> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/is-sozlesmesi-ibra-protokolu # İş Sözleşmesi İbra Protokolü Örneği **Kategori:** İşçi - İş Hukuku, Örnek Dilekçe ### Özet İş sözleşmesi ibra protokolü, iş ilişkisi bittikten sonra işçi alacaklarının türü ve tutarıyla gösterilip banka yoluyla ödendiğini belgeleyen metindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesindeki şartları taşıyan protokol işvereni yazılan kalemlerden kurtarır. ### İçerik \[dilekce\_ornegi baslik="İş Sözleşmesi İbra Protokolü Örneği"\] İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİNE İLİŞKİN İBRA PROTOKOLÜ İŞVEREN : {İşyeri Unvanı} – {Adres} İŞÇİ : {İşçinin Ad Soyadı} – T.C. Kimlik No: {T.C. Kimlik Numarası} – Sicil No: {Personel Sicil Numarası} 1. İşçi, {İşe Başlama Tarihi} tarihinde işverene ait işyerinde {Görev / Unvan} olarak çalışmaya başlamış ve iş sözleşmesi {Fesih Tarihi} tarihinde {Sona Erme Şekli: işveren feshi / istifa / ikale} ile sona ermiştir. 2. İşçinin iş sözleşmesinden doğan alacakları aşağıdaki gibi hesaplanmıştır: Kıdem tazminatı : {Kıdem Tazminatı Tutarı} TL İhbar tazminatı : {İhbar Tazminatı Tutarı} TL Kullanılmayan yıllık izin ücreti ({İzin Gün Sayısı} gün) : {Yıllık İzin Ücreti Tutarı} TL {Son Ay} ayı ücreti : {Son Ay Ücreti Tutarı} TL Fazla çalışma ücreti : {Fazla Çalışma Ücreti Tutarı} TL {Diğer alacak: prim, ikramiye vb.} : {Diğer Alacak Tutarı} TL TOPLAM NET : {Toplam Tutar} TL 3. Yukarıdaki toplam tutar {Ödeme Tarihi} tarihinde işçinin {Banka Adı} nezdindeki {IBAN} numaralı hesabına eksiksiz olarak ödenmiştir. Dekont bu protokolün ekindedir. 4. İşçi, bu protokolde sayılan alacak kalemlerini belirtilen tutarlarda eksiksiz aldığını ve bu kalemler bakımından işvereni ibra ettiğini beyan eder. 5. Bu protokol, iş sözleşmesinin sona ermesinden en az bir ay sonra, {Protokol Tarihi} tarihinde düzenlenmiştir ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesindeki şartlara uygun olarak imzalanmıştır. 6. İşçinin çalışma belgesi ve işten ayrılış bildirgesi kendisine teslim edilmiştir. İşbu protokol iki nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunup imzalanmış ve bir nüshası işçiye verilmiştir. {Protokol Tarihi} İŞVEREN : {İşveren Yetkilisi Ad Soyad} – {Unvan} – {İmza ve Kaşe} İŞÇİ : {İşçinin Ad Soyadı} – {İmza} EK : Banka dekontu, hesap pusulası \[/dilekce\_ornegi\] ## İş Sözleşmesi İbra Protokolü Nedir? İş sözleşmesi ibra protokolü, iş ilişkisi bittikten sonra işçi alacaklarının **kalem kalem** gösterilip banka yoluyla ödendiğini belgeleyen ve şartlarına uyulduğunda işvereni o kalemlerden kurtaran belgedir. Geçerlilik şartları [6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)nde düzenlenmiştir.[^1] Kanun dört şartı birlikte arar. Protokol yazılı olmalı, sözleşmenin sona ermesinden itibaren **en az bir ay** geçmiş olmalı, alacağın türü ve miktarı açıkça yazılmalı ve ödeme hak tutarına göre **noksansız ve banka aracılığıyla** yapılmış olmalıdır. Bu unsurlardan birini taşımayan ibra **kesin olarak hükümsüzdür**. İbranamenin genel şartları [İbraname Nedir ve İbraname Örneği](/ibraname-nedir-ve-ibraname-ornegi) yazımızda, karşılıklı anlaşmayla fesih ise [İkale Sözleşmesi Nedir, Ne Demek?](/ikale-sozlesmesi-nedir) yazımızda ayrıca anlatılıyor. ![TBK 420 uyarınca işçi ibrasının geçerliliği için birlikte aranan dört şartı gösteren kart](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/is-sozlesmesi-ibra-protokolu-nedir.webp "İş Sözleşmesi İbra Protokolü Nedir") İşçi İbrasının Dört Geçerlilik Şartı ## İbra Protokolü Ne Zaman İmzalanabilir? Protokol, iş sözleşmesinin sona ermesinden **en az bir ay** geçtikten sonra imzalanabilir. Bekleme süresi, işini kaybeden işçinin baskı altında imza atmasını önlemek için konmuştur ve fesih günü ya da izleyen günlerde imzalatılan ibra **kesin olarak hükümsüzdür**. İşverenler çoğu zaman çıkış evraklarıyla birlikte ibraname de imzalatır. Böyle bir belge, üzerindeki tarih ne olursa olsun bir aylık süre dolmadan imzalandığı ispatlanırsa geçersizdir ve işçi alacağının ödenmemiş kısmını dava edebilir. Bir aylık süre **ikale ile fesihte de** uygulanır, çünkü kanun sona ermenin şeklini ayırmaz. İkale sözleşmesinin içine konan ibra cümlesi sözleşmeyle aynı gün imzalandığı için ibra sonucu doğurmaz, bankadan yapılan ödeme yalnızca tutarıyla sınırlı **makbuz** sayılır. ## Protokolde Alacaklar Nasıl Gösterilmelidir? Her alacak kalemi **türü ve tutarıyla** ayrı ayrı yazılır. "Tüm alacaklarımı aldım" gibi genel bir ifade, kanunun aradığı açıklığı taşımadığı için ibra sonucu doğurmaz. Protokolde şunlar yer alır: - İşe giriş ve fesih tarihi ile fesih şekli - Kıdem, ihbar, izin, ücret ve fazla çalışma alacaklarının ayrı ayrı tutarı - Ödemenin banka yoluyla yapıldığı tarih ve hesap bilgisi - Bir aylık sürenin geçtiğini gösteren tarih kaydı - Dekont ve hesap pusulası eki Protokolde yazmayan alacak **ibra edilmiş sayılmaz**. Fazla mesai kalemi bulunmayan protokol, işçinin sonradan fazla mesai alacağı istemesine engel değildir ve bu alacağın hesabı [Fazla Mesai Ücreti Nedir](/fazla-mesai-ucreti-nedir) yazımızda gösteriliyor. ## Ödeme Elden Yapılırsa İbra Geçerli Olur mu? Elden yapılan ödemeyle alınan ibra geçerli olmaz, çünkü Türk Borçlar Kanunu ödemenin **banka aracılığıyla** ve hak tutarına göre **noksansız** yapılmasını şart koşar. Kanun, gerçek tutarı karşılamayan bir ödemeye makbuz etkisi tanırken bile ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olmasını arar. Banka dekontunun protokole eklenmesi ve açıklamasında ödemenin hangi alacak için yapıldığının yazılması, sonradan çıkacak mahsup tartışmasını daraltır. **Eksik ödeme** de ibrayı geçersiz kılar. Hakkın gerçek tutarını karşılamayan ibra, içerdiği miktarla sınırlı olarak **makbuz hükmündedir** ve işçi yalnızca kalan farkı ister. Örneğin kıdem tazminatının yarısını ödeyip tamamı için ibra alan işveren, kalan yarıyı faiziyle öder. Ödenen tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığı [Kıdem Tazminatı Nedir](/kidem-tazminati-nedir) yazımızdaki ölçütlerle kontrol edilebilir. ![Banka ile tam ödeme ile elden ya da eksik ödemenin ibraya etkisini karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/odeme-elden-yapilirsa-ibra-gecerli-olur-mu.webp "Ödeme Elden Yapılırsa İbra Geçerli Olur mu") Ödeme Şeklinin İbranın Geçerliliğine Etkisi ## İbra Protokolü İşe İade Davasını Engeller mi? İbra protokolü işe iade davasını engellemez, çünkü ibra yalnızca **parasal alacakları** kapsar ve feshin geçerliliğine itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Kıdem ve ihbar tazminatının ödenmiş olması da işe iade başvurusuna engel değildir. İşçi işe başlatılırsa bu ödemeler, işe iade sonucu yapılacak ödemelerden **mahsup edilir**.[^2] Süreler burada çakışır. İşe iade için arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren **bir aydır**, geçerli bir ibra ise sona ermeden en az bir ay sonra imzalanabilir.[^3] İşe iade yoluna gidecek işçi bu yüzden protokolü beklemeden başvurusunu yapar, dava yolu [İşe İade Davası Nasıl Açılır](/ise-iade-davasi-nasil-acilir) yazımızda anlatılıyor. Protokole yazılan "hiçbir dava açmayacağım" gibi genel bir feragat cümlesi de türü ve miktarı gösterilmeyen alacaklar bakımından ibra sonucu doğurmaz. ## İş Sözleşmesi İbra Protokolü Hakkında Sık Sorulan Sorular Noter şartı ve şerh düşme, protokolü imzalayacak işçilerin en sık sorduğu konular. ### İbra protokolü noterden yapılmalı mı? Hayır, adi yazılı şekil yeterlidir. Noter onayı belgenin tarihini kesinleştirdiği için bir aylık sürenin ispatında işverene kolaylık sağlar. ### İşçi protokolü imzalamazsa alacaklarını alamaz mı? Alır, ödeme protokole bağlı değildir. İşveren alacakları protokol imzalanmasa da ödemek zorundadır, protokol yalnızca ödemenin belgesidir. ### İbra protokolünde "kabul etmiyorum" şerhi düşülebilir mi? Evet, işçi belirli bir kalemi eksik bulduğunu şerh düşerek imzalayabilir. Şerh düşülen kalem ibra edilmiş sayılmaz ve dava konusu yapılabilir. ### İbra protokolü SGK çıkış kodunu değiştirir mi? Değiştirmez, çıkış kodu işten ayrılış bildirgesiyle belirlenir ve protokol bunu etkilemez. Kod yanlışsa işçi düzeltilmesi için ayrıca dava açabilir. ### Yabancı dilde imzalanan ibra geçerli mi? Türkçe bilmeyen işçiye anladığı dilde metin ya da tercüme verilmişse ibra bu yönden sorun taşımaz. Anlamadığı dilde imzalatılan protokolde işçi, iradesinin sakatlandığını ileri sürebilir. --- [^1]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420 - işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerlilik şartları ve makbuz hükmü. [^2]: 4857 sayılı İş Kanunu m.21 - geçersiz feshin sonuçları ve peşin ödenen bildirim ücreti ile kıdem tazminatının mahsubu. [^3]: 4857 sayılı İş Kanunu m.20 - işe iade talebiyle fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru zorunluluğu.