> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/cekismeli-bosanma-davasi-nasil-acilir # Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır? **Kategori:** Aile ve Boşanma Hukuku ### Özet - Çekişmeli boşanma davası, Medeni Kanun'un 161 ile 166. maddelerinde sayılan sebeplerden birine dayanılarak aile mahkemesinde dilekçeyle açılır. - Boşanma davasında yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. - Davalı cevap dilekçesini tebliğden itibaren iki hafta içinde verir ve bir defaya mahsus olmak üzere en çok bir ay ek süre verilebilir. - Medeni Kanun'un 169. maddesine göre dava açılınca hakim eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri resen alır. ### İçerik **Çekişmeli boşanma davası**, Medeni Kanun'un 161 ile 166. maddelerinde sayılan sebeplerden birine dayanılarak **dava dilekçesiyle aile mahkemesine** açılır. **Harç ile gider avansı** dava açılırken yatırılır. Davalı cevap verir, mahkeme ön inceleme ve tahkikat aşamalarından sonra karar verir. ## Çekişmeli Boşanma Davası Hangi Sebeplerle Açılır? [Medeni Kanun](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4721.pdf) uyarınca çekişmeli boşanma davası, **zina, hayata kast**, pek kötü ya da onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı gibi özel sebeplerden birine ya da evlilik birliğinin sarsılması genel sebebine dayanır.[^1] Genel sebepte evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olması gerekir. Zina, hayata kast, pek kötü ve ağır derecede onur kırıcı davranış sebeplerinde dava hakkı süreye bağlıdır ve her sebepte aranan şartlar [Hangi Hallerde Boşanma Olmaz](/hangi-hallerde-bosanma-olmaz) yazımızda tabloyla gösterilmiştir. Eşler anlaşarak boşanmak isterse yol çekişmeli değil anlaşmalı olur ve farklar [Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Farkı](/anlasmali-ve-cekismeli-bosanma-farki) yazımızda anlatılmıştır. ![Çekişmeli boşanma davasında özel sebepler ile genel sebebi karşılaştıran şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/cekismeli-bosanma-davasi-hangi-sebeplerle-acilir.webp "Çekişmeli Boşanma Davası Hangi Sebeplerle Açılır") Özel ve Genel Boşanma Sebepleri ## Çekişmeli Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır? Boşanma davası **aile mahkemesinde** açılır ve aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar.[^2] Yetkili mahkeme **eşlerden birinin yerleşim yeri** ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.[^3] Boşanma davası basit yargılama usulüne tabi davalar arasında sayılmadığı için **yazılı yargılama usulüne** göre görülür.[^4] Davanın avukat tutmadan nasıl açılacağı [Avukatsız Boşanmak İçin Ne Yapılır](/avukatsiz-bosanmak-icin-ne-yapilir) yazımızda anlatılmıştır. ## Boşanma Dava Dilekçesinde Neler Bulunur? Dava dilekçesinde mahkemenin adı, tarafların adı soyadı ve adresleri, davacının T.C. kimlik numarası, davanın konusu, olayların sıra numarası altında özetleri, her olayın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve davacının imzası bulunur.[^5] Davacı **yargılama harçları** ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılan gider avansı tarifesindeki tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.[^6] Boşanmada maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası da Medeni Kanun'un aradığı şartlara göre talep edilir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan **mali gücü oranında** nafaka isteyebilir.[^7] Medeni Kanun'un 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresi Anayasa Mahkemesinin 04.06.2026 tarihli kararıyla iptal edilmiştir ve iptal **30.06.2027'de yürürlüğe girecektir**.[^8] Bu tarihe kadar yürürlükteki metin uygulanır ve kararın ayrıntıları [Süresiz Nafaka İptali](/suresiz-nafaka-iptali) yazımızda anlatılmıştır. ![Boşanma dava dilekçesinde bulunması gereken temel unsurları gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/bosanma-dava-dilekcesinde-neler-bulunur.webp "Boşanma Dava Dilekçesinde Neler Bulunur") Boşanma Dilekçesinin Unsurları ## Çekişmeli Boşanma Davasının Aşamaları Nelerdir? Çekişmeli boşanma davası dilekçelerin karşılıklı verilmesiyle başlar, ön inceleme ve tahkikattan sonra sözlü yargılamada karara bağlanır.[^9] Aşağıdaki tablo her aşamada ne yapıldığını gösterir. | Aşama | Ne olur | | --- | --- | | Dilekçeler | Cevap süresi iki haftadır, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri de ikişer haftalık sürelerle verilebilir | | Ön inceleme | Mahkeme dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını belirler ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar | | Tahkikat | Deliller incelenir ve taraflar tahkikatın tümü hakkında açıklama yapar | | Sözlü yargılama | Mahkeme tahkikat bittiğinde aynı duruşmada sözlü yargılamaya geçer, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir, taraflardan birinin talebiyle duruşma en az iki hafta ertelenebilir | | Kanun yolu | İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır | Aile mahkemeleri esasa girmeden önce, davanın özelliğine göre, eşlerin ve çocukların sorunlarını tespit ederek **sulh yoluyla çözümü** teşvik eder.[^10] ## Dava Açılınca Hangi Geçici Önlemler Alınır? Boşanma davası açılınca hakim, davanın devamı süresince gerekli olan **geçici önlemleri resen alır**. Bu önlemler özellikle şu konulara ilişkindir: - eşlerin barınması - eşlerin geçimi - eşlerin mallarının yönetimi - çocukların bakım ve korunması[^11] Önlemler davanın devamı süresince gerekli olduğu ölçüde alınır ve eşlerin birbirinden talepte bulunmasını gerektirmez. ![Boşanma davası açılınca hakimin resen aldığı geçici önlemleri gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/dava-acilinca-hangi-gecici-onlemler-alinir.webp "Dava Açılınca Hangi Geçici Önlemler Alınır") Boşanma Davasında Geçici Önlemler ## Cevap Süresi Ne Kadardır? Davalının cevap dilekçesini verme süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren **iki haftadır**. Hazırlanması bu süre içinde çok zorsa ya da imkansızsa süresi içinde başvuran davalıya bir defaya mahsus olmak ve **bir ayı geçmemek** üzere ek süre verilebilir.[^12] Dilekçenin nasıl hazırlandığı [Boşanma Davası Cevap Dilekçesi](/bosanma-davasi-cevap-dilekcesi) yazımızda anlatılmıştır. Eşinizin açtığı davanın dilekçesi size tebliğ edildiyse, cevap dilekçenizi süresi geçmeden bir avukatla birlikte hazırlamak için [randevu alabilirsiniz](/online-avukat-randevu). ## Boşanma Davasında Deliller Nasıl Sunulur? Davacı, dava dilekçesinde ileri sürdüğü **her olayın hangi delille ispat edileceğini** dilekçesinde gösterir. Boşanma davasında kullanılabilecek delillerin türü ve hukuka aykırı delillerin durumu [Boşanma Davasında Deliller](/bosanma-davasinda-deliller) yazımızda ayrıca anlatılmıştır. ## Çekişmeli Boşanma Anlaşmalıya Dönüşebilir mi? Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını **kabul etmesi** halinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve Medeni Kanun'un 166. maddesinin üçüncü fıkrasındaki yol işler. Bu yolda hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hakim anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur.[^13] İki yolun farkları [Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Farkı](/anlasmali-ve-cekismeli-bosanma-farki) yazımızda karşılaştırılmıştır. Çekişmeli boşanma davasıyla ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] Eşiniz davayı kabul etmeye yanaşıyorsa, davanızın anlaşmalı yola dönüp dönemeyeceğini [Avukata Sor](/avukata-sor) üzerinden sorabilirsiniz. ## Çekişmeli Boşanma Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular Çekişmeli boşanma davasına dair en çok merak edilen noktaları bu başlıkta yanıtladık. ### Çekişmeli boşanma davası adli tatilde görülür mü? Adli tatil her yıl yirmi temmuzda başlar ve otuz bir ağustosta sona erer. Adli tatilde görülecek dava ve işler Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesinde sayılmıştır ve boşanma davası bu listede ayrıca yer almaz, ancak liste geçici hukuki koruma taleplerini ve ivedi görülmesine karar verilen işleri de kapsar (HMK m.102 ve m.103). ### Davalı cevap dilekçesi vermezse ne olur? Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılır (HMK m.128). ### Çekişmeli boşanma kararına karşı istinaf süresi ne kadardır? İstinaf yoluna başvuru süresi, ilamın taraflardan her birine usulen tebliğinden itibaren iki haftadır ve özel kanun hükümleri saklıdır (HMK m.345). ### Dava dilekçesinde eksiklik olursa ne olur? Mahkemenin adı, davanın konusu, olayların özeti, deliller ve hukuki sebepler dışında kalan eksikler için hakim bir haftalık kesin süre verir ve eksiklik bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2). --- [^1]: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.161-166 - boşanma sebepleri. [^2]: 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu m.2 ve m.4 - aile mahkemelerinin kuruluşu ve görevi. [^3]: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168 - boşanma davasında yetki. [^4]: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.316/1 ve m.322/1 - basit yargılama usulüne tabi davalar ve yazılı yargılamanın genel usul olması. [^5]: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1 - dava dilekçesinin içeriği. [^6]: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120/1 - harç ve gider avansının ödenmesi. [^7]: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.174 ve m.175 - boşanmada tazminat ve yoksulluk nafakası. [^8]: Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, T. 04.06.2026, RG 30.09.2026, S. 33386 - TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresinin iptali. [^9]: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127, m.136, m.137, m.184, m.186 ve m.345 - dilekçeler, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve istinaf süresi. [^10]: 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu m.7 - sulhun teşviki. [^11]: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169 - boşanma davasında geçici önlemler. [^12]: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127 - cevap süresi ve ek süre. [^13]: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 - eşlerin birlikte başvurması veya davanın kabulü.