> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/hamilelik-izni # Hamilelik İzni 2026: Gebelik Döneminde Çalışan Hakları **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Hamilelik izni 32. haftaya kadar sürer:** Bu haftadan itibaren doğum izni başlar, çoğul gebelikte geçiş daha erken olur. - **Periyodik kontrol izni ücretlidir:** Gebelik süresince yapılması gereken düzenli doktor kontrolleri için ücretli izin verilir. - **Günlük çalışma 7,5 saatle sınırlıdır:** Gebe işçi, gebeliğin tespitinden doğuma kadar bu süreden fazla çalıştırılamaz. - **Gece ve ağır iş yasağı vardır:** Gebe işçi gece postalarında ve sağlığını tehdit eden işlerde görevlendirilemez. - **Hafif işe geçiş mümkündür:** Hekim raporuyla gerekli görülürse işçi daha hafif bir işte çalıştırılır, ücretinde indirim yapılamaz. - **Gebelik fesih sebebi değildir:** Bu dönemde gebelik gerekçe gösterilerek yapılan fesih ayrımcılık yasağına aykırıdır. ### İçerik **Hamilelik izni**, gebelik dönemi boyunca çalışan kadını koruyan; periyodik kontrol izni, hafif işte çalıştırma, gece vardiyası ve ağır iş yasağı ile işten çıkarmaya karşı koruma gibi hakları kapsayan bir bütündür. Halk arasında bu haklar bütünü "hamilelik izni" olarak anılsa da, gebelik sonunda kullanılan ve toplam 24 hafta süren asıl izin hukuken doğum izni (analık izni) adını taşır. İşçi için dayanak 4857 sayılı [İş Kanunu'nun 74. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf), memur için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'dur. Bu yazıda gebelik süresince, henüz izne çıkmadan önce çalışan kadını koruyan hakları ele aldık. Hamilelik izni ve gebelik dönemindeki haklarınız konusunda avukatlarımızla görüşmek için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Hamilelik İzni Ne Zamana Kadar Sürer? Hamilelik izni kapsamındaki koruyucu haklar, kadın işçi fiilen çalıştığı sürece geçerlidir. Bu dönem normal şartlarda gebeliğin **32\. haftasına** kadar sürer; bu haftadan itibaren doğum izni başlar ve işçi çalışma hayatının dışına çıkar. Çoğul gebelikte (ikiz, üçüz) bu geçiş 30. haftaya çekilir, çünkü doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir. Sağlık durumu uygun olan anne, doktor onayıyla doğuma **2 hafta** kalana kadar çalışmaya devam edebilir. Bu şekilde çalışılan günler boşa gitmez; kullanılmayan doğum öncesi süre doğum sonrasına eklenir. Erken doğum gerçekleşirse de doğum öncesinde kullanılamayan günler doğum sonrası süreye aktarılır, hak kaybı yaşanmaz. Doğum izninin toplam kaç hafta sürdüğü ve 2026 yılında yapılan süre artışının detayları için [Doğum İzni](/dogum-izni) yazımıza bakabilirsiniz. ![Gebelikte çalışmanın bittiği haftalar ve devreden sürelerin sayısal özeti](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamilelik-izni-ne-zamana-kadar-surer.webp "Hamilelik İzni Ne Zamana Kadar Sürer") Gebelikte Çalışma Süresini Belirleyen Haftalar Hamilelik izni ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Gebelikte Periyodik Kontrol İzni Var mıdır? Evet. Hamile işçiye, gebelik süresince yapması gereken düzenli doktor kontrolleri için ücretli izin verilir.[^1] Bu izin, hamile işçinin isteği üzerine ve doktor tarafından belirlenen kontrol tarihlerine göre kullandırılır; işveren bu izinleri reddedemez. Periyodik kontrol izni maaştan düşülmez, çalışılmamış gibi sayılıp ücretsiz bırakılamaz. Kontrol sıklığı gebelik haftasına göre değişir, ileri gebelik haftalarında kontrol aralığı sıklaşabilir. ## Hamile İşçi Hafif İşte Çalıştırılabilir mi? Evet, hekim raporuyla gerekli görülmesi halinde. Doktor, hamile işçinin sağlık durumunun mevcut görevini sürdürmeye uygun olmadığını raporla belirtirse, işveren işçiyi daha hafif bir işe geçirmekle yükümlüdür. Bu geçiş işçinin ücretinde bir indirime yol açmaz. Hafif işe geçiş talebi işçinin isteğine değil, hekim raporuna bağlıdır. İşveren, uygun hafif bir görev bulunmadığı gerekçesiyle bu yükümlülükten kaçınamaz; işyerinde uygun görev yoksa çözüm yolları arasında geçici görevlendirme veya ücretli izin de değerlendirilir. ![Hekim raporuna bağlı hafif işe geçişte işverenin yükümlülüklerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamile-isci-hafif-iste-calistirilabilir-mi.webp "Hamile İşçi Hafif İşte Çalıştırılabilir mi") Hafif İşe Geçişte İşverenin Yükümlülükleri ## Gebelikte Gece Vardiyası ve Ağır İşte Çalıştırma Yasağı Var mıdır? Evet. Gebe işçi, gebeliğin tespitinden doğuma kadar geçen sürede günde en fazla 7,5 saat çalıştırılabilir ve gece vardiyasında (20.00-06.00 arası) görevlendirilemez.[^2] Bu sınırlama, gebelik döneminde işçinin sağlığını korumaya yöneliktir. Aynı yönetmelik, gebe ve yeni doğum yapmış işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını da yasaklar. İşveren, gebelik bildirildikten sonra işçiyi bu nitelikteki bir görevden alıp uygun bir işe geçirmekle yükümlüdür; aksi bir uygulama işçiye ayrı bir tazminat talebi hakkı doğurabilir. ## Hamilelik Döneminde İşten Çıkarma Yasağı Hamilelik döneminde işçinin korunması esastır. İşveren, bu dönemi gerekçe göstererek işçiyi çıkaramaz. İzinli olunan süre içinde yapılan fesih çoğu halde geçersiz sayılır ve işçi tazminat ile işe iade haklarını gündeme getirebilir. İşyerinin bu dönemde kapanması veya küçülmesi gibi durumlarda dahi işveren, işçiyi hamilelik bahanesiyle öncelikli olarak işten çıkaramaz. Fesih gerekiyorsa geçerli neden, hamilelik veya doğum izniyle ilgisi olmayan somut bir gerekçeye dayanmalıdır ve bu gerekçeyi ispat yükü işverendedir. Hamilelik ya da doğum gerekçesiyle yapılan fesihte işçinin hangi haklara sahip olduğu, açılacak davalar ve tazminat ayrı bir konudur. Ayrıntılar için [Hamilelik Nedeniyle İşten Çıkarılan İşçi Hakkı](/hamilelik-nedeniyle-isten-cikarilan-isci-hakki) yazımızı inceleyebilirsiniz. ![Geçersiz sayılan fesihlerle işverenin ispat yükünü ayıran karşılaştırma](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamilelik-doneminde-isten-cikarma-yasagi.webp "Hamilelik Döneminde İşten Çıkarma Yasağı") Geçersiz Fesih ile Geçerli Nedenin Farkı ## Doğum Sonrası Diğer Haklar Doğum izni biten anne işe döndüğünde başka haklar devreye girer. Bunların başında, çocuk bir yaşına gelene kadar kullanılan süt izni gelir. Süt izninin süresi, kullanım biçimi ve işçi ile memur arasındaki farkı için [Süt İzni ve Emzirme Süreleri](/sut-izni-ve-emzirme-sureleri) yazımıza bakabilirsiniz. Süt izni dışında, doğum sonrasında kullanılabilecek başka haklar da bulunur: - **Ücretsiz izin:** Doğum izni bittikten sonra isteğe bağlı olarak kullanılabilir; süresi ve ödeme durumu için [Doğum İzni](/dogum-izni) yazımıza bakabilirsiniz. - **Kısmi süreli çalışma:** Çocuk ilkokul çağına gelene kadar ebeveynlerden biri yarı zamanlı çalışma talep edebilir. - **Evlat edinme izni:** Üç yaşını doldurmamış bir çocuğun evlat edinilmesinde 8 haftalık ücretli izin tanınır. İzin döneminde haklarınızın çiğnendiğini düşünüyorsanız, sürenin işlemeye başlamasından önce harekete geçmek önemlidir. Kendi durumunuza özel hak ve süreleri netleştirmek için [İş Kanununa Göre İşçi Hakları](/is-kanununa-gore-isci-haklari) yazımızdaki çerçeve de yol gösterir. Hamilelik izni konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Hamilelik İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular Hamilelik izniyle ilgili en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik. ### **Hamilelik izni ne zamana kadar sürer?** Normal şartlarda gebeliğin 32. haftasına kadar. Bu haftadan itibaren doğum izni başlar. Sağlık durumu uygun olan anne, doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışmaya devam edebilir ve kullanmadığı süreyi doğum sonrasına aktarabilir. ### **Hamile işçi doktor kontrolüne gitmek için izin alabilir mi?** Evet. Gebelik süresince yapılması gereken periyodik doktor kontrolleri için işveren ücretli izin vermekle yükümlüdür, bu izinler maaştan düşülmez. ### **Gebe işçi gece vardiyasında çalıştırılabilir mi?** Hayır. Gebe işçi, gebeliğin tespitinden doğuma kadar 20.00-06.00 saatleri arasında çalıştırılamaz ve günde en fazla 7,5 saat çalıştırılabilir. ### **Hamilelik döneminde işten çıkarılabilir miyim?** Kural olarak hayır. Hamilelik veya doğum izni bahane edilerek yapılan fesihler geçersiz sayılır. İşveren fesih yapacaksa bu durumla ilgisi olmayan geçerli bir neden göstermek ve ispatlamak zorundadır. ### **Hamile işçi ağır işte çalıştırılabilir mi?** Hayır. Gebe ve yeni doğum yapmış işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaktır. İşveren, gebelik bildirildikten sonra işçiyi uygun bir işe geçirmekle yükümlüdür. ### **Hamilelik izni ile doğum izni aynı şey midir?** Halk arasında aynı anlamda kullanılsa da, hukuken farklıdır. Hamilelik izni gebelik dönemindeki koruyucu hakları, doğum izni ise gebelik sonunda kullanılan ve toplam 24 hafta süren asıl izni ifade eder. --- [^1]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 74 (Analık halinde çalışma ve süt izni). [^2]: Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik — gebe işçinin günlük çalışma süresi ve gece çalıştırma yasağı.