> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/deneme-suresi-uzatma # Deneme Süresi Uzatma Bildirimi Örneği **Kategori:** İşçi - İş Hukuku, Örnek Dilekçe ### Özet Deneme süresi uzatma bildirimi, sözleşmedeki deneme süresinin İş Kanunu'nun 15. maddesindeki iki aylık sınır içinde ve işçinin yazılı onayıyla uzatıldığını gösteren belgedir. İşverenin tek taraflı bildirimiyle yapılan uzatma hüküm doğurmaz. ### İçerik \[dilekce\_ornegi baslik="Deneme Süresi Uzatma Bildirimi Örneği"\] DENEME SÜRESİ UZATMA PROTOKOLÜ İşveren : {İşyeri Unvanı} İşçi : {İşçinin Ad Soyadı} – Sicil No: {Personel Sicil Numarası} – Görevi: {Görev / Unvan} KONU : {Sözleşme Tarihi} tarihli iş sözleşmesindeki deneme süresinin uzatılması. 1. Taraflar arasında {Sözleşme Tarihi} tarihinde imzalanan iş sözleşmesinin {Madde No} maddesinde {Mevcut Deneme Süresi} deneme süresi kararlaştırılmış olup bu süre {Mevcut Bitiş Tarihi} tarihinde sona ermektedir. 2. Taraflar, {Uzatma Gerekçesi: işçinin uyum sürecinin değerlendirilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması} sebebiyle deneme süresinin {Yeni Bitiş Tarihi} tarihine kadar uzatılması konusunda anlaşmışlardır. 3. Uzatma sonrasında toplam deneme süresi {Toplam Süre} olup 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesindeki {iki aylık / toplu iş sözleşmesiyle dört aylık} üst sınırı aşmamaktadır. 4. İş sözleşmesinin diğer hükümleri aynen geçerlidir. İşçinin çalıştığı günlere ait ücret ve diğer hakları saklıdır. İşbu protokol iki nüsha olarak düzenlenmiş, taraflarca okunup imzalanmış ve bir nüshası işçiye teslim edilmiştir. {Tarih} İşveren / Yetkili : {Ad Soyad} – {Unvan} – {İmza ve Kaşe} İşçi : {İşçinin Ad Soyadı} – Okudum, kabul ediyorum – {İmza} \[/dilekce\_ornegi\] ## Deneme Süresi Uzatmanın Kanuni Dayanağı Deneme süresi uzatma, iş sözleşmesine konmuş deneme süresinin taraflarca anlaşılarak ve **iki aylık üst sınır** aşılmadan uzatılmasıdır. [4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) deneme süresini en çok iki ay olarak belirler, toplu iş sözleşmesiyle bu süre **dört aya** kadar çıkarılabilir.[^1] Kanun bireysel uzatmayı ayrıca düzenlemez, yalnızca **toplam süreye** sınır koyar. Uzatma bu yüzden yeni bir deneme süresi değil, mevcut sürenin sınır içinde kalan bir eki olarak işler. Deneme süresi işçinin **fiilen işe başladığı gün** başlar ve takvim üzerinden işler. Yargıtay bu konuda şöyle der:[^2] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2011/17043, K. 2013/16871, T. 03.06.2013 > > "Deneme süresinin başlangıcı işçinin fiilen işe başladığı tarihtir. İşçi, iş aktinin yapıldığı tarihten sonraki bir tarihte işe başlamışsa, deneme süresinin başlangıcı sözleşme tarihi değil, işçinin fiilen çalışmaya başladığı tarih olmalıdır. Hastalık, grev gibi iş aktini askıya alan nedenler deneme süresinin işlemesine engel oluşturmaz." İşçinin raporlu geçirdiği günler bu nedenle süreyi **kendiliğinden uzatmaz**. İşveren bu günleri telafi etmek istiyorsa uzatma yine protokolle ve iki aylık sınır içinde yapılır. Deneme süresinin genel kuralları ve bu dönemdeki fesih [Deneme Süreli Sözleşme](/deneme-sureli-sozlesme) yazımızda anlatılıyor. ![Deneme süresinin başlangıcını, işleyişini ve uzatmanın sınırlarını özetleyen kart](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/deneme-suresi-uzatmanin-kanuni-dayanagi.webp "Deneme Süresi Uzatmanın Kanuni Dayanağı") Deneme Süresinin İşleyişi ve Uzatma Sınırları ## Deneme Süresi Tek Taraflı Bildirimle Uzatılabilir mi? Deneme süresi işverenin tek taraflı bildirimiyle uzatılamaz. Süreyi belirleyen deneme kaydı iş sözleşmesinin bir hükmüdür ve değiştirilmesi **iki tarafın anlaşmasını** gerektirir, işçiye tebliğ edilen bir "uzatma yazısı" onun imzası olmadan hüküm doğurmaz. Bazı işverenler bir aylık deneme süresini "bir ay daha uzattık" diyerek yazıyla bildirir. İşçi bu yazıyı imzalamamışsa süre uzamaz, ilk ay dolduğunda deneme süresi sona erer ve sonraki fesih artık [ihbar süresine](/ihbar-suresine-uyulmazsa-ne-olur) tabi olur. Belgenin adı bildirim olsa da örnekteki metin bu yüzden iki tarafın imzaladığı bir **protokol** olarak kurulmuştur. ## Deneme Süresi En Fazla Ne Kadar Uzatılabilir? Uzatma sonrasındaki toplam süre **iki ayı** geçemez. Sözleşmede bir ay yazıyorsa en çok bir ay daha uzatılabilir, sözleşme baştan iki ay demişse uzatma imkanı **hiç yoktur**. Toplu iş sözleşmesi kapsamındaki işyerinde sınır **dört aydır**. Bu imkan yalnızca toplu sözleşmede açık hüküm varsa kullanılır, bireysel sözleşmeyle ya da uzatma protokolüyle dört aya çıkmak mümkün değildir. Sınırı aşan uzatma **aşan kısım bakımından** geçersizdir. İki ay dolduktan sonra yapılan fesih artık deneme süresindeki fesih gibi bildirimsiz ve tazminatsız yapılamaz. Yargıtay da deneme hakkının salt işçinin haklarını ortadan kaldırmak için kullanıldığı durumlarda deneme süreli sözleşmenin varlığını kabul etmez. ![Deneme süresinin iki aylık sınırını ve toplu sözleşmeyle dört aya çıkışını gösteren kart](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/deneme-suresi-en-fazla-ne-kadar-uzatilabilir.webp "Deneme Süresi En Fazla Ne Kadar Uzatılabilir") Deneme Süresi Uzatmasında Azami Süreler ## Uzatma Protokolünde Neler Bulunmalıdır? Uzatma protokolünde **iki tarafın imzası**, mevcut ve yeni bitiş tarihi ile toplam sürenin yasal sınır içinde kaldığını gösteren bir beyan bulunur. Bu bilgilerin açıkça yazılması, iki ayın aşılıp aşılmadığı tartışmasını baştan kapatır. Mahkemede geçerli sayılacak bir protokolde beş bilgi bulunur: - İş sözleşmesinin tarihi ve deneme süresine ilişkin maddesi - Mevcut deneme süresi ve bitiş tarihi - Yeni bitiş tarihi ve uzatma gerekçesi - Toplam sürenin yasal sınırı aşmadığına ilişkin beyan - İki tarafın imzası ve işçiye teslim kaydı Protokol mevcut deneme süresi **dolmadan** imzalanır. Süre dolduktan sonra imzalanan uzatma, çalışmakta olan işçiye yeni bir deneme kaydı konması anlamına gelir ve Yargıtay böyle bir kaydı **geçersiz** sayar. ## İşçi Uzatmayı Kabul Etmezse Ne Olur? İşçi uzatmayı kabul etmezse deneme süresi sözleşmedeki tarihte sona erer. İşveren bu tarihe kadar deneme süresindeki fesih hakkını kullanabilir, tarih geçtikten sonra ise ancak **bildirim süreli fesih** yoluna gidebilir. Fesih türleri [İş Sözleşmesi Nasıl Feshedilir](/is-sozlesmesi-nasil-feshedilir) yazımızda aktarılıyor. Deneme süresi içinde işveren **sebep göstermeden ve tazminat ödemeden** fesih yapabilir, işçinin çalıştığı günlere ait ücret ve diğer hakları ise saklıdır. Uzatmayı reddeden işçinin sözleşmesinin deneme süresi içinde feshedilmesi bu yüzden tek başına hukuka aykırı sayılmaz. Bu serbestlik sınırsız değildir. Yargıtay, deneme süresinde de **sendikal nedenle feshe** ve fesihte eşit davranma borcuna aykırılığa karşı korumanın sürdüğünü kabul eder. İmza için baskı gören işçinin izleyeceği yol ise [İşçinin İstifaya Zorlanması](/iscinin-istifaya-zorlanmasi) yazımızda anlatılıyor. ![Uzatma kabul ya da reddedildiğinde deneme süresi ve fesih hakkının durumu](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/isci-uzatmayi-kabul-etmezse-ne-olur.webp "İşçi Uzatmayı Kabul Etmezse Ne Olur") Uzatmanın Kabulü ve Reddinde Fesih Hakkı ## Deneme Süresi Uzatma Hakkında Sık Sorulan Sorular İki aylık sınırın dışında en çok kıdem hesabı ve yeniden işe alım soruluyor. ### Deneme süresi kıdeme sayılır mı? Sayılır. Deneme süresi iş sözleşmesinin başından itibaren çalışılan süredir ve kıdem tazminatı, ihbar süresi ile iş güvencesi için aranan altı aylık kıdem hesabına dahil edilir. ### Belirli süreli iş sözleşmesine deneme süresi konabilir mi? Konabilir. İş Kanunu'na tabi belirli süreli sözleşmelerde de iki aylık sınırla deneme süresi kararlaştırılabilir. Deniz İş Kanunu'na tabi çalışanlarda ise deneme süresi yalnızca belirsiz süreli sözleşmede öngörülebilir. ### Uzatılan deneme süresinde işçi istifa edebilir mi? Evet, deneme süresinde işçi de bildirim süresi vermeden ve tazminat ödemeden ayrılabilir. Uzatma protokolü bu hakkı ortadan kaldırmaz. ### Aynı işçi ile ikinci sözleşmede yeniden deneme süresi konabilir mi? Aynı işverende daha önce çalışmış ve yeniden işe alınan işçi için konan deneme kaydını Yargıtay geçersiz sayar. İşveren işçiyi zaten tanıdığı için deneme amacı kalmamıştır. ### Deneme süresi uzatması SGK'ya bildirilir mi? Bildirilmez. Deneme süresi SGK bildirimine konu değildir, sigortalı işe giriş bildirgesi kural olarak işçi çalışmaya başlamadan önce verilir ve uzatma bu bildirimi etkilemez. (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.8) --- [^1]: 4857 sayılı İş Kanunu m.15 - deneme süresinin iki aylık, toplu iş sözleşmesiyle dört aylık üst sınırı ve bu süredeki fesih. [^2]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2011/17043, K. 2013/16871, T. 03.06.2013 - deneme süresinin fiilen işe başlamayla başlaması, askı hallerinin süreyi durdurmaması, çalışırken konan deneme kaydının geçersizliği ve deneme hakkının kötüye kullanılması.