süre, zamanaşımı hesabına dahil edilmez. ### **Ücret alacağı ile kıdem tazminatının zamanaşımı süresi aynı mıdır?** Süre uzunluğu ikisinde de beş yıldır, ancak başlangıç tarihi farklıdır. Ücret alacağında süre her ödeme gününden, kıdem tazminatında ise fesih tarihinden başlar. ### **Zamanaşımı def'ini davada kim ileri sürebilir?** Zamanaşımı def'ini, alacağın karşı tarafı olan işveren ileri sürebilir. Mahkeme bu def'i kendiliğinden dikkate almaz. --- [^1]: 4857 sayılı İş Kanunu, ek madde 3 (7036 sayılı Kanun ile eklenmiştir); Türk Borçlar Kanunu, madde 147. [^2]: Türk Borçlar Kanunu, madde 161. [^3]: Türk Borçlar Kanunu, madde 148 (zamanaşımının önceden feragat yoluyla kaldırılamayacağı ve değiştirilemeyeceği). [^4]: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, madde 16/2. [^5]: Türk Borçlar Kanunu, madde 154. [^6]: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2015/15298, K. 2017/14158, T. 15.06.2017 — noter ihtarnamesinin işvereni temerrüde düşürüp faiz başlangıcını belirlediği ancak zamanaşımını kesmediği. [^7]: Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2013/33428, K. 2015/8380, T. 26.02.2015 — kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasının, dava dışı kalan bölüm için zamanaşımını kesmediği.