> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/hakaret-sayilmayan-kelimeler

# Hakaret Sayılmayan Kelimeler ve Yargıtay'ın Kaba Söz Ölçütü

**Kategori:** Ceza Hukuku

### Özet
- Hakaret sayılmayan kelimeler sabit bir listeyle değil, Yargıtay'ın sözün söylendiği zamana, yere ve duruma bakan ölçütüyle belirlenir.
- Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre hakaret, onur ve saygınlığı zedeleyen somut bir fiil isnadı ya da sövme olmadıkça oluşmaz.
- Şikayet süresi hakaret suçunda 6 aydır ve Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesine göre fiilden itibaren 2 yılı geçemez.


### İçerik
**Hakaret sayılmayan kelimeler** için kanunda ya da Yargıtay içtihadında hazır bir liste yoktur. Bir sözün suç olup olmadığı, kişinin onurunu ve saygınlığını **rencide edip etmediğine** ve sözün hangi koşullarda söylendiğine göre belirlenir. Bu eşiği aşmayan sözleri Yargıtay "nezaket dışı kaba söz" sayar ve bu sözlerde hakaret suçunun **oluşmadığını** kabul eder.

Bir kelimenin bir davada beraatle sonuçlanması, başka bir davada da öyle olacağı anlamına gelmez. Aynı kelime somut bir suçlamayla ya da küfürle birleşince **hapis cezasına** konu olabilir. Aşağıdaki örneklerin her biri **tam metni okunmuş** bir Yargıtay kararına dayanır ve yalnız kendi olayı için geçerlidir.

## Hakaret Sayılmayan Kelimeler Neye Göre Belirlenir?

Bir sözün hakaret sayılıp sayılmayacağı, sözün açıkça onuru ve saygınlığı rencide edecek nitelikte **somut bir isnat ya da sövme** içerip içermediğine göre belirlenir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi bu değerlendirmenin göreceli olduğunu her kararında aynı cümleyle hatırlatır.

> Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/2351, K. 2024/4866, T. 17.04.2024
> 
> "Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir."

Daire aynı gerekçede ağır eleştirinin ve rahatsız edici sözlerin **tek başına hakaret suçu sayılmayacağını** da söyler. Bu kalıp 4. Ceza Dairesi'nin 2023'ten 2026'ya uzanan kararlarında **aynen tekrarlanır**, yani ölçüt yerleşiktir.

Somut dosyada bu ölçüt dört soruya dönüşür. Söz hangi tartışmada ve kimlerin önünde söylendi, karşı tarafa somut bir suçlama yüklendi mi ve sözün amacı kişiyi **küçük düşürmek** miydi?

![Bir sözün hakaret sayılıp sayılmayacağında bakılan dört ölçütü gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hakaret-sayilmayan-kelimeler-neye-gore-belirlenir.webp "Hakaret Sayılmayan Kelimeler Neye Göre Belirlenir")

Hakarette Bağlam Ölçütü

## Kaba Söz ile Hakaret Arasındaki Fark

Kaba söz, nezaket kurallarını aşan ama kişinin onurunu rencide edecek ağırlığa ulaşmayan sözdür ve **ceza yaptırımı doğurmaz**. Hakaret ise [Türk Ceza Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nun 125. maddesinde iki biçimde tanımlanır. Fail ya kişiye **somut bir fiil veya olgu isnat eder** ya da ona **söver**.[^1]

Somut isnat, kişiye belirli bir olay ya da davranış yüklemektir, örneğin bir hırsızlığı onun yaptığını söylemek. Sövme ise bir olay yüklemeden doğrudan aşağılayan nitelendirme ya da küfürdür. İki durumda da ceza **üç aydan iki yıla kadar** hapis ya da adli para cezasıdır.

Kızgınlıkla söylenen, karşı tarafın davranışını sert bir dille kınayan ama bir suçlama ya da küfür taşımayan söz bu iki kalıba girmez. Mahkemeler böyle sözleri "nezaket dışı hitap tarzı" diye niteler. Bu nitelemenin sonucu bir ceza indirimi değil, suçun **hiç oluşmamasıdır**.

## Yargıtay Kararlarında Hakaret Sayılmayan Sözler

Tabloda, kaba söz sayılan ifadeler karar künyesi ve dosyanın sonucuyla yer alıyor. Her satır o dosyanın koşullarına bağlıdır, başka bir olaya olduğu gibi taşınmaz.

| Söz ve olay | Karar | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| Acil serviste doktorun "terbiyesiz" demesine karşılık "sensin terbiyesiz" | Yargıtay 4. CD, E. 2021/13826, K. 2023/21606, T. 26.09.2023 | Kaba söz, hakaret oluşmadı, hüküm bozuldu |
| "Hiç saygınız yok, terbiyesizlik bu, insan mısınız, yazıklar olsun" | Yargıtay 4. CD, E. 2023/2351, K. 2024/4866, T. 17.04.2024 | Kaba ve nezaket dışı hitap, beraat onandı |
| "Salak" | Yargıtay 4. CD, E. 2023/3531, K. 2025/9215, T. 15.05.2025 | Bölge adliye mahkemesinin beraat kararı onandı |
| Belediye başkanını hedef alan Facebook paylaşımında "şerefsiz duruma düştü" | Yargıtay 4. CD, E. 2021/25896, K. 2024/3842, T. 25.03.2024 | Kaba söz, mahkumiyet bozuldu |

Acil servis olayında Daire, iki tarafın karşılıklı kullandığı kelime için açık bir değerlendirme yapmıştır.

> Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/13826, K. 2023/21606, T. 26.09.2023
> 
> "nezaket sınırlarını aşan kaba söz niteliğinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı"

İkinci dosyada ilk derece mahkemesi sanığı delil yetersizliğinden beraat ettirmiş, istinaf dairesi gerekçeyi **suçun yasal unsurlarının oluşmaması** olarak düzeltmiştir. **Yargıtay bu kararı onadı** ve onama kararında sözlerin kaba ve nezaket dışı bir hitap tarzı olduğunu kendi gerekçesinde açıkça yazdı.[^2]

"Salak" sözünde ilk derece mahkemesi mahkumiyet kurmuş, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi ise sanığı **beraat** ettirmiştir. Katılan vekilinin temyiz dilekçesine göre istinaf dairesi bu sözcüğü kaba söz olarak nitelemiştir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi ayrıca gerekçe yazmadan **bu kararı onadı**.[^3]

Facebook paylaşımı dosyası, sözün kamu görevlisine yöneltilmesinin tek başına suç doğurmadığını gösterir. Yerel mahkeme belediye başkanına görevinden dolayı hakaret hükümlerini uygulamış, Daire ise paylaşımı kaba ve nezaket dışı bularak mahkumiyeti bozmuştur.[^4]

Söylediğiniz ya da size söylenen bir söz nedeniyle soruşturma başladıysa, dosyanızı bir avukatla konuşmak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu).

## Eleştiri Hakkı ve İddia ve Savunma Dokunulmazlığı

Sert eleştiri ve şikayet dilekçesindeki olumsuz değerlendirme, gerçek olaylara dayandığı ve uyuşmazlıkla bağlantılı kaldığı sürece **cezalandırılmaz**. Mahkemeye, savcılığa ya da bir idareye yapılan başvurular için bu güvence kanunda açıkça yazılıdır.

> 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.128/1
> 
> "Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulması halinde, ceza verilmez. Ancak, bunun için isnat ve değerlendirmelerin, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir."

Dilekçede karşı tarafın davranışını sert bir dille anlatmak bu korumadan yararlanır. Davayla ilgisi olmayan kişisel aşağılama ya da dayanaksız bir suçlama ise korumanın **dışında** kalır. Savunma yazarken bu sınırın nasıl gözetileceği [Hakaret Suçu Savunma Dilekçesi Örneği](/hakaret-savunma-dilekcesi) yazımızda ayrıca anlatılır.

Yargı ve idare önü dışındaki eleştiri için ölçüt yine 125. maddedir. Yargıtay 2026'da verdiği bir kararda, bütün olarak değerlendirildiğinde nezaket dışı kaba söz ve **ağır eleştiri** niteliğindeki ifade nedeniyle verilen mahkumiyeti bozmuştur.[^5] İşyerinde amire ya da işverene yöneltilen sözlerin iş sözleşmesine etkisi farklı bir değerlendirmedir, [İşçinin İşverene Hakareti](/iscinin-isverene-hakareti) yazımızda ele alınır.

![Dilekçe ve eleştiride ceza verilmeyen ve hakaret sayılabilen ifadeleri karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/elestiri-hakki-ve-iddia-ve-savunma-dokunulmazligi.webp "Eleştiri Hakkı ve İddia ve Savunma Dokunulmazlığı")

Eleştiri ve Savunma Sınırı

## Haksız Fiile Tepki ve Karşılıklı Hakaret

Hakaret haksız bir davranışa tepki olarak ya da karşılıklı söylendiğinde suç ortadan kalkmaz, ama hakim cezayı **üçte birine kadar** indirebilir ya da hiç ceza vermeyebilir.[^6] Hakaret kasten yaralamaya tepki olarak söylenmişse kişiye **ceza verilmez**.[^7]

Kaba söz ile karşılıklı hakaret arasındaki fark hükmün türünde görünür. Karşılıklı hakarette kurulan "ceza verilmesine yer olmadığı" kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre fiilin suç olma özelliğini koruduğu hallerden biridir. Söz kaba söz düzeyinde kalmışsa doğru hüküm ise suçun unsurları oluşmadığı için **beraattir**.[^8]

Acil servis dosyasında yerel mahkeme Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin 1. ve 3. fıkralarına dayanarak ceza verilmesine yer olmadığına karar vermişti.[^9] Yargıtay bu hükmü, "terbiyesiz" sözü zaten suç oluşturmadığı için bozdu. Sanık açısından bu fark önemlidir, çünkü beraat kararı sözün **suç olmadığını** tespit eder.

Daire, doktorla ücret ve tedavinin ertelenmesi yüzünden tartışan bir hastanın sözünü de kaba söz saymıştır. Kararın kabule göre bölümünde, olayın çıkış nedeni değerlendirilerek haksız tahrik hükümlerinin tartışılmamasını ayrı bir bozma sebebi yapmıştır.[^10]

Tartışmada karşılıklı sözler söylendiyse ve hangisinin suç sayılacağından emin değilseniz, olayınızı [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden sorabilirsiniz.

## Mesajla ve Sosyal Medyada Hakaret

WhatsApp mesajı, e-posta, sesli mesaj ya da doğrudan mesajla yapılan hakaret, yüz yüze söylenen hakaretle **aynı cezayı** gerektirir.

> 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.125/2
> 
> "Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur."

Mağdurun yokluğunda söylenen sözün cezalandırılması için ise sözün en az **üç kişiyle** paylaşılmış olması gerekir.[^11] Herkese açık bir paylaşım hakaretin alenen işlenmesi sayılır ve ceza **altıda bir** oranında artırılır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette cezanın alt sınırı **bir yıldan** az olamaz.[^12]

Alenilik **kendiliğinden kabul edilmez**. Facebook paylaşımı dosyasında Yargıtay, paylaşımın herkes tarafından görülebilir nitelikte olup olmadığının araştırılmasını ve artırımın buna göre tartışılmasını istemiştir. Kapalı bir gruba ya da kısıtlı hesaba yapılan paylaşımda bu soru sonucu değiştirir.

Uygulamada mesajla yapılan hakarette ilk iş, ekran görüntüsünü gönderen numara ile tarih ve saat görünecek biçimde saklamaktır. Mesaj silinirse ispat zorlaşır, şikayet dilekçesinin hazırlanışı için [Siber Suçlar Şikayet Dilekçesi Örneği](/siber-suclar-sikayet-dilekcesi) yazımıza bakılabilir.

![Mesajla ve sosyal medyada hakarette üç kişi şartını, artırım oranını ve ceza sınırlarını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/mesajla-ve-sosyal-medyada-hakaret.webp "Mesajla ve Sosyal Medyada Hakaret")

Hakarette Sınırlar ve Oranlar

## Hakarette Şikayet Süresi, Uzlaştırma ve Önödeme

Hakaret şikayete bağlı bir suçtur ve şikayet, fiil ile failin öğrenildiği günden itibaren **6 ay** içinde yapılmalıdır. Kasım 2024 değişikliğiyle eklenen kurala göre bu süre her halde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren **2 yılı** geçemez.[^13] Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise **şikayete bağlı değildir**.[^14]

Hakaret 24 Aralık 2025 değişikliğinden beri **uzlaştırma kapsamında değildir**. Kasım 2024 değişikliği uzlaştırma yasağını hakaretin yalnız bir haliyle sınırlı tutmuş, 24 Aralık 2025 değişikliği yasağı suçun tamamına genişletmişti.[^15] Bunun yerine hakaret önödeme kapsamına alınmıştır, ancak kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret bu kapsamın dışındadır. Savcılığın bildirdiği önödeme miktarını **10 gün** içinde ödeyen kişi hakkında kamu davası açılmaz, aynı suçu beş yıl içinde tekrar işleyen kişiye önödeme uygulanmaz.[^16]

Kovuşturma aşamasında şikayetten vazgeçmek **davayı düşürür**, ancak vazgeçmeyi sanığın kabul etmesi gerekir. Bu sürecin karakolda ve savcılıkta nasıl işlediği [Karakoldan Şikayeti Geri Alma](/karakoldan-sikayeti-geri-alma) yazımızda anlatılır.

Dava mahkumiyetle biterse, iki yılı aşmayan hapis ya da adli para cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelir, sicile etkisi [HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar](/hagb-sicile-isler-mi) yazımızdadır.

Size yöneltilen sözler için şikayet süresini kaçırmadan yol haritası çıkarmak isterseniz [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

\[contact\_button\]

## Hakaret Sayılmayan Kelimeler Hakkında Sık Sorulan Sorular

En çok sorulan kelime ve süre soruları kısaca şöyle cevaplanır.

### Salak demek hakaret sayılır mı?

Her olayda sayılmaz. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi "salak" sözü nedeniyle yargılanan sanığı beraat ettirmiş, Yargıtay 4. Ceza Dairesi bu kararı **15.05.2025** tarihli, E. 2023/3531, K. 2025/9215 sayılı kararıyla onamıştır. Söz bir suçlamayla ya da küfürle birlikte söylenmişse sonuç değişebilir.

### Terbiyesiz demek hakaret mi?

Terbiyesiz sözü Yargıtay'ın incelediği bir olayda hakaret sayılmamış, nezaket sınırlarını aşan **kaba söz** kabul edilmiştir. Acil serviste doktora "sensin terbiyesiz" diye karşılık veren kişi için Yargıtay 4. Ceza Dairesi suçun oluşmadığına karar vermiştir. Karar 26.09.2023 tarihli, E. 2021/13826, K. 2023/21606 sayılıdır.

### Küfür etmek her zaman hakaret midir?

Kişiye yöneltilen küfür kural olarak hakaret sayılır, çünkü sövme Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinde hakaretin iki biçiminden biridir. Kaba söz kabulü, küfür içermeyen sert ve nezaket dışı ifadeler için geçerlidir. Küfür içeren sözde bağlam ancak cezayı ya da haksız tahrik indirimini etkiler.

### WhatsApp'tan hakaret etmek suç mu?

Mağduru muhatap alan yazılı, sesli ya da görüntülü mesajla yapılan hakaret, yüz yüze hakaretle **aynı cezayı** gerektirir. Bu durumda üç kişinin sözü duymuş olması şartı aranmaz, mesajın mağdura gönderilmesi yeterlidir.

### Hakaret davasında uzlaştırma yapılır mı?

Hakaret suçu 24 Aralık 2025 değişikliğinden beri uzlaştırma kapsamında değildir. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında önödeme uygulanır ve savcılığın bildirdiği miktar **10 gün** içinde ödenirse kamu davası açılmaz.

### Hakarette şikayet süresi ne kadar?

Şikayet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren **6 ay** içinde yapılır. Bu süre her halde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren **2 yılı** geçemez.

---

[^1]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.125/1 - somut fiil veya olgu isnadı ya da sövme yoluyla hakaret ve üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
[^2]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/2351, K. 2024/4866, T. 17.04.2024 - CMK m.223/2-e beraatini m.223/2-a olarak düzelten bölge adliye mahkemesi kararının onanması.
[^3]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/3531, K. 2025/9215, T. 15.05.2025 - bölge adliye mahkemesinin hakaret suçundan verdiği beraat kararının gerekçesiz onanması.
[^4]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/25896, K. 2024/3842, T. 25.03.2024 - yolun yapılmamasını eleştiren Facebook paylaşımının kaba söz niteliğinde olması nedeniyle mahkumiyetin bozulması.
[^5]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2024/10881, K. 2026/12353, T. 30.06.2026 - nezaket dışı kaba söz ve ağır eleştiri niteliğindeki eylemde beraat yerine mahkumiyet kurulmasının bozulması.
[^6]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.129/1 ve m.129/3 - haksız fiile tepki olarak ve karşılıklı işlenen hakarette cezanın üçte birine kadar indirilmesi ya da ceza vermekten vazgeçilmesi.
[^7]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.129/2 - kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmemesi.
[^8]: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/2-a ve m.223/4-c - yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması halinde beraat, karşılıklı hakarette ceza verilmesine yer olmadığı kararı.
[^9]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/13826, K. 2023/21606, T. 26.09.2023 - yerel mahkemenin TCK m.129/1 ve m.129/3 uyarınca kurduğu ceza verilmesine yer olmadığı hükmünün, sözün kaba söz olması nedeniyle bozulması.
[^10]: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2024/9641, K. 2026/12290, T. 30.06.2026 - kaba ve nezaket dışı hitap tarzındaki sözde mahkumiyetin bozulması, kabule göre TCK m.129 haksız tahrik hükümlerinin tartışılması gereği.
[^11]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.125/1 - mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi.
[^12]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.125/3-a ve m.125/4 - kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette bir yıllık alt sınır, alenen işlenen hakarette altıda bir artırım.
[^13]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73/1 ve m.73/2 - altı aylık şikayet süresi ve hakaret suçunda şikayet süresinin fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçememesi.
[^14]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.131/1 - kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç hakaret suçunun şikayete bağlı olması.
[^15]: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/3 ve madde dipnotu - hakaret suçunda uzlaştırma yasağının 7.11.2024 tarihli değişiklikte hakaret maddesinin ikinci fıkrasıyla sınırlı olması, 24.12.2025 tarihli değişiklikle maddenin tamamını kapsaması.
[^16]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.75/1 ve m.75/6-a - önödeme miktarının on gün içinde ödenmesiyle kamu davasının açılmaması ve hakaret suçunun, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç, önödeme kapsamında olması.