> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/ehliyete-hangi-durumlarda-el-konulur # Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur? 2026 **Kategori:** İdare Hukuku ### Özet - Ehliyete hangi durumlarda el konulur sorusunun cevabı alkollü araç kullanma, hız aşımı ve ceza puanının 100'ü bulmasıdır. - Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesine göre alkol sınırı hususi otomobilde 0,50 promil, diğer tüm araçlarda 0,20 promildir. - Alkolde ilk ihlalde belge 6 ay, beş yıl içinde ikinci ihlalde 2 yıl, üçüncü ihlalde 5 yıl geri alınır. - Ceza puanı bir yılda ilk kez 100'ü bulunca belge 2 ay alınır, aynı yıl üçüncü kez dolarsa süresiz iptal edilir. ### İçerik **Ehliyete hangi durumlarda el konulur** sorusu, trafik kontrolünde durdurulan pek çok sürücünün ilk aklına gelen sorudur. Alkollü araç kullanma, belirli bir hızın üzerinde yakalanma ve ceza puanının dolması, sürücü belgesinin geçici olarak alınmasına yol açan en yaygın hallerdir. Bu ihlallerin güncel ceza tutarları [Güncel Trafik Cezaları](/guncel-trafik-cezalari) yazımızdadır. Bu işlem doğrudan kolluk veya idare tarafından uygulanır, mahkeme kararı gerektirmez. Alkol nedeniyle ilk kez yakalanan sürücünün idari cezayla mı yoksa adli süreçle mi karşılaşacağı promil değerine göre değişir. Mahkemelerin bu ayrımı nasıl kurduğunu [1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları](/1-defa-alkollu-arac-kullanma-cezasi-mahkeme-kararlari) yazımızda inceledik. [2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2918.pdf), bu halleri **madde 48**, **madde 51** ve madde 118 gibi farklı hükümlerde ayrı ayrı düzenler. Kanunun tam metnine [Karayolları Trafik Kanunu](/karayollari-trafik-kanunu) sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Ehliyete el konulması konusunda avukatlarımızla görüşmek için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Ehliyete el konulması konusunda detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. **Güncellik Notu:** Bu yazıdaki süreler ve madde numaraları 5 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Hız sınırlarına ilişkin kurallar 7574 sayılı Kanun'la 2026 başında köklü biçimde değişmiştir. ## Ehliyete El Koyma ile Ehliyetin İptali Arasındaki Fark Ehliyete el koyma, kanunda öngörülen sürenin sonunda gerekli şartlar yerine getirilince belgenin sahibine iade edildiği geçici bir tedbirdir. İtirazda kullanılabilecek hazır metin [Trafik Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği](/trafik-cezasi-itiraz-dilekcesi-ornegi) sayfamızdadır. İptal ise kalıcıdır, sürücü yeniden ehliyet alabilmek için kurs sürecinden ve sınavlardan baştan geçmek zorunda kalır. Cezanın hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa izlenecek yol [Trafik Cezası Nasıl İptal Edilir](/trafik-cezasi-nasil-iptal-edilir) yazımızda anlatılmaktadır. İkisi de trafik zabıtası veya trafik tescil biriminin düzenlediği bir tutanakla uygulamaya konur. Aynı ihlal türü bile duruma göre bu iki sonuçtan birine yol açabilir. Ceza puanı **bir yıl** içinde ilk kez 100'ü bulduğunda ehliyet yalnızca **2 ay** geri alınırken, aynı yıl üçüncü kez dolduğunda sürücü belgesi süresiz iptal edilir.[^1] Aday (stajyer) sürücülerde bu ayrım daha keskin işler. İki yıllık aday sürücülük süresinde, araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü yakalanan bir sürücünün belgesi, süreli bir el koyma değil doğrudan iptal işlemine tabi tutulur.[^2] ![El koyma ile iptal arasındaki farkı gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/ehliyete-el-koyma-ile-ehliyetin-iptali-arasindaki-fark.webp "Ehliyete El Koyma ile Ehliyetin İptali Arasındaki Fark") El Koyma ve İptal Farkı ## Alkollü veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Araç Kullanma (KTK Madde 48) Alkollü araç kullanma, ehliyete el konulmasının en sık görülen sebebidir ve **KTK madde 48**'de düzenlenir. Hususi otomobil sürücüleri için yasal sınır **0,50 promil**, motosiklet, kamyonet, ticari araç ve toplu taşıma araçları dahil diğer tüm araçların sürücüleri için ise **0,20 promil**dir. Bu sınırların üzerinde tespit edilen sürücünün belgesine yerinde el konulur. Alkol tespiti genellikle yol kenarında alkolmetreyle yapılır, şüpheli durumlarda kan tahlili istenebilir. El **koyma süresi**, kişinin son **beş yıl** içindeki tekrar sayısına göre kademeli olarak artar: - İlk ihlalde sürücü belgesi **6 ay** süreyle geri alınır. - İkinci ihlalde (son **beş yıl** içinde) süre **2 yıl**a çıkar ve SÜDGE (Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi) zorunlu hale gelir. - Üçüncü ve sonraki her ihlalde belge **5 yıl** süreyle geri alınır, bu aşamada psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi de şarttır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücü için bu kademeler işlemez. İlk seferde **150.000 TL** idari para cezası verilir ve sürücü belgesi doğrudan iptal edilir, yeniden belge almak için sürücü kursuna ancak iptalden en az **beş yıl** sonra başlanabilir. Alkol seviyesi **1,00 promili** aştığında, kaçıncı ihlal olduğuna bakılmaksızın ayrıca [Türk Ceza Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf) **madde 179**/3 uyarınca ["trafik güvenliğini tehlikeye sokma" suçundan](/sarhosken-islenen-suclarin-cezasi) soruşturma açılır. Bu suç, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasını gündeme getirir.[^3] Peki alkolmetre üflemeyi reddetmek cezadan kurtarır mı? Tam tersi olur: KTK madde 48/9 ölçüm yaptırmayan sürücüye **150.000 TL** idari para cezası öngörür ve sürücü belgesi doğrudan **5 yıl** süreyle geri alınır.[^4] ## Hız Sınırının Aşılması Nedeniyle Ehliyete El Konulması (KTK Madde 51) Hız aşımı da belirli bir eşiğin üzerinde ehliyete el konulmasına yol açar. **7574 sayılı Kanun**'un 27 Şubat 2026'da yürürlüğe girmesiyle KTK **madde 51** baştan aşağı değişti ve eski yüzdesel tolerans sistemi tamamen kaldırıldı.[^5] Yeni düzenlemede yerleşim yeri içinde hız sınırını **46 km/s ve üzeri** aşan sürücünün belgesi doğrudan geri alınır: - 46-55 km/s aşımda **30 gün**, - 56-65 km/s aşımda **60 gün**, - 66 km/s ve üzeri aşımda **90 gün** süreyle el konulur. Yerleşim yeri dışında eşikler biraz farklıdır, ehliyete el koyma yine üst kademelerde başlar. Bu eşiğin altındaki aşımlarda **yalnızca idari para cezası** uygulanır, ehliyete dokunulmaz. Hız nedeniyle **bir yıl** içinde beşinci kez geri alınan belge ise süre sonunda psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçilmeden iade edilmez. ## Ceza Puanının Dolması Nedeniyle Ehliyete El Konulması (KTK Madde 118) Her trafik ihlali, idari para cezasının yanında belirli bir ceza puanı da doğurur. Puanlar takvim yılı sonunda topluca sıfırlanmaz, her puan işlendiği tarihten **12 ay** sonra kendiliğinden düşer. İhlalin ağırlığına göre puan 5 ile 20 arasında değişir. Bir yıl içinde toplam **100 ceza puanı**na ulaşan sürücü için **KTK madde 118** üç kademeli bir yaptırım öngörür: - İlk kez 100 puana ulaşınca ehliyet **2 ay** geri alınır, sürücü bir kursta davranış geliştirme eğitimi almak zorundadır. - Aynı yıl ikinci kez 100 puana ulaşılırsa süre **4 ay**a çıkar, bu kez psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi de istenir. - Üçüncü kez 100 puan dolarsa sürücü belgesi **süresiz iptal** edilir ve dosya Karayolları Trafik Yönetmeliği **madde 167**/1-c gereği sulh ceza hakimliğine sevk edilir. Kırmızı ışık ihlali ve makas atma ise 7574 sayılı Kanun'dan sonra puan tablosunu beklemeden ehliyete el konulmasına yol açar. Bir yıl içinde kırmızı ışığı üçüncü kez ihlal edenin belgesi **30 gün**, dördüncüde **60 gün**, beşincide **90 gün** geri alınır, altıncı ihlalde belge iptal edilir. Kırmızı ışıkta kazaya sebep olan sürücünün belgesi de 60 gün geri alınır.[^6] Trafiği tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştiren, yani makas atan sürücüye 90.000 TL ceza verilir, sürücü belgesi **60 gün** geri alınır ve aracı 60 gün trafikten men edilir.[^7] ## Ehliyetsiz Araç Kullanma ve Kullandırma Ehliyeti el konulduğu halde araç kullanmaya devam eden sürücüye KTK **madde 36**/3-b uyarınca ayrı bir idari para cezası uygulanır. Bu durum, sonraki bir ihlalde tekrar sayısını artırarak süreci fiilen ağırlaştırabilir. Hiç sürücü belgesi bulunmayan birinin araç kullanması ise **madde 36**/3-a kapsamında ayrıca cezalandırılır.[^8] Aracını, sürücü belgesi olmayan ya da belgesi el konulmuş bir kişiye kullandıran araç sahibi de bu süreçte sorumluluktan bağımsız kalmaz. Kanun, işleteni de gerekli özeni göstermekle yükümlü tutar. Uygulamada trafik ekipleri el koyma tutanağını düzenlerken idari para cezası tutanağını aynı anda keser. İki tutanak birbirinden bağımsız işler, ayrı ayrı itiraz konusu olabilir. Aracın bir şirkete ait olması ehliyete el konulmasının süresini değiştirmez. Bu durumda ayrıca gündeme gelen trafik para cezasının işçi mi yoksa şirket mi tarafından karşılanacağı için [Şirket Aracına Kesilen Cezayı Kim Öder](/sirket-aracina-kesilen-cezayi-kim-oder) yazımıza bakabilirsiniz. Tescilli aracın plakasız kullanılması, başka bir araca ait plakanın ya da sahte plakanın takılması da ehliyete el koymayla sonuçlanan hallerdendir. KTK **madde 23** uyarınca bu ihlalleri ilk kez işleyen sürücünün belgesi **30 gün**, bir yıl içindeki tekrarında ise **60 gün** süreyle geri alınır.[^9] Plakanın bilerek okunamaz hale getirilmesinde ise ehliyete dokunulmaz, sürücüye 140.000 TL ceza verilir ve araç 30 gün trafikten men edilir. Aşağıdaki tablo, yukarıda anlatılan hallerin süresini bir arada gösteriyor. | İhlal | El Koyma Süresi | | --- | --- | | Alkol — ilk ihlal | 6 ay | | Alkol — ikinci ihlal | 2 yıl | | Alkol — üçüncü ve sonrası | 5 yıl | | Uyuşturucu veya uyarıcı madde | İptal (yeniden belge için en az 5 yıl) | | Alkol veya uyuşturucu ölçümünü reddetme | 5 yıl | | Hız aşımı 46-55 km/s (yerleşim yeri içi) | 30 gün | | Hız aşımı 56-65 km/s (yerleşim yeri içi) | 60 gün | | Hız aşımı 66 km/s ve üzeri (yerleşim yeri içi) | 90 gün | | Kırmızı ışık — 1 yılda 3., 4. ve 5. ihlal | 30, 60 ve 90 gün | | Kırmızı ışık — 6. ihlal | İptal | | Makas atma | 60 gün | | Ceza puanı — ilk kez 100 puan | 2 ay | | Ceza puanı — ikinci kez 100 puan | 4 ay | | Ceza puanı — üçüncü kez 100 puan | Süresiz iptal | | Plakasız ya da sahte plakayla kullanma — ilk kez | 30 gün | | Plakasız ya da sahte plakayla kullanma — tekrar | 60 gün | ## El Konulan Ehliyetin Geri Alınması Nasıl Olur? El konulan bir ehliyetin iadesi için öncelikle o ihlale ait idari para cezasının **tamamının ödenmiş olması gerekir**. Ödeme yapılmadan süre dolsa bile belge iade edilmez. İlk kez ceza puanından ehliyeti alınan sürücü, sürenin sonunda bir sürücü kursundan davranış geliştirme eğitimi almalı ve eğitim belgesiyle ehliyete el koyan trafik birimine ya da ikametgahındaki trafik tescil kuruluşuna başvurmalıdır. Alkolden ikinci kez ehliyeti alınanlarda SÜDGE, üçüncü kez alınanlarda ise psiko-teknik değerlendirme **ve psikiyatri muayenesi şarttır**. Başvuruda kimlik, geri alma tutanağı ve ceza ödeme dekontu istenir. Süresiz iptal durumunda iade söz konusu değildir. Sürücü, yeniden ehliyet almak için sürücü kursu kaydından sınavlara kadar tüm süreci baştan yürütmek zorundadır. Trafik ihlali yerine bir ceza mahkumiyeti yüzünden belgenin geri alınması ise ayrı bir kurala bağlıdır. Hangi suçların ehliyet almaya engel olduğu ve belgenin ne zaman geri verildiği [Sabıkası Olan Ehliyet Alabilir mi? Engel Suçlar](/sabikasi-olan-ehliyet-alabilir-mi) yazımızda anlatılmıştır. ![Ehliyetin iadesi için aranan şartları gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/el-konulan-ehliyetin-geri-alinmasi-nasil-olur.webp "El Konulan Ehliyetin Geri Alınması Nasıl Olur") İade İçin Dört Şart ## Ehliyete El Koyma İşlemine İtiraz Nasıl Yapılır? Ehliyete el koyma ve buna bağlı idari para cezası kararına karşı, tebliğ tarihinden itibaren **15 gün** içinde yetkili sulh ceza hakimliğine itiraz dilekçesiyle başvurulabilir. İtirazda ölçüm cihazının kalibrasyon eksikliği, tutanaktaki usul hataları veya tebligat sorunları gibi somut gerekçeler ileri sürülür. İtiraz reddedilirse ceza ve el koyma işlemi kesinleşir, süre işlemeye tutanak tarihinden itibaren zaten başlamış olur. Süresiz iptal kararları farklı bir yol izler, çünkü bu karar zaten bir mahkeme kararına dayanır. Bu durumda itiraz, idari işleme değil, verilen mahkeme kararına karşı kanun yoluna başvurularak yapılır. Ehliyete el konulması konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Ehliyete El Konulması Hakkında Sık Sorulan Sorular Ehliyete el konulan sürücülerin en çok merak ettiği noktaları bu başlıkta topladık. ### Ehliyete el konulduğu sürede araç kullanılırsa ne olur? Sürücüye ayrı bir idari para cezası uygulanır ve bu fiil, sonraki bir ihlalde tekrar sayısını etkileyerek süreci ağırlaştırabilir. Alkollü olarak da yakalanırsa cezalar ayrı ayrı katlanır. ### Ehliyete el konulma süresi idari para cezasına çevrilebilir mi? Hayır. El koyma bir idari tedbirdir ve para cezasına çevrilmesi mümkün değildir. Sürücü, kanunda belirtilen süre boyunca ehliyetsiz kalmak zorundadır. ### Alkolden ehliyete el koyma kaydı hiç silinmez mi? Silinir. Tekrar sayısı hesaplanırken son ihlal tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem esas alınır. Bu beş yıl içinde yeni bir alkollü araç kullanma ihlali işlenmezse, bir sonraki ihlal yeniden "ilk ihlal" kabul edilir. ### Hız aşımından ehliyete el konulan sürücü belgeyi hemen mi teslim eder? Evet, tutanak düzenlendiği anda sürücü belgesi trafik görevlisi tarafından alınır ve süre bu tarihten itibaren işlemeye başlar. ### Ceza puanı ehliyete el koymadan önce sorgulanabilir mi? Evet. Güncel ceza puanı, e-Devlet üzerindeki "Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama" hizmetiyle ücretsiz görüntülenebilir. ### Süresiz iptal edilen ehliyet hiç geri alınamaz mı? Süre işlemez, belge kanun gereği doğrudan iptal edilmiş sayılır. Sürücü yeniden ehliyet sahibi olmak isterse sürücü kursuna kaydolup tüm sınavları yeniden ve başarıyla tamamlamalıdır. --- [^1]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 118 — trafik ceza puanı sistemi ve puanın dolması halinde sürücü belgesinin geri alınması/iptali. Ayrıca bkz. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 167/1-c. [^2]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ek madde 17 (Değişik: 24.07.2026-7590/5 md.) — aday sürücülük süresinde sürücü belgesinin iptalini gerektiren haller. [^3]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 179/3 — alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle güvenli araç kullanamayacak durumda araç kullanılması suçu. [^4]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 48 (7574 sayılı Kanunla değişik) — alkol sınırları, geri alma süreleri, uyuşturucuda belge iptali ve ölçüm yaptırmamanın sonucu. [^5]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 51 (7574 sayılı Kanunla değişik, RG 27.02.2026) — hız sınırının aşılması halinde uygulanan idari yaptırımlar ve sürücü belgesinin geri alınması. [^6]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 47 (7574 sayılı Kanunla değişik) — kırmızı ışık ihlalinin tekrar sayısına göre para cezası, sürücü belgesinin geri alınması ve iptali. [^7]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 46/2-g ve 46/4 (7574 sayılı Kanunla değişik). [^8]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 36 — sürücü belgesi bulunmadan veya belgesi geri alınmışken araç kullanmanın idari yaptırımları. [^9]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 23 (7574 sayılı Kanunla değişik) — plakasız kullanma ile başka araca ait veya sahte plaka kullanılması hallerinde sürücü belgesinin geri alınması, plakanın okunamaz hale getirilmesinde aracın trafikten men edilmesi.