> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/calisan-acik-riza-formu # Çalışan Açık Rıza Formu Örneği **Kategori:** İşçi - İş Hukuku, Örnek Dilekçe ### Özet Çalışan açık rıza formu, işverenin kanuni bir işleme şartına dayanamadığı hallerde işçinin kişisel verilerinin belirli bir amaçla işlenmesine bilgilendirilmiş ve özgür iradeyle verdiği onayı belgeleyen KVKK belgesidir. ### İçerik \[dilekce\_ornegi baslik="Çalışan Açık Rıza Formu Örneği"\] KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNE İLİŞKİN ÇALIŞAN AÇIK RIZA FORMU VERİ SORUMLUSU : {İşyeri Unvanı} – {Adres} ÇALIŞAN : {İşçinin Ad Soyadı} – Sicil No: {Personel Sicil Numarası} {İşyeri Unvanı} tarafından hazırlanan {Aydınlatma Metni Tarihi} tarihli Çalışan Aydınlatma Metni'ni okudum ve kişisel verilerimin işlenme amaçları, aktarılacağı kişiler, toplanma yöntemi ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 11. maddesindeki haklarım konusunda bilgilendirildim. Bu bilgilendirme çerçevesinde aşağıda belirtilen kişisel verilerimin, karşılarında yazılı amaçlarla sınırlı olarak işlenmesine açık rıza veriyorum: {Veri: Fotoğrafım} – {Amaç: işyeri kimlik kartı, kurumsal web sitesi ve tanıtım materyallerinde kullanılması} – {Kabul ediyorum / Kabul etmiyorum} {Veri: Sağlık verilerim (engellilik, kronik hastalık bilgisi)} – {Amaç: işyeri hekimi dışında insan kaynakları birimince özlük işlemlerinde kullanılması} – {Kabul ediyorum / Kabul etmiyorum} {Veri: Biyometrik verim (parmak izi / yüz tanıma)} – {Amaç: işyeri giriş çıkış takibi} – {Kabul ediyorum / Kabul etmiyorum} {Veri: İletişim bilgilerim} – {Amaç: yurt dışındaki grup şirketlerine aktarılması} – {Kabul ediyorum / Kabul etmiyorum} Rızamı her zaman geri alabileceğimi, geri almanın önceki işlemeleri etkilemeyeceğini ve rıza vermemenin iş ilişkimi etkilemeyeceğini biliyorum. Bu formu baskı altında kalmaksızın, kendi irademle imzalıyorum. {Tarih} {İşçinin Ad Soyadı} {İmza} \[/dilekce\_ornegi\] ## Çalışan Açık Rıza Formu Çalışan açık rıza formu, işverenin kanuni bir işleme şartına dayanamadığı hallerde işçinin kişisel verilerinin **belirli bir amaçla** işlenmesine verdiği onayı belgeleyen metindir. **6698 sayılı** [Kişisel Verilerin Korunması Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6698&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5), açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlar.[^1] Formun içeriği ve iş ilişkisindeki sınırları aşağıda. İşçinin özlük dosyasında hangi verilerin bulunacağı [Özlük Dosyası Nedir, Nasıl Hazırlanır?](/ozluk-dosyasi-nedir) yazımızda, işyerinde kamera ile izleme ise [İşçi Kamerayla İzlenebilir mi](/isci-kamerayla-izlenebilir-mi) yazımızda anlatılıyor. ## Her Veri İçin Açık Rıza Gerekir mi? İş ilişkisindeki verilerin büyük bölümü **rıza olmadan** işlenir. Kimlik, adres, banka hesabı, SGK ve bordro bilgileri **iş sözleşmesinin ifası** ve **kanuni yükümlülük** şartlarına dayanır. Bu veriler için rıza istenmesi Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından hatalı uygulama sayılır. Açık rıza yalnızca **başka şart bulunmayan** hallerde alınır. Fotoğrafın tanıtımda kullanılması, biyometrik giriş sistemi, verilerin yurt dışına aktarılması ve işyeri hekimi dışında sağlık verisi işlenmesi bu gruba girer. İşverenler her işçiye tek bir genel rıza formu imzalatabiliyor. Kurul bu uygulamayı **battaniye rıza** olarak nitelendirir ve geçersiz sayar. Her veri ve amaç için ayrı onay kutusu bulunur. ## Açık Rıza Formunda Neler Bulunmalıdır? Form, aydınlatma metnine atıf yapar. Aydınlatma yapılmadan alınan rıza bilgilendirmeye dayanmadığı için **hükümsüzdür** ve aydınlatma yükümlülüğü Kanun'un **10\. maddesinde** düzenlenmiştir. Formda şunlar yer alır: - Veri sorumlusunun kimliği - Aydınlatma metnine atıf ve bilgilendirilme beyanı - Rızaya konu her veri kategorisi ve karşısında işleme amacı - Her kalem için ayrı kabul ya da ret seçeneği - Rızanın geri alınabileceği ve vermemenin iş ilişkisini etkilemeyeceği beyanı - Tarih ve imza Ret seçeneği bulunmayan form **geçerli değildir**. İşçiye yalnızca "kabul ediyorum" kutusu sunulması, iradenin özgürce açıklanmadığını gösterir. ## İş İlişkisinde Rıza Özgür İradeyle Verilmiş Sayılır mı? İşçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği rızanın özgürlüğünü tartışmalı kılar. Kurul, rızanın **hizmetin şartı** olarak sunulamayacağını kararlaştırmıştır. Rıza vermeyen işçinin işe alınmaması ya da işten çıkarılması rızayı sakatlar. Bu yüzden işveren mümkün olan her halde rıza dışındaki şartlara dayanır. Yalnızca gerçekten seçimlik olan işlemelerde rıza alınır ve işçinin ret hakkı formda açıkça yazılır. İşe girişte imzalatılan rıza da aynı denetime tabidir. Aday, işi almak için formu imzaladığını ispatlarsa rıza geçersiz sayılır ve işlenen veri hukuka aykırı işlenmiş olur. ## Sağlık ve Biyometrik Veriler İçin Özel Kural Var mı? Sağlık, biyometrik ve genetik veriler **özel nitelikli** kişisel veridir ve Kanun'un **6\. maddesine** tabidir. Sağlık verisi işyeri hekimi ve sır saklama yükümlülüğü altındaki kişilerce rıza aranmadan işlenebilir. İnsan kaynakları biriminin işlemesi ise açık rıza gerektirir. Parmak izi ya da yüz tanıma ile giriş takibi **açık rıza ister**. Kurul, kart ya da şifre gibi daha az müdahaleci bir yöntem mümkünken biyometrik veri toplanmasını **ölçülülük ilkesine aykırı** bulmuştur. Rıza alınsa bile sistem sorgulanabilir. ## İşçi Rızasını Geri Alırsa Ne Olur? İşçi rızasını her zaman geri alabilir ve geri alma **ileriye dönük** sonuç doğurur. İşveren o andan itibaren işlemeyi durdurur ve veriyi siler ya da anonim hale getirir. Geri almadan önceki işleme hukuka uygun kalır. Geri alma sebebiyle işçiye **yaptırım uygulanamaz**. Rızasını geri aldığı için işten çıkarılan işçi, feshin geçersizliğini ve ayrımcılık tazminatını ister. Ayrımcılık yasağı [İşverenin Eşit Davranma Borcu](/isverenin-esit-davranma-borcu) yazımızda anlatılmaktadır. ## Çalışan Açık Rıza Formu Hakkında Sık Sorulan Sorular En çok rızanın geri alınması ve zorunlu olmayan veriler soruluyor. ### Açık rıza formu iş sözleşmesinin içine konabilir mi? Konabilir, ancak ayrı bir madde halinde ve ayrı imzayla düzenlenmesi gerekir. Sözleşmenin genel imzasıyla alınan rıza belirli bir konuya ilişkin sayılmadığı için geçersizdir. ### Aydınlatma metni ile açık rıza formu aynı şey midir? Hayır, aydınlatma metni işverenin tek taraflı bilgilendirmesidir ve imza gerektirmez. Açık rıza formu ise işçinin onayını içerir. Rıza yalnızca aydınlatmadan sonra alınabilir. ### Açık rıza e-posta ile alınabilir mi? Evet, rıza için yazılı şekil şartı yoktur ve elektronik ortamda alınabilir. İspat yükü işverende olduğu için rızanın kim tarafından, ne zaman ve hangi içerikle verildiğinin kayıt altına alınması gerekir. ### İşçinin fotoğrafı rıza olmadan web sitesine konabilir mi? Hayır, fotoğrafın tanıtım amaçlı kullanımı açık rıza gerektirir. İşyeri kimlik kartı için çekilen fotoğrafın web sitesinde kullanılması amaç dışı işlemedir. ### Açık rıza formu ne kadar süre saklanır? Form, işleme devam ettiği sürece ve iş ilişkisinin bitiminden sonra zamanaşımı süresince saklanır. Uygulamada özlük dosyasıyla birlikte on yıl muhafaza edilir. --- [^1]: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, madde 3, 5, 6, 10 ve 11.