> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/is-kazasi-davasi-zamanasimi-suresi # İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Genel süre:** İş kazası tazminatı davasında zamanaşımı, kural olarak kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. - **Ceza zamanaşımı daha uzunsa:** Kaza taksirle yaralama veya öldürme suçu da oluşturuyorsa ve o suçun zamanaşımı 10 yıldan uzunsa, tazminat davasında bu uzun süre uygulanır. - **Meslek hastalığında başlangıç farklı:** Süre kaza tarihinden değil, hastalığın tespit edildiği ya da işçinin hastalığını öğrendiği tarihten işlemeye başlar. - **Ölümlü kazada:** Eş, çocuk ve bazı hallerde ana-baba destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Süre onlar için kural olarak ölüm tarihinden başlar. - **İhtarname süreyi kesmez:** Zamanaşımını dava açmak, icra takibi başlatmak veya borcun kabulü keser. Noter ihtarnamesi tek başına kesme sebebi değildir. - **Defi ileri sürülmelidir:** Hakim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz. İşveren davada açıkça ileri sürmezse mahkeme işin esasını inceler. ### İçerik **İş kazası davası zamanaşımı süresi**, kural olarak iş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Bu süre, kanunda aksine özel bir hüküm bulunmadığı hallerde uygulanan genel zamanaşımı kuralına dayanır.[^1] Süre dolduktan sonra açılan davalarda işveren zamanaşımı definiyle savunma yapabilir. Bu yazıda sürenin nasıl hesaplandığı, ne zaman başladığı, hangi hallerde kesileceği veya durabileceği ve SGK'nın rücu davasındaki ayrı süre anlatılmaktadır. Tazminat davasının kendisinin hangi şartlarda ve nasıl açıldığına dair ayrıntı [İş Kazası Tazminatı Davası](/is-kazasi-tazminati-davasi) yazımızdadır. İş kazası davanızın zamanaşımı süresi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi Kaç Yıldır? İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesi, işvereni işçinin sağlığını ve güvenliğini gözetmekle yükümlü kılar. İş kazası bu gözetim borcunun ihlali sayıldığından ve kanunda aksine özel bir kısa süre öngörülmediğinden, [Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesindeki](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf) genel zamanaşımı uygulanır ve süre 10 yıldır. Aynı olay haksız fiil de oluşturduğundan, Kanun'un 72. maddesinde haksız fiiller için öngörülen **2 yıllık** kısa süre de teorik olarak gündeme gelebilir. Birden çok sorumluluk sebebinin yarıştığı hallerde hakim, zarar görene en iyi giderim imkanını sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir. Uygulamada işçi ve yakınları lehine olan **10 yıllık** süre esas alınmaktadır.[^2] İş kazası davası zamanaşımı süresi ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Ceza Zamanaşımı Daha Uzunsa Ne Olur? İş kazası aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi bir suç oluşturuyorsa ve Türk Ceza Kanunu'nda bu suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi 10 yıldan uzunsa, tazminat davasında da bu daha uzun süre uygulanır. Bu istisna, ağır ihmal veya kasıt içeren kazalarda işçi ve yakınları lehine önemli bir güvence sağlar. ## İş Kazasında Zamanaşımının Başlangıcı ve Zararın Gelişimi Kural olarak 10 yıllık süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Örneğin 10 Mart 2020 tarihinde meydana gelen bir iş kazasında, kesilme veya durma hali yoksa süre 10 Mart 2030 tarihinde dolar. Yaralanmanın zaman içinde ağırlaştığı veya sonuçlarının sonradan kesinleştiği hallerde Yargıtay, sürenin başlangıcı olarak bedensel zararın gelişiminin tamamlandığı tarihi esas almaktadır. Maluliyet oranı kaza tarihinden çok sonra kesinleşmişse süre, bu kesinleşme tarihi dikkate alınarak yeniden değerlendirilir. ## Meslek Hastalığında Zamanaşımı Farklı İşler mi? Evet, meslek hastalığı kazadan farklı olarak anlık değil, uzun süreli maruziyet sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle 10 yıllık süre, olayın gerçekleştiği bir tarihten değil, hastalığın tespit edildiği veya işçinin hastalığını öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Aşağıdaki tablo, iş kazası ile meslek hastalığında zamanaşımının başlangıcını karşılaştırır. | Olay Türü | Zamanaşımı Başlangıcı | Süre | | --- | --- | --- | | İş kazası | Kazanın meydana geldiği tarih | 10 yıl | | Meslek hastalığı | Hastalığın tespit/öğrenme tarihi | 10 yıl | ## Ölümlü İş Kazasında Zamanaşımı Kimin İçin, Ne Zaman Başlar? İş kazası ölümle sonuçlandığında, geride kalan eş, çocuk ve bazı hallerde ana-babanın destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı doğar. Bu hak sahipleri için 10 yıllık süre, kural olarak ölüm tarihinden itibaren işler. Destek payının nasıl hesaplandığı ve hangi yakınların dava açabileceği [Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir](/destekten-yoksun-kalma-tazminati) yazımızda ayrıca ele alınmaktadır. ## Zamanaşımını Kesen ve Durduran Haller Zamanaşımı süresi bazı hukuki işlemlerle kesilir ve o andan itibaren yeniden işlemeye başlar. Türk Borçlar Kanunu'nun 154. maddesine göre aşağıdaki haller kesilme sebebi sayılır.[^3] - İşverenin borcu açıkça veya zımnen kabul etmesi, örneğin kısmi ödeme yapması - İşçinin veya yakınlarının dava açması ya da icra takibi başlatması - Alacağın iflas masasına bildirilmesi Zamanaşımının durması farklı bir etkidir. Durma sebebi sürdüğü müddetçe süre hiç işlemez, sebep ortadan kalktığında kaldığı yerden devam eder. İş kazası tazminatı davalarında en sık karşılaşılan durma hali arabuluculuk sürecidir. [7036 sayılı Kanun'un 3. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.7036.pdf) uyarınca, ihtiyari olarak arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur. ## İhtarname Göndermek Zamanaşımını Keser mi? Hayır, işverene noter aracılığıyla ihtarname göndermek tek başına zamanaşımını kesmez. Türk Borçlar Kanunu'nun 154. maddesinde sayılan kesilme sebepleri arasında ihtarname bulunmaz, süreyi kesen işlemler dava açmak, icra takibi başlatmak veya borçlunun borcu kabul etmesidir. İşverenin ihtarnameye yanıt vererek borcu kısmen veya tamamen kabul etmesi kesilme sonucunu doğurabilir. Yalnızca ihtarname gönderilmiş olması ise dava açma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. ## SGK'ya Karşı Rücu Davasında Zamanaşımı Ayrı mı İşler? SGK'nın iş kazası nedeniyle yaptığı ödemeleri ve bağladığı geliri işverenden geri istediği rücu davası, işçinin açtığı tazminat davasından bağımsız ayrı bir süreçtir. Bu davada da 10 yıllık zamanaşımı uygulanır, ancak başlangıç tarihi farklıdır. Süre, gelir ve aylıklar bakımından SGK'nın ödemeyi onayladığı tarihten, tek seferlik masraf ve tedavi giderleri bakımından ise ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.[^4] Rücu davasının hangi kalemleri kapsadığı ve tenzil (mahsup) mekanizması [İş Kazası Tazminatı Hesaplama](/is-kazasi-tazminati-hesaplama) rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ## SGK'ya İdari Başvuru Süresi, Dava Zamanaşımıyla Aynı mıdır? Hayır, bu iki süre birbirinden bağımsızdır ve karıştırılmamalıdır. SGK'dan gelir bağlanması için Kuruma yapılacak idari başvurunun kendi süresi ve usulü ayrıca düzenlenmiştir. Bu süre geçirilirse SGK yönünden hak kaybı doğabilir. İşverene karşı açılacak tazminat davasındaki 10 yıllık zamanaşımı ise bu idari süreçten tamamen ayrıdır. SGK'ya yapılan başvurunun sonucu beklenmeden de tazminat davası açılabilir. ## Kusur Oranı Zamanaşımı Süresini Etkiler mi? Hayır, işçinin veya işverenin kusur oranı zamanaşımı süresinin uzunluğunu veya başlangıcını değiştirmez. Kusur oranı yalnızca işverenden istenebilecek tazminat tutarını etkileyen ayrı bir unsurdur. Bir olayda kusur durumlarının nasıl belirlendiği ve tazminata nasıl yansıdığı [İş Kazasında Kusur Durumları](/is-kazasinda-kusur-durumlari) yazımızda ele alınmaktadır. ## Geç Yapılan Bildirim veya Ödenek Süreci Zamanaşımını Etkiler mi? İşverenin kazayı SGK'ya geç bildirmesi, tazminat davasındaki 10 yıllık zamanaşımı süresini kısaltmaz veya uzatmaz. Bildirim yükümlülüğüne uyulmaması ayrı bir idari yaptırımın konusudur. Bildirimin usulü [İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır](/is-kazasi-bildirimi-nasil-yapilir) yazımızda anlatılmaktadır. Aynı şekilde tedavi döneminde SGK'dan alınan geçici iş göremezlik ödeneği de ayrı bir sosyal güvenlik işlemidir ve tazminat davasının zamanaşımı süresini etkilemez. Bu ödeneğin kapsamı [İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği](/is-kazasi-gecici-is-goremezlik-odenegi) yazımızda anlatılmaktadır. ## Zamanaşımı Definin İleri Sürülmesi Gerekir mi? Evet, zamanaşımı hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz. İşverenin bu defi davada açıkça ileri sürmesi gerekir. İleri sürülmezse mahkeme, süre dolmuş olsa bile davayı esastan inceler. Zamanaşımı definin, usul kuralları gereği işverenin cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen bir zamanaşımı defi, davanın ilerleyen aşamalarında ileri sürülemez. Bu nedenle süresi geçmiş görünen bir olayda dahi somut tarihlerin ve varsa kesilme hallerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Bu süreçte deneyimli bir iş avukatından destek almak isterseniz [İş Avukatı](/is-avukati) sayfamızı inceleyebilirsiniz. İş kazası davanızın zamanaşımı süresiyle ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi Hakkında Sık Sorulan Sorular İş kazası davası zamanaşımı konusunda en çok sorulan soruları bu başlıkta derledik. ### **İş kazası tazminatı davası açma süresi kaç yıldır?** Kural olarak kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Bu süre Türk Borçlar Kanunu'nun genel zamanaşımı hükmüne dayanır ve süre dolduktan sonra açılan davada işveren zamanaşımı savunması yapabilir. ### **Zamanaşımı süresi kaza tarihinden mi, öğrenme tarihinden mi başlar?** Kural olarak kaza tarihinden başlar. Yaralanmanın zaman içinde ağırlaştığı hallerde ise Yargıtay, bedensel zararın gelişiminin tamamlandığı tarihi esas almaktadır. ### **Meslek hastalığında zamanaşımı ne zaman başlar?** Meslek hastalığı uzun süreli maruziyetle ortaya çıktığından süre, hastalığın tespit edildiği veya işçinin hastalığını öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kazadaki gibi tek bir olay tarihi esas alınmaz. ### **Ceza davası açılmışsa zamanaşımı süresi değişir mi?** İş kazası bir suç da oluşturuyorsa ve ilgili suç için Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen dava zamanaşımı 10 yıldan uzunsa, tazminat davasında da bu daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır. ### **SGK'nın işverene açacağı rücu davasında zamanaşımı süresi aynı mı?** Süre yine 10 yıldır, ancak başlangıcı farklıdır. Gelir ve aylıklarda SGK'nın ödemeyi onayladığı tarih, tek seferlik ödemelerde ise ödemenin yapıldığı tarih esas alınır. ### **Zamanaşımı süresi dolduktan sonra dava açılırsa ne olur?** Zamanaşımı hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz. İşveren süre dolduğunu davada açıkça ileri sürerse mahkeme davayı zamanaşımı nedeniyle reddeder. ### **İşçinin kusuru zamanaşımı süresini kısaltır mı?** Hayır. Kusur oranı yalnızca işverenden istenebilecek tazminat tutarını etkiler, zamanaşımı süresinin uzunluğunu veya başlangıcını değiştirmez. ### **SGK'ya yapılan başvurunun sonucu beklenmeden tazminat davası açılabilir mi?** Evet. SGK'ya yapılan idari başvuru ile işverene karşı açılacak tazminat davası birbirinden bağımsız süreçlerdir. İdari başvurunun sonuçlanması, tazminat davası açılması için beklenmesi gereken bir şart değildir. --- [^1]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 146 (kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacakta uygulanan genel zamanaşımı süresi, 10 yıl) ve madde 149 (zamanaşımının alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlaması). [^2]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 60 (sorumluluk sebeplerinin yarışması) ve madde 72 (haksız fiilde zamanaşımı: öğrenmeden itibaren 2 yıl, olaydan itibaren 10 yıl; ceza zamanaşımı istisnası). [^3]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 154 (zamanaşımını kesen haller) ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu madde 3, on yedinci fıkra (arabuluculuk başvurusunda zamanaşımının durması). [^4]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 21 (SGK'nın işverene rücu hakkı ve rücu alacağının zamanaşımı).