> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/belirli-sureli-is-sozlesmesinin-suresinden-once-feshi # Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Süresinden Önce Feshi **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Bakiye süre ücreti doğar:** Haksız erken fesihte, sözleşme sonuna kadar çalışılsaydı elde edilecek ücret talep edilebilir. - **Hesap kalan süreye dayanır:** Tutar, fesih tarihi ile sözleşme bitiş tarihi arasındaki süre esas alınarak bulunur. - **Haklı fesih bu yükümlülüğü kaldırır:** İşveren, İş Kanunu m. 25'teki bir sebebe dayanırsa bakiye süre ücreti ödemez. - **İşçi için de geçerlidir:** Haklı sebep olmadan süresinden önce ayrılan işçi de aynı ilkeye tabi tutulur. - **İhbar tazminatından farklıdır:** Bakiye süre ücreti kalan sürenin tamamına göre hesaplanır, ihbar tazminatı ise kıdeme bağlı bildirim süresine dayanır. - **Beş yıllık zamanaşımı:** Talep, diğer işçilik alacakları gibi beş yıllık süreye tabidir. ### İçerik **Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshi**, sözleşmeyi haklı bir nedene dayanmadan sona erdiren tarafı, kalan süreye ait ücreti karşı tarafa ödemekle yükümlü kılar. Bu sonuç, süre bitiminde kendiliğinden sona ermeden tamamen farklı bir hukuki tabloya işaret eder. Bu yazı, süresinden önce feshin doğurduğu tazminat yükümlülüğünü, haklı neden istisnasını ve tarafların karşılıklı durumunu ele almaktadır. Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshi konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Belirli Süreli Sözleşme Süresinden Önce Feshedilirse Ne Olur? Belirli süreli iş sözleşmesi, taraflardan birinin objektif bir nedene dayanarak kararlaştırdığı süre boyunca devam etmesi beklenen bir sözleşmedir. Bu sözleşme türünün kuruluş şartları [Belirli Süreli İş Sözleşmesi](/belirli-sureli-is-sozlesmesi) yazımızda anlatılmaktadır. Süresi dolmadan feshedilmesi halinde, fesheden taraf haklı bir nedene dayanmıyorsa [6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 438. maddesi](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf) uyarınca kalan süreye ait ücreti karşı tarafa ödemekle yükümlü olur.[^1] Bu ödeme, bir bildirim süresine değil sözleşmenin kalan tüm süresine bağlı olduğu için ihbar tazminatından farklı bir hesaba dayanır. ![Haksız erken fesihte kalan süre ücretinin hangi kurala bağlandığını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/belirli-sureli-sozlesme-suresinden-once-feshedilirse-ne-olur.webp "Belirli Süreli Sözleşme Süresinden Önce Feshedilirse Ne Olur") Süresinden Önce Fesihte Kalan Süre Ücreti Kuralı Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshi ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Bakiye Süre Ücreti Bakiye süre ücreti, işçinin sözleşme süre sonuna kadar çalışmış olsaydı elde edeceği ücrete karşılık gelir. Hesaplama, feshin gerçekleştiği tarihten sözleşme süresinin bitimine kadar kalan gün sayısının brüt ücretle çarpılmasıyla yapılır. Sözleşme **on ay** için kurulmuş ve işveren yedinci ayın sonunda haklı bir neden göstermeden feshetmiş olsun. Bu örnekte işçi, kalan üç aylık ücret tutarında bakiye süre ücreti talep edebilir. Kanun, bu tutardan bazı kalemlerin mahsup edilmesine de izin verir. Mahsup edilecek kalemler aşağıda sıralanmaktadır. - İşçinin fesih nedeniyle yapmaktan kurtulduğu masraflar (yol, yemek gibi). - İşçinin bu süre içinde başka bir işte çalışarak elde ettiği ücret. - İşçinin bilerek kazanmaktan kaçındığı ücret. Uygulamada mahkemeler, bakiye süre ücreti davalarında öncelikle sözleşmenin gerçekten objektif bir nedene dayanıp dayanmadığını inceler. Sözleşme baştan itibaren geçersiz bir süre kaydı taşıyorsa, talep bakiye süre ücreti değil doğrudan ihbar ve kıdem tazminatı üzerinden değerlendirilebilir. Bu yüzden dava açmadan önce sözleşmenin şartlarının doğru sınıflandırılması önem taşır. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu, objektif nedenin sözleşmenin baştan itibaren mi yoksa yenileme aşamasında mı arandığını şöyle açıklığa kavuşturmuştur:[^2] > Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2017/10, K. 2019/1, T. 08.03.2019 > > "Belirli süreli iş akdinin yapılmasının objektif (esaslı) bir nedeni varsa ve bu neden devam ediyorsa veya yeni bir objektif neden ortaya çıkmışsa belirli süreli sözleşmeler yinelenebilir. Aynı şekilde, belirli süreli iş akdinin kurulması yasa gereği ise, bunu izleyen zincirleme sözleşmeler belirsiz süreli iş akdine dönüşmezler, belirli süreli kalmaya devam ederler." Bu ilke, bakiye süre ücreti davalarında da belirleyicidir: sözleşme başlangıçta objektif bir nedene dayanmıyorsa veya sonraki yenilemede bu neden ortaya konmamışsa, mahkeme sözleşmeyi baştan itibaren belirsiz süreli kabul edebilir ve talep bakiye süre ücreti yerine ihbar-kıdem tazminatı üzerinden değerlendirilir. Aşağıdaki tablo, süresinden önce fesihte ortaya çıkan farklı durumların sonucunu özetlemektedir. | Durum | Sonuç | | --- | --- | | İşveren haksız nedenle süresinden önce fesheder | İşçiye bakiye süre ücreti öder | | İşveren haklı nedenle (madde 25) fesheder | Bakiye süre ücreti doğmaz | | İşçi haklı neden olmadan süresinden önce ayrılır | İşverene tazminat sorumluluğu doğabilir | | İşçi, işverenin kusurundan doğan haklı nedenle fesheder | İşçi TBK m. 437 uyarınca tazminat isteyebilir | | Taraflar anlaşarak (ikale) sona erdirir | Kural olarak bakiye ücret talep edilemez | ## Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Haklı Fesihte Bakiye Ücret İşveren, süresi dolmadan ve **madde 25**'teki bir haklı nedene dayanmaksızın feshederse işçi, sözleşmenin kalan süresine ilişkin ücret alacağına hak kazanır. Yargıtay, bu hakkın TBK m. 438'den doğan emredici bir düzenleme olduğunu ve sözleşmeyle bertaraf edilemeyeceğini vurgulamaktadır.[^3] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2021/8864, K. 2021/16270, T. 07.12.2021 > > "'Bakiye süre ücreti' olarak isimlendirilen bu hak, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş sözleşmesinin sürenin bitiminden önce işveren tarafından haksız olarak sona erdirilmesi hâlinde, sözleşmedeki süreye uyulmuş olsa idi işçinin kalan sürede kazanabileceği ücreti tutarında isteyebileceği bir tazminattır." Buna karşılık, işveren işçinin madde 25'te sayılan bir davranışına dayanarak süresinden önce fesih yaparsa bakiye süre ücreti doğmaz.[^4] Bu sebeplerin tam listesi [İşverenin Haklı Fesih Sebepleri](/isverenin-hakli-fesih-sebepleri) yazımızda yer almaktadır. İşçi de madde 24'teki bir haklı nedene dayanarak sözleşmeyi süresinden önce sona erdirirse işverene tazminat ödemekle yükümlü tutulmaz. Üstelik haklı fesih sebebi işverenin sözleşmeye aykırı davranışından doğmuşsa işçi, sözleşme devam etseydi elde edeceği ücret tutarında ayrı bir tazminatı da işverenden talep edebilir. Bu talebin dayanağı TBK m. 438 değil, TBK m. 437'dir; Yargıtay bu ayrımı ve işçinin talep hakkını şöyle açıklamıştır.[^5] > Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/9161, K. 2022/14630, T. 09.11.2022 > > "Belirli süreli iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçinin sözleşme devam etseydi elde edeceği maddi menfaatin karşılığını bakiye süre ücreti adı altında talep edebilmesine kanuni bir engel bulunmamaktadır. Diğer taraftan buradaki talebin dayanağı 6098 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi değil, 437 nci maddesi olduğundan bakiye süre ücreti olarak talep edilen tazminat 437 nci maddedeki esaslara göre belirlenerek hüküm altına alınmalıdır." Bu haller [İşçinin Haklı Fesih Sebepleri](/iscinin-hakli-fesih-sebepleri) yazımızda anlatılmaktadır. ![Erken fesihte işveren ve işçi taraflarının tazminat sorumluluğunu ayıran karşılaştırma](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/belirli-sureli-is-sozlesmelerinde-hakli-fesihte-bakiye-ucret.webp "Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Haklı Fesihte Bakiye Ücret") İşveren ve İşçi Feshinde Bakiye Ücret Sorumluluğu Durumunuza özel ön değerlendirme için [İşçi Bilgi Formu](/isci-bilgi-formu)'nu doldurabilirsiniz. \[isci\_formu\] ## İşçi Belirli Süreli Sözleşme Bitmeden Önce Ayrılırsa Ne Olur? İşçinin haklı bir nedene dayanmadan sözleşmeyi süresinden önce terk etmesi de aynı ilkeye tabidir ve işverene tazminat talep etme imkanı tanıyabilir. Uygulamada bu yükümlülük çoğunlukla sözleşmeye konan bir cezai şart maddesiyle somutlaştırılır. Mahkemeler, yalnızca işçi aleyhine tek taraflı düzenlenen cezai şart maddelerini işçi lehine denetler ve orantısız bulunan tutarları indirebilir. Cezai şartın taraflar arasında karşılıklı ve dengeli kurulmuş olması geçerliliği açısından önem taşır. Uygulamada işverenlerin bir kısmı, işçinin erken ayrılması ihtimaline karşı yüksek tutarlı ve yalnızca işçiyi bağlayan cezai şart maddeleri hazırlamaktadır. Böyle bir madde, dava aşamasında geçersiz sayılabilir veya makul bir düzeye indirilebilir. ## Bakiye Ücret Hakkının İhbar Tazminatından Farkı Nedir? Bakiye süre ücreti yalnızca belirli süreli sözleşmelerde, kalan sürenin tamamına göre hesaplanan bir tazminattır. İhbar tazminatı ise belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süresine uyulmamasından doğar ve kıdeme göre değişen sabit haftalar üzerinden hesaplanır. Belirsiz süreli sözleşmenin ihbar süreleri ve iş güvencesi kapsamı [Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi](/belirsiz-sureli-is-sozlesmesi) yazımızda yer almaktadır. Bu iki tazminat türü dava dilekçelerinde sık sık birbirine karıştırılır. Yanlış kaleme alınan bir talep, mahkemenin hesaplamayı hatalı bir kalemden yapmasına veya eksik tazminata hükmetmesine yol açabilir. ![Kalan süre ücreti ile bildirim süresi tazminatını üç ölçütte ayıran karşılaştırma tablosu](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/bakiye-ucret-hakkinin-ihbar-tazminatindan-farki-nedir.webp "Bakiye Ücret Hakkının İhbar Tazminatından Farkı Nedir") Bakiye Süre Ücreti ile İhbar Tazminatı Karşılaştırması Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshi konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Belirli Süreli Sözleşmenin Süresinden Önce Feshi Hakkında Sorular Süresinden önce fesih konusunda okuyucularımızın en çok merak ettiği ek soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **Belirli süreli sözleşme süresinden önce feshedilirse kıdem tazminatı doğar mı?** Bakiye süre ücretinden ayrı olarak, işçi en az bir yıllık kıdemi doldurmuşsa ve fesih işveren tarafından haksız yapılmışsa kıdem tazminatı da talep edebilir. Bu iki alacak birbirinden bağımsız değerlendirilir. ### **Bakiye süre ücretinden hangi kalemler düşülür?** İşçinin fesih nedeniyle yapmaktan kurtulduğu masraflar, başka işten elde ettiği ücret ve bilerek kazanmaktan kaçındığı ücret bakiye süre ücretinden düşülür. Bu kalemler işveren tarafından ispatlanmak zorundadır. ### **İşçi sözleşmeyi süresinden önce feshederse işveren dava açabilir mi?** Evet, işçi haklı bir nedene dayanmadan ayrılırsa işveren varsa cezai şart hükmüne veya genel hükümlere dayanarak zararının tazminini isteyebilir. Zararın gerçekten doğduğunu ve miktarını ispat yükü işverene aittir. ### **Cezai şart belirli süreli sözleşmelerde her zaman geçerli midir?** Yalnızca işçi aleyhine tek taraflı kurulan cezai şart maddeleri mahkemece denetime tabidir. Karşılıklı ve dengeli kurulan cezai şart maddeleri kural olarak geçerli kabul edilir. ### **Süresinden önce fesihte ihbar süresi uygulanır mı?** Hayır, belirli süreli sözleşmelerde ihbar süresi kavramı bulunmaz. Bunun yerine kalan sürenin tamamına göre hesaplanan bakiye süre ücreti gündeme gelir. ### **Zorlayıcı bir sebep süresinden önce feshi haklı kılar mı?** İşçiyi bir haftadan uzun süre çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir neden, işverene haklı fesih hakkı tanıyabilir. Bu durumda bakiye süre ücreti değil, kıdem tazminatına ilişkin ayrı kurallar devreye girer. ### **Bakiye süre ücreti brüt mü net mi hesaplanır?** Bakiye süre ücreti, işçinin sözleşmede kararlaştırılan brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Yasal kesintiler bu tutardan ayrıca yapılır. ### **Bakiye süre ücreti davasında zamanaşımı ne kadardır?** Bakiye süre ücreti talebi de diğer işçilik alacakları gibi zamanaşımına tabidir ve uygulamada genellikle 5 yıllık süre esas alınır. Talebin TBK m. 437 mi yoksa m. 438 mi kapsamında değerlendirileceğine göre süre hesabı değişebileceğinden, bu noktanın somut olayda bir avukatla teyit edilmesi önerilir. ### **İşçi haklı nedenle feshederse sözleşmenin kalan süresine ait ücreti alabilir mi?** Evet, haklı fesih sebebi işverenin sözleşmeye aykırı davranışından kaynaklanıyorsa işçi, TBK m. 437 uyarınca sözleşme devam etseydi elde edeceği ücret tutarında bir tazminat talep edebilir. Bu talep, işverenin haksız feshinde uygulanan TBK m. 438'den farklı esaslara göre değerlendirilir. --- [^1]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 438 - Belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinden önce feshi. [^2]: Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2017/10, K. 2019/1, T. 08.03.2019 — objektif neden sürüyor ya da yeni bir neden doğmuşsa belirli süreli sözleşmenin yinelenebileceği, yasa gereği kurulanların ise belirsiz süreliye dönüşmeyeceği. [^3]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2021/8864, K. 2021/16270, T. 07.12.2021 — belirli süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın süresinden önce feshi halinde bakiye süre ücretinin TBK m. 438'den doğan emredici bir hak olduğu ve sözleşmeyle bertaraf edilemeyeceği. [^4]: 4857 sayılı İş Kanunu, madde 24 ve 25 - İşçinin ve işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı. [^5]: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/9161, K. 2022/14630, T. 09.11.2022 — belirli süreli iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçinin, sözleşme devam etseydi elde edeceği ücret tutarında TBK m. 437'ye dayalı bir tazminat talep edebileceği.