> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/hamilelik-izni

# Hamilelik İzni 2026: Gebelik Döneminde Çalışan Hakları

**Kategori:** İşçi - İş Hukuku

### Özet
- Hamilelik izni gebelik boyunca çalışan kadını periyodik kontrol izni, hafif işe geçiş ve işten çıkarma yasağıyla korur, asıl doğum izni 24 haftadır.
- Koruyucu haklar gebeliğin 32. haftasına kadar sürer, çoğul gebelikte doğum izni 30. haftada başlar.
- Gebe işçi günde en fazla 7,5 saat çalıştırılır ve 20.00 ile 06.00 arasındaki gece vardiyasında görevlendirilemez.
- Hekim raporuyla hafif işe geçirilen gebe işçinin ücreti İş Kanunu'nun 74. maddesine göre düşürülemez.


### İçerik
**Hamilelik izni**, gebelik boyunca çalışan kadını koruyan hakların ortak adıdır: **periyodik kontrol için ücretli izin**, **hafif işe geçiş**, gece vardiyası ve ağır iş yasağı ile işten çıkarmaya karşı koruma. Gebelik sonunda kullanılan asıl izin ise hukuken doğum izni (analık izni) adını taşır ve doğumdan önce 8, sonra 16 hafta olmak üzere toplam **24 hafta (168 gün)** sürer. Bu sürenin kullanımı, SGK ödeneği ve izinde prim durumu [Doğum İzni](/dogum-izni) yazımızda anlatılmıştır.

Özel sektörde çalışan sigortalı kadın işçi için dayanak 4857 sayılı [İş Kanunu'nun 74. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf), memur için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'dur. Sigortasız çalıştırılan hamile işçi de İş Kanunu'ndaki korumadan yararlanır, yalnızca SGK'nın ödediği analık ödeneği için sigortalı olmak gerekir. Bu yazıda gebelik süresince, henüz izne çıkmadan önce çalışan kadını koruyan hakları ele aldık.

## Hamilelik İzni Ne Zamana Kadar Sürer?

Hamilelik izni kapsamındaki koruyucu haklar, kadın işçi fiilen çalıştığı sürece geçerlidir. Bu dönem normal şartlarda [gebeliğin 32. haftasına](/dogum-izni-hesaplama) kadar sürer.

Bu haftada doğum izni başlar. Çalışmanın bittiği hafta gebeliğin türüne ve doktor onayına göre değişir:

| Durum | Çalışmanın sona erdiği hafta |
| --- | --- |
| Normal gebelik | 32\. hafta |
| Çoğul gebelik (ikiz, üçüz) | 30\. hafta; doğum öncesi süreye **2 hafta** eklendiği için geçiş öne çekilir |
| Sağlık durumu uygun olan anne, doktor onayıyla | Doğuma **2 hafta** kalana kadar çalışmaya devam edebilir |

Doktor onayıyla çalışılan günler ve erken doğumda kullanılamayan doğum öncesi günler kaybolmaz, doğum sonrasına eklenir. Doğumdan sonra süt izni, yarım çalışma ve altı aya kadar ücretsiz izin gibi haklar başlar. Bunlar [Doğum Sonrası Çalışan Hakları](/dogum-sonrasi-calisan-haklari) ve [Süt İzni ve Emzirme Süreleri](/sut-izni-ve-emzirme-sureleri) yazılarımızda ayrıca ele alınmıştır.

![Gebelikte çalışmanın bittiği haftalar ve devreden sürelerin sayısal özeti](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamilelik-izni-ne-zamana-kadar-surer.webp "Hamilelik İzni Ne Zamana Kadar Sürer")

Gebelikte Çalışma Süresini Belirleyen Haftalar

## Gebelikte Periyodik Kontrol İzni Var mıdır?

Hamile işçiye, gebelik süresince yapması gereken düzenli doktor kontrolleri için ücretli izin verilir.[^1] Bu izin, hamile işçinin isteği üzerine ve doktor tarafından belirlenen kontrol tarihlerine göre kullandırılır. İşveren bu izinleri reddedemez.

Periyodik kontrol izni maaştan düşülmez, çalışılmamış gibi sayılıp ücretsiz bırakılamaz. Kontrol sıklığı gebelik haftasına göre değişir, ileri gebelik haftalarında kontrol aralığı sıklaşabilir.

## Hamile İşçi Hafif İşte Çalıştırılabilir mi?

Hekim raporu gerekli görürse hamile işçi **daha hafif bir işe** geçirilir. Doktor, hamile işçinin sağlık durumunun mevcut görevini sürdürmeye uygun olmadığını raporla belirtirse, işveren işçiyi daha hafif bir işe geçirmekle yükümlüdür. Bu geçiş işçinin ücretinde bir indirime yol açmaz.

Hafif işe geçiş talebi işçinin isteğine değil, hekim raporuna bağlıdır. İşveren, uygun hafif bir görev bulunmadığı gerekçesiyle bu yükümlülükten kaçınamaz. İşyerinde uygun görev yoksa çözüm yolları arasında geçici görevlendirme veya ücretli izin de değerlendirilir.

![Hekim raporuna bağlı hafif işe geçişte işverenin yükümlülüklerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamile-isci-hafif-iste-calistirilabilir-mi.webp "Hamile İşçi Hafif İşte Çalıştırılabilir mi")

Hafif İşe Geçişte İşverenin Yükümlülükleri

Doktor raporunuza rağmen işveren sizi daha hafif bir göreve geçirmiyor ya da ücretinizi düşürüyorsa, sorunuzu [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden iletebilirsiniz.

## Gebelikte Gece Vardiyası ve Ağır İşte Çalıştırma Yasağı Var mıdır?

Gebe işçi, gebeliğin tespitinden doğuma kadar geçen sürede günde en fazla **7,5 saat** çalıştırılabilir ve gece vardiyasında (20.00-06.00 arası) görevlendirilemez.[^2] Bu sınırlama, gebelik döneminde işçinin sağlığını korumaya yöneliktir.

Aynı yönetmelik, gebe ve yeni doğum yapmış işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını da yasaklar. İşveren, gebelik bildirildikten sonra işçiyi bu nitelikteki bir görevden alıp uygun bir işe geçirmekle yükümlüdür. Aksi bir uygulama işçiye ayrı bir tazminat **talebi hakkı** doğurabilir.

## Hamilelik Döneminde İşten Çıkarma Yasağı

İş Kanunu hamileliği ve doğumu, fesih için **geçerli sebep saymaz**. Kadın işçinin 74. maddeye göre çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemesi de geçerli sebep değildir.[^3] Bu sebeplerle yapılan fesih **geçersiz sayılır** ve iş güvencesi kapsamındaki işçi işe iade davası açabilir.

İş güvencesi otuz ve daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiyi kapsar. Bu şartları taşımayan işçi de korumasız değildir.

İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça gebelik nedeniyle farklı işlem yapamaz. Aksi halde işçi **dört aya kadar ücreti tutarında tazminat** ve yoksun kaldığı diğer hakları isteyebilir.[^4]

İşyerinin bu dönemde kapanması veya küçülmesi gibi durumlarda dahi işveren, işçiyi hamilelik bahanesiyle öncelikli olarak işten çıkaramaz. Fesih gerekiyorsa geçerli neden, hamilelik veya doğum izniyle ilgisi olmayan somut bir gerekçeye dayanmalıdır ve bu gerekçeyi ispat yükü işverendedir.

Hamilelik ya da doğum gerekçesiyle yapılan fesihte işçinin hangi haklara sahip olduğu, açılacak davalar ve tazminat ayrı bir konudur. Ayrıntılar için [Hamilelik Nedeniyle İşten Çıkarılan İşçi Hakkı](/hamilelik-nedeniyle-isten-cikarilan-isci-hakki) yazımızı inceleyebilirsiniz.

![Geçersiz sayılan fesihlerle işverenin ispat yükünü ayıran karşılaştırma](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hamilelik-doneminde-isten-cikarma-yasagi.webp "Hamilelik Döneminde İşten Çıkarma Yasağı")

Geçersiz Fesih ile Geçerli Nedenin Farkı

Gebeliğiniz sırasında iş sözleşmeniz feshedildiyse, feshin geçerliliğini ve işe iade yolunu bir avukatla konuşmak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu).

İşçinin gebelik dışındaki genel hakları için [İş Kanununa Göre İşçi Hakları](/is-kanununa-gore-isci-haklari) yazımıza bakabilirsiniz.

Hamilelik izni konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

\[contact\_button\]

## Hamilelik İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hamilelik izniyle ilgili en çok merak edilen noktaları bu başlıkta derledik.

### Hamilelik izni ne zamana kadar sürer?

Normal şartlarda gebeliğin 32. haftasına kadar. Bu haftadan itibaren doğum izni başlar. Sağlık durumu uygun olan anne, doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışmaya devam edebilir ve kullanmadığı süreyi doğum sonrasına aktarabilir.

### Hamile işçi doktor kontrolüne gitmek için izin alabilir mi?

Evet. Gebelik süresince yapılması gereken periyodik doktor kontrolleri için işveren ücretli izin vermekle yükümlüdür, bu izinler maaştan düşülmez.

### Gebe işçi gece vardiyasında çalıştırılabilir mi?

Hayır. Gebe işçi, gebeliğin tespitinden doğuma kadar 20.00-06.00 saatleri arasında çalıştırılamaz ve günde en fazla 7,5 saat çalıştırılabilir.

### Hamilelik döneminde işten çıkarılabilir miyim?

Kural olarak hayır. Hamilelik veya doğum izni bahane edilerek yapılan fesihler geçersiz sayılır. İşveren fesih yapacaksa bu durumla ilgisi olmayan geçerli bir neden göstermek ve ispatlamak zorundadır.

### Hamile işçi ağır işte çalıştırılabilir mi?

Hayır. Gebe ve yeni doğum yapmış işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaktır. İşveren, gebelik bildirildikten sonra işçiyi uygun bir işe geçirmekle yükümlüdür.

### Hamilelik izni ile doğum izni aynı şey midir?

Halk arasında aynı anlamda kullanılsa da, hukuken farklıdır. Hamilelik izni gebelik dönemindeki koruyucu hakları, doğum izni ise gebelik sonunda kullanılan ve toplam 24 hafta süren asıl izni ifade eder. Annelik izni olarak da anılan bu süre 168 güne karşılık gelir.

---

[^1]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 74 (Analık halinde çalışma ve süt izni).
[^2]: Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik — gebe işçinin günlük çalışma süresi ve gece çalıştırma yasağı.
[^3]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 18 — feshin geçerli sebebe dayandırılması.
[^4]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 5 — eşit davranma ilkesi.