> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/is-kazasi-bildirimi-nasil-yapilir # İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Üç iş günü süresi vardır:** Hizmet akdiyle çalışan sigortalılarda kaza, olaydan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. - **Yükümlü işverendir:** Bildirimi yapmak işverenin kanuni sorumluluğudur, işçinin bildirmesi bu yükümlülüğü kaldırmaz. - **Resmî form kullanılır:** Bildirim, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle e-Sigorta üzerinden yapılır. - **Beklemek en sık yapılan hatadır:** İşverenin işçinin iyileşmesini bekleyerek bildirimi geciktirmesi süreyi kaçırmasına yol açar. - **Geç bildirim yaptırıma tabidir:** Süreye uyulmaması idari para cezası doğurur ve Kurumun ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverene rücu edilebilir. - **İşçi de bildirebilir:** Yükümlülük işverende olsa da işçi veya yakınları Kuruma başvurarak kazayı bildirebilir. ### İçerik **İş kazası bildirimi nasıl yapılır** sorusunun cevabı, sigortalının statüsüne göre değişse de kural olarak bildirim yükümlüsü işverendir. İşveren, kazayı yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde iletmek zorundadır. Bu sürenin kaçırılması, işveren için hem idari para cezası hem de tazminat davasında aleyhe değerlendirilen bir kusur unsuru doğurur. İş kazası bildirimi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İş Kazası SGK'ya Kaç Gün İçinde Bildirilir? Hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için bildirim süresi, [5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5510.pdf) uyarınca kazadan sonraki üç iş günüdür.[^1] Bu süre hesaplanırken kazanın olduğu gün sayılmaz, hafta sonu ve resmi tatiller de iş günü kabul edilmez. Kazanın işverenin denetimi dışındaki bir yerde meydana gelmesi halinde, üç iş günlük süre kazanın gerçekleştiği tarihten değil işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Örneğin işçinin görevli olarak gönderildiği başka bir şehirde geçirdiği kaza, işverene ancak birkaç gün sonra ulaşan bir haberle öğrenilmişse süre bu öğrenme tarihinden hesaplanır. İş kazası bildirimi nasıl yapılır ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## İş Kazası Bildirimini Kim Yapmakla Yükümlüdür? Bir işverene bağlı hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için bildirim yükümlüsü işverenin kendisidir. Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılar (esnaf, serbest meslek sahipleri gibi) için ise bu yükümlülük sigortalının kendisine aittir. Bu grup için süre, rahatsızlığın bildirim yapmaya engel olmadığı günden itibaren üç iş günüdür ve toplamda bir ayı geçemez. Aynı kazadan birden fazla işçi etkilenmişse, işveren her sigortalı için ayrı ayrı bildirim yapar. Alt işveren (taşeron) ilişkisinde çalışan bir işçinin kazasında bildirim, işçiyi fiilen çalıştıran alt işveren tarafından yapılır ve asıl işverenin sicil numarası üzerinden Kuruma iletilir. Kamu kurumlarında memur statüsü dışında hizmet akdiyle çalışan personel için de aynı kural geçerlidir. Bildirim yükümlüsü, personeli fiilen istihdam eden kamu idaresidir. İşveren vekili sıfatıyla işi yöneten kişi de bu yükümlülükten işverenle birlikte sorumlu tutulur. ## İş Kazası Bildirimi Hangi Formla ve Nasıl Yapılır? Bildirim, "iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi" adı verilen resmi form ile yapılır. Bu form, doğrudan Kuruma elden teslim edilebileceği gibi taahhütlü posta yoluyla da gönderilebilir. Uygulamada işverenlerin büyük bölümü bu bildirimi SGK'nın elektronik sistemleri üzerinden, e-Bildirge ya da e-SGK kanalıyla yapmaktadır. Bildirimle birlikte kazanın oluş şekli, yeri, tarihi ve saati, tanık bilgileri ile varsa ilk müdahaleye ilişkin sağlık raporu Kuruma iletilir. Kazanın ölüm veya ağır yaralanmayla sonuçlandığı hallerde işverenin yükümlülüğü SGK bildirimiyle sınırlı kalmaz. Olay yerindeki kolluk kuvvetlerine yapılacak bildirim gecikmeksizin, aynı gün içinde yerine getirilmelidir. Bu bildirim, adli sürecin başlaması ve delillerin olay yerinde tespit edilebilmesi açısından ayrı bir önem taşır. ## İş Kazası Bildirimi Yapılırken Sık Yapılan Hatalar Nelerdir? Uygulamada en sık görülen hata, işverenin işçinin iyileşip iyileşmeyeceğini beklemek amacıyla bildirimi geciktirmesidir. Bu bekleme, üç iş günlük süre kanunda açık biçimde düzenlendiği için hiçbir hukuki gerekçe oluşturmaz ve yalnızca idari para cezası riskini büyütür. İkinci sık hata, olayın "iş kazası" değil "servis kazası" ya da "kişisel rahatsızlık" gibi farklı bir nitelikle Kuruma bildirilmesidir. Olayın gerçek niteliği sonradan bilirkişi incelemesiyle ortaya çıksa da, ilk bildirimdeki tutarsızlık işverenin kusur değerlendirmesinde aleyhine yorumlanabilir. ## Süresinde Bildirilmeyen İş Kazasının Sonuçları Nelerdir? Bildirim süresine uyulmaması, işveren açısından birden fazla sonuç doğurur. İlk sonuç, **5510 sayılı** Kanun'un 102. maddesi uyarınca uygulanan idari para cezasıdır.[^2] Bu cezanın tutarı işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir. İkinci ve genellikle daha ağır sonuç, mali niteliktedir. Bildirim üç iş günlük süre içinde yapılmazsa, bildirimin fiilen yapıldığı tarihe kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. Bu tahsilat için işverenin ayrıca kusurlu olması da aranmaz.[^3] Üçüncü sonuç, tazminat davasına yansır. Bildirimin gecikmesi veya hiç yapılmaması, bilirkişi raporlarında işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine gösterdiği özenin bir göstergesi olarak değerlendirilir ve kusur oranını yükseltici bir unsur haline gelebilir. Kusur oranının bu şekilde nasıl belirlendiği [İş Kazasında Kusur Durumları](/is-kazasinda-kusur-durumlari) yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Bildirimin yapılmış olması, olayın otomatik olarak iş kazası sayılacağı anlamına gelmez. SGK, bildirimi aldıktan sonra gerekli görürse kendi denetim memurları veya iş müfettişleri aracılığıyla ayrı bir soruşturma yürütebilir ve olayın gerçekten bir iş kazası olup olmadığına bu soruşturma sonucuna göre karar verir. ## İşçi veya Yakınları İş Kazasını Kendisi Bildirebilir mi? Kanun, hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için bildirim yükümlülüğünü işverene yükler. İşçinin kendisinin ayrıca bildirim yapması bir yasal zorunluluk değildir. Buna karşılık işveren bildirimi ihmal ederse, işçi veya kaza sonucu vefat halinde yakınları durumu SGK'nın ilgili müdürlüğüne veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişliğine bizzat iletebilir. Bu başvuru üzerine Kurum, olayın iş kazası niteliğini taşıyıp taşımadığını kendi denetim elemanları ya da iş müfettişleri aracılığıyla araştırabilir. Bildirimin işveren dışında bir kaynaktan Kuruma ulaşmış olması, sigortalının haklarının tanınmasına engel değildir. Asıl önemli olan, olayın gerçekten bir iş kazası olduğunun tespit edilmesidir. Dosyalarda sık görülen bir durum, işverenin kazayı hiç bildirmediği ve işçinin de bunu aylar sonra fark ettiği hallerdir. Bu gibi durumlarda işçi, elindeki sağlık raporları ve tanık beyanlarıyla birlikte doğrudan SGK'ya başvurarak olayın iş kazası olarak tescilini talep edebilir. Bildirimin gecikmiş olması bu talebi reddettirmez. Aşağıdaki tablo, sigortalı statüsüne göre bildirim yükümlüsünü ve süresini özetler. | Sigortalı Statüsü | Bildirim Yükümlüsü | Süre | | --- | --- | --- | | Hizmet akdiyle çalışan işçi | İşveren | Kazadan sonraki 3 iş günü | | Kendi adına bağımsız çalışan (esnaf, serbest meslek) | Sigortalının kendisi | Engel halin ortadan kalktığı günden itibaren 3 iş günü | | Kaza işverenin denetimi dışında öğrenilmişse | İşveren | Öğrenme tarihinden itibaren 3 iş günü | İş kazası bildiriminin ardından açılacak tazminat davasının hangi aşamalardan geçtiği [İş Kazası Tazminatı Davası](/is-kazasi-tazminati-davasi) yazımızda anlatılmaktadır. Davanın açılabileceği yasal süre sınırları ise [İş Kazası Davası Zamanaşımı Süresi](/is-kazasi-davasi-zamanasimi-suresi) başlığımızın konusudur. İş kazası bildirimi ve sonrasındaki süreçle ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İş Kazası Bildirimi Hakkında Sık Sorulan Sorular İş kazası bildirim süresi ve usulüyle ilgili en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **İş kazası bildirimi kaç gün içinde yapılmalıdır?** Hizmet akdiyle çalışan işçiler için bildirim, kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde SGK'ya yapılmalıdır. Kazanın olduğu gün bu süreye dahil edilmez ve hafta sonu ile resmi tatiller iş günü sayılmaz. ### **İş kazası bildirimini işveren yerine işçi yapabilir mi?** Kanun, hizmet akdiyle çalışan işçiler için bildirim yükümlülüğünü işverene yükler. İşveren bildirimi yapmazsa işçi veya yakınları durumu SGK'ya ya da iş müfettişliğine ayrıca iletebilir. ### **İş kazası bildirimi geç yapılırsa ne olur?** Süresinde yapılmayan bildirim, işveren için idari para cezasına yol açar. Ayrıca bildirim tarihine kadar sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. ### **İş kazası bildirimi hiç yapılmazsa sigortalı hak kaybına uğrar mı?** Hayır, bildirimin işveren tarafından yapılmamış olması sigortalının haklarını ortadan kaldırmaz. Olayın iş kazası olduğu, işçi veya yakınlarının başvurusu üzerine SGK tarafından ayrıca araştırılabilir. ### **İş kazası bildirimi hangi kuruma yapılır?** Bildirim, kazanın gerçekleştiği yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na ise iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle en geç üç iş günü içinde yapılır. ### **Bildirim süresi ne zaman başlar?** Süre, kural olarak kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işler. Kaza işverenin denetimi dışındaki bir yerde gerçekleşmişse süre, işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren başlar. ### **Alt işverenin işçisinde meydana gelen kazayı kim bildirir?** Bildirim, işçiyi fiilen çalıştıran alt işveren tarafından yapılır ve asıl işverenin kayıtlı olduğu işyeri dosyası üzerinden Kuruma iletilir. --- [^1]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 13 — iş kazasının tanımı, bildirim yükümlüsü ve üç iş günlük bildirim süresi. [^2]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 102 — bildirim yükümlülüğüne aykırılık halinde uygulanacak idari para cezaları. [^3]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 21 — bildirim süresinde yapılmayan iş kazalarında, bildirim tarihine kadar sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin işverenden tahsili.