> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/gbt-kaydi-silinir-mi # GBT Kaydı Silinir mi? Başvuru ve Dava Yolu **Kategori:** Ceza Hukuku, İdare Hukuku ### Özet - GBT kaydı silinir mi sorusunda Bilgi Toplama Yönergesi beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, düşme veya dava zamanaşımı kararı kesinleşince iptali öngörür. - Danıştay 2021 tarihli kararında adli sicilden silinen silah suçu mahkumiyetine ait GBT kaydının silinmemesini hukuka uygun bulmuştur. - Emniyet müdürlüğüne yapılan silme başvurusu 30 gün içinde cevaplanmazsa reddedilmiş sayılır ve 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. ### İçerik GBT kaydı süre geçince değil, yalnızca Bilgi Toplama Yönergesinde sayılan kararlarla kalkar ve **GBT kaydı silinir mi** diye soran kişi için belirleyici olan elindeki kararın türüdür. Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik ve terör gibi Yönergenin 9/b listesindeki suçlarda kayıt, **beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi** ya da dava zamanaşımı kararı kesinleşince iptal edilir. Adli sicilden silinme, af, memnu hak ve HAGB kararı ise idarece **iptal sebebi sayılmamaktadır**. Kararın kolluğa ulaşmadığı durumlarda kayıt **kendiliğinden düzelmez** ve kişinin emniyete yazılı başvurması gerekir. Başvuru reddedilirse idare mahkemesinde dava açılabilir. GBT'nin hangi kayıtları içerdiği ve adli sicilden farkı [GBT Nedir, GBT'de Neler Çıkar? Adli Sicil Kaydından Farkı](/gbt-nedir) yazımızda anlatılmıştır. "GBT Kaydı Silinir mi? Başvuru ve Dava Yolu" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. "GBT Kaydı Silinir mi? Başvuru ve Dava Yolu" yazımızla ilgili detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. ## GBT Kaydı Hangi Kararlarla Silinir? GBT kaydı açılma sebebine göre ya yakalanmayla imha edilir ya da 9/b suçlarında yargılamayı sanık lehine bitiren kesin bir kararla iptal edilir. Yönerge, iptali şöyle tanımlar.[^1] > Bilgi Toplama Yönergesi m.4, AYM Bülent Kaya kararı § 24 > > "Form iptali: Yönerge'nin 9/b maddesine girmeyen suçlardan açılan bilgi formlarının şahısların yakalanmaları halinde tasniften çıkarılarak imha edilmesi, 9/b maddesine giren suçlar için açılan bilgi formlarının ise iptal koşulları oluştuğunda tasniften çıkarılarak iptal evrakı ekinde arşive alınması işlemidir." İptal edilen 9/b formu **silinmez, arşive alınır**. Bu yüzden kaydın akıbeti kararın türüne bağlıdır ve aşağıdaki tablo her kararın etkisini gösterir. | Karar veya durum | GBT kaydına etkisi | | --- | --- | | 9/b dışındaki suçta aranan kişinin yakalanması | Form imha edilir | | Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, düşme, dava zamanaşımı | Karar kesinleşince 9/b formu iptal edilir | | Soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı | 9/b formu iddianame kabulünden sonra açıldığı için oluşmaz | | Adli sicilden silinme, af, şartlı tahliye, paraya çevirme, erteleme, ceza zamanaşımı | İptal sebebi değildir | | HAGB kararı | Danıştay'a göre iptal sebebi değildir | | Memnu hak kararı | İdare iptal sebebi saymamaktadır | Danıştay, adli sicil kaydı mahkeme kararıyla silinen silah suçu hükümlüsünün GBT talebini reddeden işlemi ve dayanağı olan Yönerge hükmünü **hukuka uygun** bulmuştur.[^2] ## HAGB ve Memnu Hak Kararı GBT Kaydını Siler mi? HAGB kararı **tek başına** GBT kaydını sildirmez ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bu konuda idarenin yorumunu onaylamıştır. Kurul, resmi belgede sahtecilikten 2 yıl hapis alıp hakkında HAGB verilen kişinin silme talebinin reddini **oyçokluğuyla** hukuka uygun bulmuştur.[^3] Yönergenin saydığı kararlardan biri davanın düşmesidir. Denetim süresi yükümlülüklere uygun geçerse mahkeme HAGB'yi kaldırıp **düşme kararı** verir ve bu karar kesinleştikten sonra Yönerge lafzına dayanarak yeniden iptal istenebilir.[^4] HAGB kararının adli sicile etkisi [HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar](/hagb-sicile-isler-mi) yazımızda anlatılmıştır. Memnu hak kararı da idarece **iptal sebebi sayılmaz**. İçişleri Bakanlığı, 1987 tarihli hırsızlık mahkumiyeti için memnu hak kararı alan servis şoförünün başvurusunu bu gerekçeyle reddetmiş, Kamu Denetçiliği Kurumu da talebi reddederek mevzuatın gözden geçirilmesini tavsiye etmiştir.[^5] Aynı dosyada Bakanlık, 2018'de valiliklere gönderdiği yazıyla eski Ceza Kanunu döneminde **ertelenen** ve 5 yıl içinde yeni suç işlenmeyen mahkumiyetlerde başvuru üzerine iptal yapılmasını istediğini bildirmiştir. 2005 öncesi ertelenmiş bir mahkumiyet için bu yazıya dayanarak başvuru yapılabilir, memnu hak kararının şartları ise [Memnu Hakların İadesi Nedir, Nasıl Alınır?](/memnu-haklarin-iadesi) yazımızda anlatılmıştır. ![GBT kaydı silinir mi sorusunda HAGB, düşme ve memnu hak kararlarını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hagb-ve-memnu-hak-karari-gbt-kaydini-siler-mi.webp "HAGB ve Memnu Hak Kararı GBT Kaydını Siler mi") HAGB ve Memnu Hak Kararının GBT Kaydına Etkisi ## GBT Kaydını Silmek İçin Nereye Başvurulur? GBT kaydını silmek için kaydı açan il emniyet müdürlüğüne ya da Emniyet Genel Müdürlüğüne **yazılı dilekçeyle** başvurulur. Anayasa Mahkemesine gelen bir dosyada Emniyet Genel Müdürlüğüne verilen dilekçe, kaydı düzenleyen il emniyet müdürlüğüne gönderilerek cevaplanmıştır. Dilekçeye iptal sebebi olan kararın **kesinleşme şerhli** örneği eklenir. Birden fazla dosya varsa her dosya için kararı veren mahkemeden alınan ayrı belge sunulur, hazır bir metin [GBT Kaydı Silme Dilekçe Örneği](/gbt-kaydi-silme-dilekce-ornegi) yazımızda yer alır. İdare başvuruyu 30 gün içinde cevaplamazsa istek **reddedilmiş sayılır**. Bu durumda kişi otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesine başvurabilir.[^6] ## GBT Kaydı Silme Talebi Reddedilirse Dava Yolu Ret cevabının tebliğinden itibaren **60 gün** içinde işlemin iptali için [İdari Yargılama Usulü Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2577&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) uyarınca idare mahkemesinde dava açılır.[^7] Dayanak Yönerge maddesinin de iptali istenirse, bakanlıkların ülke çapında uygulanan düzenleyici işlemlerine karşı davalara Danıştay ilk derece mahkemesi olarak bakar.[^8] Dava dilekçesinde **iki farklı kayıt** ayrı tutulur. Danıştay, Emniyet Genel Müdürlüğünün istihbarat kayıtlarının ve GBT kayıtlarının **farklı mevzuata** tabi olduğunu belirterek bunlar için ayrı dava açılması gerektiğine karar vermiştir.[^9] Yargı yolu tükendikten sonra **30 gün** içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.[^10] Mahkeme incelediği 2016 ve 2018 tarihli iki başvuruda ihlal bulmamış, 2018 kararında ise yedi üye karşı oy kullanmış ve karşı oy gerekçelerinde Yönergenin kanuni dayanaktan yoksun olduğu da yazılmıştır.[^11] ![GBT silme başvurusundan idari davaya ve bireysel başvuruya uzanan süreci gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/gbt-kaydi-silme-talebi-reddedilirse-dava-yolu.webp "GBT Kaydı Silme Talebi Reddedilirse Dava Yolu") GBT Kaydı Silme Süreci "GBT Kaydı Silinir mi? Başvuru ve Dava Yolu" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## GBT Kaydı Silinir mi Sorusuna İlişkin Sık Sorulan Sorular GBT kaydını sildirmek isteyenlerin en çok sorduğu üç konu aşağıda cevaplanmıştır. ### GBT kaydı ömür boyu kalır mı? 9/b suçlarında Yönergede sayılan bir iptal kararı yoksa kayıt için yıl esaslı bir sona erme öngörülmemiştir. Anayasa Mahkemesinin 2018 kararındaki karşı oyda, bu kayıtların Yönergenin 16/b-4 maddesi nedeniyle **ömür boyu** tutulduğu belirtilmiştir (AYM, E.Ç.A., B. No: 2014/5671). ### GBT kaydı güvenlik soruşturmasında kullanılır mı? Evet. Anayasa Mahkemesine sunulan Bakanlık yazısına göre GBT bilgileri silah ruhsatı, sürücü belgesi ve pasaport işlemlerinde, kamu hizmetinden men takibinde ve **güvenlik soruşturmalarında** kullanılır (AYM, Bülent Kaya, B. No: 2013/2941). ### GBT kaydı silme davasında avukat tutmak zorunlu mu? Hayır. İdare mahkemesinde dava açmak için avukatla temsil zorunluluğu yoktur ve kişi dava dilekçesini kendisi verebilir. Dilekçede iptali istenen ret işlemi, tebliğ tarihi ve iptal sebebi olan kesin karar gösterilir. --- [^1]: Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Bülent Kaya, B. No: 2013/2941, T. 11.05.2016, § 24 ve § 28 - Bilgi Toplama Yönergesi m.4 ve m.16/b metinleri. [^2]: Danıştay 10. Daire, E. 2017/2353, K. 2021/4784, T. 14.10.2021 - Bilgi Toplama Yönergesi m.16/c-1 uyarınca adli sicil kaydının silinmesinin GBT formunun iptali sebebi olmaması. [^3]: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/17, K. 2022/835, T. 14.03.2022 - HAGB kararının 9/b kapsamındaki GBT formunun iptalini gerektirmemesi. [^4]: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/10 - denetim süresinin başarıyla geçmesi halinde davanın düşmesi kararı. [^5]: Kamu Denetçiliği Kurumu, Başvuru No: 2018/3408, T. 13.08.2018 - memnu hakların iadesi kararının GBT kaydının iptali sebebi sayılmaması ve mevzuat düzenlemesi tavsiyesi. [^6]: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.10/2 - idari makamların sükutu ve zımni ret. [^7]: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 - idare mahkemelerinde dava açma süresi. [^8]: 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24/1-c - bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı Danıştayda açılacak davalar. [^9]: Danıştay 10. Daire, E. 2023/6687, K. 2024/5, T. 18.01.2024 - istihbarat kayıtları ile KİHBİ Bilgi Toplama Yönergesine göre tutulan GBT kayıtlarının silinmesi istemlerinin ayrı davalarla ileri sürülmesi. [^10]: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun m.47/5 - bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılması. [^11]: Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, E.Ç.A., B. No: 2014/5671, T. 07.06.2018 - GBT kaydında ihlal bulunmaması ve yedi karşı oy.