> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/ihbar-tazminati-nedir-ve-sartlari # İhbar Tazminatı Nedir ve Şartları Nelerdir? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Üç şart birlikte aranır:** Sözleşmenin belirsiz süreli olması, bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi ve feshin haklı nedene dayanmaması gerekir. - **Süreler kıdeme göre artar:** İş Kanunu m. 17'deki bildirim süreleri yasal asgari süredir. Sözleşmeyle artırılabilir, işçi aleyhine kısaltılamaz. - **Yükümlülük çift yönlüdür:** Bildirim yapmadan ayrılan işçi de işverene ihbar tazminatı öder. Tutar aynı formülle hesaplanır. - **Kimler hak kazanamaz:** Deneme süresi içindeki taraflar, belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar ve haklı nedenle derhal fesih yapılan haller kapsam dışındadır. - **Kıdem tazminatından farklıdır:** İhbar tazminatı bildirim süresine uyulmamasından, kıdem tazminatı ise en az bir yıllık kıdemden doğar. İkisi bağımsız alacaklardır. - **Dava öncesi arabuluculuk zorunludur:** Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. ### İçerik İhbar tazminatı, iş sözleşmesini süreli fesih yoluyla sona erdiren tarafın, kanunda öngörülen bildirim süresine uymaması halinde karşı tarafa ödediği tazminattır. Bu tazminat yalnızca işverenin işçiyi bildirimsiz çıkarmasında değil, işçinin de bildirimsiz ayrılmasında gündeme gelebilir. İhbar tazminatının doğması için belirli bir kıdem şartı aranmaz. Tutar, işçinin çalışma süresine göre değişen ihbar süresi kadar ücrete denk gelir. İhbar tazminatı konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İhbar Tazminatının Yasal Dayanağı Nedir? [4857 sayılı İş Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nun 17. maddesi, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce karşı tarafa bildirimde bulunulmasını zorunlu kılar.[^1] Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi fesheden taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Bu düzenleme hem işveren hem işçi için geçerlidir ve karşılıklı bir yükümlülük oluşturur. İhbar tazminatı, işçinin fiilen çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın, yalnızca bildirim süresine uyulmamış olması nedeniyle doğar. Bu yönüyle fesih sebebinin haklı olup olmadığından bağımsız, salt usule ilişkin bir sonuçtur. Bildirim süresine uyulmadan yapılan bir feshin işveren ve işçi açısından doğurduğu tüm sonuçlar, bildirimin nasıl yapılması gerektiği ve ihbar öneli içindeki karşılıklı yükümlülükler [İhbar Süresine Uyulmazsa Ne Olur](/ihbar-suresine-uyulmazsa-ne-olur) yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. İhbar tazminatı ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## İhbar Tazminatının Şartları Nelerdir? İhbar tazminatının doğması için aşağıdaki üç şartın bir arada gerçekleşmesi gerekir. - İş sözleşmesinin **belirsiz süreli** olması: belirli süreli sözleşmeler sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer, ihbar yükümlülüğü doğurmaz. - Feshin **süreli fesih** yoluyla yapılması: haklı nedenle yapılan bir fesihte ihbar süresi aranmaz. - Bildirim süresine **uyulmamış** olması: taraflardan biri karşı tarafa önceden bildirimde bulunmadan sözleşmeyi sona erdirmiş olmalıdır. Feshin haklı nedenle yapılıp yapılmadığı da tazminatın doğumunu etkiler. İş Kanunu'nun 25. maddesindeki haklı fesih sebepleri gerçekleştiğinde işveren, işçiyi ihbar süresi tanımadan ve tazminatsız olarak çıkarabilir. Aynı şekilde 24. maddedeki haklı sebeplerle işçi de ihbarsız ve tazminatsız ayrılabilir. ## İhbar Süreleri Ne Kadardır? İhbar süresi, işçinin aynı işyerindeki kıdemine göre kademeli olarak artan bir süredir. Süreler İş Kanunu'nun 17. maddesinde açıkça sayılmıştır ve taraflarca işçi aleyhine kısaltılamaz. | Çalışma Süresi | İhbar Süresi | | --- | --- | | 6 aydan az | 2 hafta | | 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | | 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | | 3 yıldan fazla | 8 hafta | Bu süreler yasal asgari sınırdır. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine artırılabilir. İşveren, işçiyi bildirim süresi boyunca çalıştırmak istemezse, bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. ## Kimler İhbar Tazminatına Hak Kazanamaz? Deneme süresi içindeki taraflar, bildirimsiz ve tazminatsız fesih yapabilir. Bu dönemde ihbar tazminatı doğmaz. Deneme süresi en fazla iki ay olup toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler de kural olarak ihbar tazminatına hak kazanamaz, çünkü bu sözleşmeler sürenin bitiminde kendiliğinden sonlanır. Haklı nedenle fesih yapan taraf karşısında, feshi haklı kılan sebebe dayanan tarafın ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğmaz. İstifa eden bir işçi de, bildirim süresine uymadığı sürece ihbar tazminatı alamaz. Aksine işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü hale gelebilir. Devamsızlık, işverene haklı fesih imkanı verdiği için bu grubun en sık görülen örneğidir. Kanunun aradığı gün sayıları ve süre şartı için [Devamsızlıkla İşten Çıkarma](/devamsizlikla-isten-cikarma) yazımıza bakabilirsiniz. ## İhbar Süresi İçinde İşçinin İş Arama İzni Var mıdır? İhbar süresi içinde çalışmaya devam eden işçiye, işveren yeni iş arayabilmesi için günde en az **iki saat** iş arama izni tanımak zorundadır.[^2] Bu izin, işçinin ücretinden kesinti yapılmadan kullandırılır ve toplu olarak da kullanılabilir. İşveren iş arama izni vermeden işçiyi çalıştırırsa, izin kullandırılmayan bu süreye ait ücreti normal ücretinin üzerine **%100 zamlı** olarak ödemek zorundadır. Uygulamada iş arama izninin hiç verilmediği veya kısıtlandığı durumlar, işçi lehine ayrı bir alacak kalemi doğurur. Yargıtay bu kuralı şöyle özetlemiştir:[^3] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2009/44373, K. 2012/7589, T. 07.03.2012 > > "İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder." Yani işçi bu durumda tek ücret değil, iki ayrı kalem birden alır: izin kullanmadan çalıştığı saatlerin normal ücreti, üstüne bir de aynı saatlerin yüzde yüz zamlı karşılığı. ## İhbar Tazminatı Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mudur? Evet. 7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacakları ve tazminatlarına ilişkin davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurmadan doğrudan açılan bir ihbar tazminatı davası, bu eksiklik nedeniyle usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşırsa uyuşmazlık dava açılmadan sona erer. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla birlikte dava açma yolu bir ay içinde açık kalır. Bu süreç, hem işçi hem işveren için dava masraflarını ve süreyi önemli ölçüde azaltabilir. Arabuluculuğa başvurmadan önce alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı kontrol edilmelidir. Kalem kalem süreler için [İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri Nelerdir](/isci-alacaklarinda-zamanasimi-sureleri) yazımıza bakabilirsiniz. ## İşveren İflas Ederse İhbar Tazminatı Nasıl Alınır? İşverenin iflası, işçinin ihbar tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Alacak, iflas masasına karşı da ileri sürülebilir. İş Kanunu'ndan doğan işçi alacakları, İcra ve İflas Kanunu uyarınca imtiyazlı alacak sayılır ve sıra cetvelinde öncelikli sınıfta yer alır. Bu durumda işçinin alacağını zamanında kaydettirmesi, iflas masasından ödeme alabilmesi için belirleyicidir. Süresi içinde bildirilmeyen alacaklar, masa tasfiye edildikten sonra tahsil imkanını kaybedebilir. ## İşçi de İhbar Tazminatı Öder mi? İhbar yükümlülüğü çift yönlüdür. İhbar süresine uymadan ve önceden bildirmeden işten ayrılan işçi, işverene ihbar tazminatı öder. Tutar aynı formülle bulunur: kıdemine denk gelen ihbar süresi kadar giydirilmiş brüt ücret. Örneğin 1 yıl çalışıp bildirimsiz ayrılan işçinin ihbar süresi 4 haftadır. Aylık brüt ücreti 30.000 TL ise işverene ödeyeceği ihbar tazminatı 1.000 × 28 = **28.000 TL** olur. Bu konunun ayrıntısı için [İşçinin İşverene İhbar Tazminatı Ödemesi](/iscinin-isverene-ihbar-tazminati-odemesi) yazımıza bakabilirsiniz. İstifanın gerçekten işçinin iradesiyle olup olmadığı burada belirleyicidir. Baskı altında imzalatılan istifa dilekçesinin sonuçlarını [İşçinin İstifaya Zorlanması](/iscinin-istifaya-zorlanmasi) yazımızda anlattık. ## İhbar Tazminatı ile Kıdem Tazminatı Arasındaki Fark Nedir? İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı farklı koşullarda doğan, birbirinden bağımsız iki alacaktır. İhbar tazminatı bildirim süresine uyulmamasından kaynaklanırken kıdem tazminatı, işçinin en az bir yıllık kıdeminin bulunması ve kanunda sayılan sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi şartına bağlıdır.[^4] İhbar tazminatının bir tavanı yoktur ve gelir vergisi ile damga vergisine tabidir. Kıdem tazminatında ise yıllık tavan uygulanır ve yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez. Kıdem tazminatından hangi kesintilerin yapıldığı [Kıdem Tazminatından Hangi Vergi Kesintileri Yapılır](/kidem-ihbar-tazminati-vergi-kesintisi) yazımızda ayrıca anlatılmaktadır. Kıdem tazminatının doğduğu haller, hesaplanma yöntemi ve tavan uygulaması [Kıdem Tazminatı Nedir](/kidem-tazminati-nedir) yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. ## İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır? İhbar tazminatı, ihbar süresine denk gelen gün sayısı kadar giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Brüt maaşınızı ve çalışma sürenizi girerek tazminat tutarınızı ve vergi kesintisi sonrası net tutarı [İhbar Tazminatı Hesaplama](/ihbar-tazminati-hesaplama) aracımızla görebilirsiniz. ## Ödenmeyen İhbar Tazminatına Faiz İşler mi? İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel hale gelir ve bu tarihten itibaren ödenmesi gerekir. İşveren ödemeyi geciktirirse işçi, ödeme tarihine kadar işleyecek gecikme faizini de talep edebilir. Alacağın türüne göre uygulanan faiz oranları [İşçi Alacaklarına Hangi Faiz İşler](/isci-alacaklarinda-faiz) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ## İşe İade Davası Kazanılırsa İhbar Tazminatı Ne Olur? İş güvencesi kapsamındaki bir işçi işe iade davası açtığında, feshin geçersizliğine karar verilmesi ihbar tazminatı talebini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İşçi, işe başlatılmama ihtimaline karşı boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatını talep ederken, daha önce almadığı ihbar tazminatını da ayrıca isteyebilir. Uygulamada bu iki talep genellikle birlikte değerlendirilir; işveren dava sürecinde ihbar tazminatını zaten ödemişse bu tutar, işe iade sonrası hesaplanacak alacaklardan mahsup edilir. ## İhbar Tazminatı Alan İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir mi? İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen ve prim gün sayısı şartını taşıyan işçi, ihbar tazminatı almış olsa dahi işsizlik maaşına başvurabilir. İhbar tazminatı alınması, işsizlik maaşı hakkını ortadan kaldırmaz. Başvuru koşulları ve süreç [İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır](/issizlik-maasi-nasil-alinir) yazımızda anlatılmaktadır. Bu süreçte deneyimli bir iş avukatından destek almak isterseniz [İş Avukatı](/is-avukati) sayfamızı inceleyebilirsiniz. İhbar tazminatı konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## İhbar Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular İhbar tazminatı konusunda işçilerin ve işverenlerin en çok merak ettiği noktaları bu başlıkta derledik. ### **Belirli süreli iş sözleşmesinde ihbar tazminatı var mıdır?** Kural olarak yoktur. Belirli süreli sözleşme, kararlaştırılan sürenin sonunda kendiliğinden sona erer ve taraflardan birinin bildirimde bulunması gerekmez. ### **İşveren, ihbar süresini çalıştırmadan işçiyi işten çıkarabilir mi?** Evet. İşveren, işçiyi bildirim süresi boyunca çalıştırmak istemezse bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal sona erdirebilir. ### **Toplu iş sözleşmesi ihbar sürelerini uzatabilir mi?** Evet. Kanundaki ihbar süreleri asgari niteliktedir. Toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesiyle işçi lehine uzatılabilir, işçi aleyhine kısaltılamaz. ### **İhbar tazminatı talebinde zamanaşımı süresi kaç yıldır?** İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. (4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 3) Bu süre geçtikten sonra açılan davada işveren zamanaşımı def'inde bulunabilir. ### **Toplu işçi çıkarmalarında ihbar süresi farklı mı işler?** Toplu işçi çıkarmalarda da genel ihbar süreleri esas alınır, ancak işveren ayrıca en az 30 gün önceden ilgili kurumlara ve işçi temsilcilerine bildirim yapmakla yükümlüdür. Bu ek bildirim yükümlülüğü, işçiye ödenecek ihbar tazminatının hesabını değiştirmez. ### **İşveren iflas ederse ihbar tazminatı alınabilir mi?** Evet. İşçinin ihbar tazminatı alacağı, İcra ve İflas Kanunu uyarınca imtiyazlı alacak sınıfında yer alır ve iflas masasına karşı da ileri sürülebilir. Alacağın süresi içinde masaya bildirilmesi önemlidir. --- [^1]: 4857 sayılı İş Kanunu m.17 (süreli fesih ve ihbar süreleri; bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında tazminat öder; işveren dilerse bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshedebilir). [^2]: 4857 sayılı İş Kanunu m.27. İhbar süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır; bu izin sırasında işçinin ücretinden kesinti yapılmaz. [^3]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2009/44373, K. 2012/7589, T. 07.03.2012 — işverenin iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırması halinde, işçinin izin ücretine ilaveten çalıştırıldığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı olarak ödemesi gerektiği. [^4]: 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu m.14 — 4857 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle yalnızca bu madde yürürlükte bırakılmış olup kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını düzenlemektedir.