> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/dilekce-hakki-idareye-basvuru # Dilekçe Hakkı ve İdareye Başvuru: Cevap Süresi Kaç Gün? **Kategori:** İdare Hukuku ### Özet - Dilekçe cevap verme süresi 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre en geç otuz gündür ve cevap gerekçeli olarak verilir. - İdare otuz gün içinde cevap vermezse İYUK 10. maddeye göre istek reddedilmiş sayılır ve altmış günlük dava açma süresi başlar. - Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu 2022 kararına göre işlemde dava süresi yazılmamış olsa da genel dava açma süresi işler. ### İçerik **Dilekçe cevap verme süresi**, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'a göre **en geç otuz gündür**. İdare bu süre içinde başvurunun sonucunu ya da işlemin hangi aşamada olduğunu dilekçe sahibine gerekçeli olarak bildirmek zorundadır. Otuz gün geçtiği halde cevap gelmemesi ise başvuruyu sonuçsuz bırakmaz, dava açma süresini başlatabilen bir ret sayılır. ## Dilekçe Cevap Verme Süresi Kaç Gündür? İdareye verilen dilekçeye cevap verme süresi başvurudan itibaren **otuz gündür**. Kanun bu süre içinde ya başvurunun sonucunun ya da yapılmakta olan işlemin safahatının bildirilmesini ister, safahat bildirilmişse işlem bitince alınan sonuç **ayrıca bildirilir**.[^1] Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçelerde süre farklıdır. Dilekçe Komisyonu incelemesini **altmış gün** içinde sonuçlandırır, Komisyonun dilekçeyi gönderdiği kamu kurumları ise **otuz gün** içinde cevap verir. Bilgi edinme başvurusu ise ayrı bir kanuna bağlıdır ve süresi iş günüyle hesaplanır. Kurum istenen bilgi veya belgeye **on beş iş günü** içinde erişim sağlar, başka bir birimin ya da kurumun görüşü gerekiyorsa süre **otuz iş gününe** çıkar ve uzatmanın gerekçesi başvurana yazılı bildirilir. ![İdarenin dilekçeye, TBMM Dilekçe Komisyonunun ve kurumların bilgi edinme başvurusuna cevap sürelerini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/dilekce-cevap-verme-suresi-kac-gundur.webp "Dilekçe Cevap Verme Süresi Kaç Gündür") Dilekçe ve Bilgi Edinme Başvurusunda Cevap Süreleri ## Dilekçe Hakkı Kimlere Tanınır? Dilekçe hakkı, kişinin kendisiyle ya da kamuyla ilgili dilek ve şikayetleri hakkında yetkili makamlara ve TBMM'ye **yazıyla başvurma** hakkıdır. Anayasa'nın 74. maddesi bu hakkı vatandaşlara ve karşılıklılık esası gözetilerek Türkiye'de ikamet eden yabancılara tanır, kişiyle ilgili başvurunun sonucunun **gecikmeksizin ve yazılı** bildirilmesini de güvence altına alır. Yabancıların dilekçesinin ayrıca **Türkçe yazılması** gerekir. Türkiye'de ikamet etmeyen yabancının 3071 sayılı Kanun'a dayanarak başvurma hakkı yoktur, bu durumdaki kişi ancak kendi işlemiyle ilgili özel başvuru yollarını kullanabilir. Dilekçe hakkı yalnızca şikayet için kullanılmaz. Bir belge, izin, düzeltme ya da hizmet istemek, bir uygulamanın değiştirilmesini önermek ve bir kamu görevlisinin tutumunu bildirmek de bu hakkın kapsamındadır. ## Dilekçede Bulunması Gereken Bilgiler ve İncelenmeyen Dilekçeler Kanuna göre dilekçede **adı-soyadı, imza ve iş ya da ikametgah adresi** bulunmak zorundadır. Bu üç bilgiden biri eksik olan dilekçe incelenmez, uygulamada imzasız e-postalar ve adres yazılmamış başvurular bu yüzden cevapsız kalır.[^2] İncelenmeyen dilekçeler yalnızca şekil eksiği olanlar değildir. Belli bir konuyu içermeyen dilekçeler ile **yargı mercilerinin görevine giren** konulara ilişkin dilekçeler de incelenmez. Görülmekte olan bir dava hakkında idareye yazılan dilekçe bu yüzden davanın sonucunu etkilemez. Dilekçe yanlış kuruma verildiyse başvuru boşa gitmez. Konuyla ilgili olmayan idari makam dilekçeyi **yetkili makama göndermek** ve dilekçe sahibine bilgi vermek zorundadır. Dilekçe hakkı başkasına iftira atmak için kullanılamaz. İşlemediğini bildiği bir fiili soruşturma ya da idari yaptırım başlatılması amacıyla bir kimseye yükleyen kişi, Türk Ceza Kanunu'nun 267. maddesine göre **bir yıldan dört yıla kadar** hapis cezasıyla yargılanır. ![Dilekçede zorunlu bilgileri ve hangi dilekçelerin incelenmediğini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/dilekcede-bulunmasi-gereken-bilgiler-ve-incelenmeyen-dilekceler.webp "Dilekçede Bulunması Gereken Bilgiler ve İncelenmeyen Dilekçeler") Dilekçenin Zorunlu Unsurları ve İncelenmeyen Dilekçeler ## İdare 30 Gün İçinde Cevap Vermezse Ne Olur? İdare otuz gün içinde cevap vermezse **istek reddedilmiş sayılır**. Buna zımni ret denir ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesine göre başvurana, otuzuncu günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesine gitme imkanı verir.[^3] İdare mahkemesinde genel dava açma süresi **altmış gün**, vergi mahkemesinde **otuz gündür**. Otuz gün içinde gelen cevap kesin değilse, örneğin "talebiniz değerlendiriliyor" denmişse, başvuranın iki seçeneği vardır. Bu cevabı ret sayıp dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir, beklediği sürece dava açma süresi işlemez. Ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren **dört ayı geçemez**. Otuz günlük süre bittikten sonra idare cevap verirse ve bu arada dava açılmamışsa, cevabın tebliğinden itibaren **altmış gün** içinde dava açılabilir. En sık yapılan hata, cevap beklenirken zımni retten başlayan sürenin dolmasıdır. İdare hiç cevap vermezse kaçırılan süre geri gelmez, bu yüzden başvuru tarihi ve otuzuncu gün mutlaka not edilmelidir. Bu kural 8 Temmuz 2021'den önce altmış günlük zımni ret süresi olarak uygulanıyordu, 7331 sayılı Kanun'la otuz güne indi. Eski tarihli bir başvurunun süresini hesaplarken hangi kuralın uygulanacağına başvuru tarihine bakılarak karar verilir. Günlerin takvime nasıl çevrileceğini [Hukuki Süre Hesaplama](/hukuki-sure-hesaplama) aracıyla görebilirsiniz. ## Üst Makama Başvuru Dava Açma Süresini Nasıl Etkiler? Bir idari işleme karşı dava açmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması ya da değiştirilmesi **üst makamdan**, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru dava açma süresi içinde yapılmalıdır ve işlemeye başlamış olan dava açma süresini **durdurur**.[^4] Üst makam da **otuz gün** içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Ret ya da zımni ret üzerine dava açma süresi yeniden işlemeye başlar, ancak süre sıfırlanmaz ve başvuru tarihine kadar geçen günler hesaba katılır. Belediye encümeni kararına karşı başkanlığa yapılan itiraz bu başvurunun tipik bir örneğidir, ayrıntılar [Belediye Encümen Kararına İtiraz](/encumen-kararina-itiraz) yazımızda yer alıyor. Örnekle anlatmak gerekirse, işlemin tebliğinden 20 gün sonra itiraz eden kişinin elinde 40 günlük süre kalır. Üst makam cevap vermezse bu 40 gün, otuz günlük bekleme süresinin bittiği tarihten itibaren işler. Kalan süre geçirildikten sonra açılan dava süre aşımından reddedilir. ![İşlemin tebliği, üst makama başvuru, otuz günlük bekleme ve kalan dava süresinin işlemesini gösteren akış](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/ust-makama-basvuru-dava-acma-suresini-nasil-etkiler.webp "Üst Makama Başvuru Dava Açma Süresini Nasıl Etkiler") Üst Makama Başvuruda Dava Süresinin Akışı ## İdare Cevabında Dava Süresini Yazmazsa Ne Olur? İdare, cevabında hangi mahkemeye ve hangi sürede başvurulacağını yazmamış olsa bile **genel dava açma süresi işler**. Anayasa'nın 40. maddesi devlete işlemlerinde başvuru yollarını ve sürelerini belirtme yükümlülüğü yükler, ancak bu yükümlülüğe uyulmaması süreyi kendiliğinden durdurmaz. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, 15.03.2022 tarihli ve E. 2021/2, K. 2022/1 sayılı kararıyla bu tartışmayı bağlayıcı biçimde çözmüştür. Karara göre yazılı olarak bildirilen işlemde dava açma süresi belirtilmemişse, özel bir süreye tabi olsa bile idare mahkemesinde **altmış**, vergi mahkemesinde **otuz** günlük genel süre uygulanır.[^5] Bu kararın pratik sonucu, "cevapta süre yazmıyordu" savunmasının davayı kurtarmamasıdır. Cevabın tebliğ tarihini esas alıp altmış günü saymak en güvenli yoldur. ## Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçiliği Başvurusu Arasındaki Fark Üç başvuru yolu da idareye yazılı başvuru imkanı verir, ancak süreleri ve sonuçları birbirinden farklıdır. Hangisinin seçileceği, ne istendiğine göre belirlenir: | Başvuru | Dayanak | İdarenin cevap süresi | Cevap gelmezse | | --- | --- | --- | --- | | Dilekçe (dilek, şikayet, talep) | 3071 sayılı Kanun | 30 gün | İYUK 10'a göre zımni ret | | Bilgi edinme başvurusu | 4982 sayılı Kanun | 15 iş günü, gerekirse 30 iş günü | Ret halinde 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz | | Kamu Denetçiliği Kurumuna şikayet | 6328 sayılı Kanun | Kurum 6 ay içinde sonuçlandırır | Süre dolarsa durmuş dava süresi kaldığı yerden işler | Kamu Denetçiliği Kurumuna, yani ombudsmana, doğrudan gidilemez. Önce idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekir ve Kuruma idarenin cevabının tebliğinden, idare **altmış gün** içinde cevap vermemişse bu sürenin bitiminden itibaren **altı ay** içinde başvurulur.[^6] Dava açma süresi içinde yapılan başvuru bu süreyi durdurur. Bilgi edinme başvurusunda itiraz da süreyi korur. Kurula yapılan itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini durdurur, Kurul kararını **otuz iş günü** içinde verir. CİMER ise ayrı bir hak değil, bu başvuruların elektronik ortamda yapılabildiği bir kanaldır. Başvuruyu hazırlarken [CİMER Dilekçe Örneği](/cimer-dilekce-ornegi) yazımızdaki metinden yararlanabilir, cevap gelmeyen ya da reddedilen talep için dava açacaksanız [İdari Dava Dilekçesi Örneği](/idari-dava-dilekcesi-ornegi) yazımıza bakabilirsiniz. Kanunların güncel metinlerine [mevzuat.gov.tr](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3071&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) üzerinden ulaşılabilir. \[contact\_button\] ## Dilekçe Cevap Verme Süresi Hakkında Sık Sorulan Sorular Dilekçe hakkı ve idarenin cevap süresiyle ilgili en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık. ### Dilekçe cevap verme süresi iş günü mü takvim günü mü? 3071 sayılı Kanun'daki **otuz günlük** cevap süresi takvim günüyle hesaplanır. İş günüyle hesaplanan süreler bilgi edinme başvurusuna aittir, orada süre **on beş iş günüdür**. ### Kamu kurumu dilekçeye cevap vermezse şikayet edilebilir mi? Edilebilir. Cevap vermeyen birimin üst makamına ya da Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurulabilir, ayrıca otuz gün dolunca istek reddedilmiş sayıldığı için idare mahkemesinde dava açma yolu da açılır. ### MEB dilekçeye kaç günde cevap verir? Milli Eğitim Bakanlığı ve okullar da 3071 sayılı Kanun'a tabidir, bu yüzden dilekçe cevap verme süresi onlar için de **otuz gündür**. Okul müdürlüğüne verilen dilekçe cevapsız kalırsa il ya da ilçe milli eğitim müdürlüğüne başvurulabilir. ### Dilekçe hakkı engellenebilir mi? Dilekçe hakkı Anayasa'nın 74. maddesiyle güvence altındadır ve şekil şartlarını taşıyan dilekçenin alınmaması ya da incelenmemesi hukuka aykırıdır. Dilekçesini teslim edemeyen kişi başvurusunu iadeli taahhütlü posta, e-Devlet ya da CİMER üzerinden yapabilir. ### Dilekçe hakkı kaç yaşında kullanılır? Kanunda dilekçe hakkı için bir yaş sınırı yoktur. Ancak bir hakkın doğrudan kullanılmasını ya da bir işlem yapılmasını isteyen başvurularda, küçük adına veli ya da vasinin başvurması uygulamada daha sağlıklı sonuç verir. ### Cevap gelmeyen dilekçe için dava açma süresi ne zaman başlar? Başvurudan itibaren otuz gün geçince istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren idare mahkemesinde **altmış günlük** dava açma süresi başlar. Kesin olmayan bir ara cevap gelmişse kesin cevap beklenebilir, ancak bekleme süresi başvurudan itibaren **dört ayı** geçemez. --- [^1]: 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun madde 7 - dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesi. [^2]: 3071 sayılı Kanun madde 4 - dilekçede bulunması zorunlu şartlar; madde 6 - incelenemeyecek dilekçeler. [^3]: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 10 - idari makamların sükutu. [^4]: 2577 sayılı Kanun madde 11 - üst makamlara başvurma. [^5]: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, E. 2021/2, K. 2022/1, T. 15.03.2022 (Resmi Gazete 19.06.2022, sayı 31871). [^6]: 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu madde 17 - başvuru ve usulü; madde 21 - dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması.