> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/ayipli-arac-satisi-davasi # Ayıplı Araç Satışı Davası **Kategori:** Tüketici Hukuku ### Özet - **Dört seçimlik hak:** Tüketici; sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir. - **Orantılılık sınırı:** Yargıtay, küçük değer kaybı yaratan ayıplarda ağır sonuçlu hakların değil bedel indiriminin uygulanması gerektiğine hükmetmiştir. - **Görevli mahkeme:** Galericiden alınan araçlarda Tüketici Mahkemesi, şahıstan alınan araçlarda Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir. - **Süre:** Sıfır araçlarda 2 yıl, ikinci el araçlarda en az 1 yıllık zamanaşımı uygulanır; hileyle gizlenen ayıplarda süre işlemez. - **İspat:** Dava sürecinde bilirkişi raporu belirleyici rol oynar. ### İçerik **Ayıplı araç satışı davası**, sıfır kilometre ya da ikinci el bir araçta sonradan ortaya çıkan üretim hatası, gizli arıza ya da beyan edilmeyen kaza ve boya kaydı gibi kusurlar nedeniyle tüketicinin satıcıya karşı açtığı davadır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu durumda tüketiciye dört ayrı seçimlik hak tanır ve satıcıyı, üreticiyi ve ithalatçıyı bu haklardan sorumlu tutar. Aracın gerçekten ayıplı olup olmadığı ve hangi seçimlik hakkın uygun düştüğü genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir. ## Ayıplı Araç Nedir? 6502 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre bir araç, teslim anında taraflarca kararlaştırılan özellikleri taşımıyorsa, satıcının beyan ettiği ya da reklamlarda belirtilen niteliklere sahip değilse veya benzer araçların normalde sağladığı faydayı azaltan maddi ya da hukuki bir eksiklik içeriyorsa ayıplı sayılır. Uygulamada en sık karşılaşılan örnekler: motor, şanzıman veya elektronik aksamdaki gizli üretim hataları, beyan edilmeden yapılmış boya ve değişen parça işlemleri, gerçek dışı hasar kaydı ve satış öncesi bildirilmeyen kazalardır. Ayıbın açık ya da gizli olması, tüketicinin haklarını kullanma süresini ve ispat yükünü doğrudan etkiler. ## Ayıplı Araç Satışında Tüketicinin Seçimlik Hakları Aracın ayıplı olduğu tespit edildiğinde tüketici, 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca aşağıdaki dört haktan dilediğini kullanabilir ve satıcı bu tercihi yerine getirmekle yükümlüdür. - **Sözleşmeden dönme:** Aracı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek ödediği bedelin tamamını iade alma. - **Bedelden indirim:** Aracı elinde tutup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme. - **Ücretsiz onarım:** Aşırı masraf gerektirmiyorsa, tüm giderleri satıcıya ait olmak üzere aracın onarılmasını isteme. - **Ayıpsız misliyle değişim:** İmkan varsa aracın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme. Ücretsiz onarım ve misliyle değişim hakları üretici ile ithalatçıya karşı da kullanılabilir; bu iki hak bakımından satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. ## Seçimlik Hakkın Sınırı: Orantılılık İlkesi Tüketici dört seçimlik haktan istediğini seçmekte serbest olsa da bu seçim sınırsız değildir. 6502 sayılı Kanun'un 11/3. maddesine göre, ücretsiz onarım veya misliyle değişimin satıcı için orantısız güçlük doğuracağı hallerde tüketici, sözleşmeden dönme veya bedelden indirim haklarından birini kullanabilir; orantısızlığın belirlenmesinde aracın ayıpsız değeri ile ayıbın önemi birlikte değerlendirilir. Yargıtay da düşük tutarlı bir değer kaybı yaratan ayıp nedeniyle ağır sonuçlu bir seçimlik hakkın kullanılmasını hakkaniyete aykırı bulmuştur.[^1] > Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2016/25174, K. 2020/1844, T. 11.02.2020 > > "Sıfır kilometre satın alınan bir araçta elektronik kontrol ünitesi arızası tespit edilmiş, bilirkişi bu ayıbın **1.492,60 TL** değer kaybına yol açacağını bildirmiştir. Yerel mahkeme aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar vermiş, ancak Yargıtay bu kararı bozmuştur: Davacının seçimlik haklarından bedel iadesini içeren sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağından, araçtaki ayıp nedeniyle seçimlik haktan bedel indirimi uygulanmasının uygun olacağı değerlendirilerek hüküm kurulması gerekir." Bu karar, ayıbın niteliği ile talep edilen hakkın orantılı olması gerektiğini gösterir; küçük bir arıza için doğrudan aracın iadesini istemek her davada kabul görmeyebilir. ## Ayıplı Araç Satışı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Aracı meslek edinmiş bir satıcıdan, yani galeriden veya yetkili bayiden satın aldıysanız dava Tüketici Mahkemesinde açılır; galericinin ticari kazanç amacıyla hareket etmesi bu sonucu değiştirmez. Aracı ticari amacı olmayan bir şahıstan satın aldıysanız görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu davalarda dava, tüketicinin yerleşim yerindeki mahkemede de açılabilir. Dava açmadan önce, parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. ## Ayıp İhbarı ve Zamanaşımı Süresi Ayıplı araç satışı davasında süreler, aracın sıfır ya da ikinci el olmasına göre değişir. | Durum | Zamanaşımı Süresi | | --- | --- | | Sıfır km araç (genel kural) | Teslim tarihinden itibaren 2 yıl | | İkinci el araç (sözleşmeyle kısaltılsa bile) | En az 1 yıl | | Ayıp ağır kusurla veya hile ile gizlenmişse | Zamanaşımı süresi işlemez | Zamanaşımı süresi dolmadan önce ayıbı fark eden tüketicinin, satıcıya durumu makul bir sürede bildirmesi ispat açısından önemlidir. İhbarın süresinde yapılmış olması, davanın ne zaman açıldığından bağımsız olarak hak kaybını önler. ## Ayıplı Araç Davasında İspat: Bilirkişi Raporu Ayıplı araç davalarında ispat yükü, ayıbı ileri süren tüketicidedir ve bu ispat büyük ölçüde bilirkişi incelemesiyle sağlanır. Mahkemenin atadığı otomotiv mühendisi bilirkişi, aracı fiziki olarak inceleyerek ayıbın var olup olmadığını, önemini ve yarattığı değer kaybını raporlar. Dava açmadan önce bağımsız bir ekspertiz raporu almak, hem sözleşmeden dönme ya da misliyle değişim taleplerinin dayanağını güçlendirir hem de hangi seçimlik hakkın talep edilmesinin daha isabetli olacağını önceden görmeyi sağlar. Kilometresi geriye alınmış bir araç da hukuken ayıplı sayılır. Ancak bu durumun hem cezai boyutu hem de ispat yöntemleri farklı özellikler taşıdığından ayrı bir başlık altında ele alınmayı gerektirir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye [Kilometresi Düşürülmüş Araç Davası](/kilometresi-dusurulmus-arac-davasi) yazımızdan ulaşabilirsiniz. Ayıplı Araç Satışı Davası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. Ayıplı Araç Satışı Davası konusunda detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. ## Sık Sorulan Sorular Ayıplı araç satışı davasıyla ilgili sık sorulan sorulara aşağıda yer verdik. ### **Sıfır km araçta küçük bir kusur varsa aracın iadesini isteyebilir miyim?** Kusurun aracın değerinde yarattığı azalma önemsizse mahkeme, sözleşmeden dönme yerine bedelden indirim veya ücretsiz onarım gibi orantılı bir seçimlik hakkı uygun bulabilir. Talebinizi hazırlarken bilirkişi tarafından tespit edilecek değer kaybı büyük önem taşır. ### **Aracı ikinci el satıcıdan aldım, garantim yok deniyorsa haklarımı kaybeder miyim?** Hayır. Satıcının garanti vermediğini beyan etmesi, 6502 sayılı Kanun'daki ayıba karşı tekeffül sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; taraflar sözleşmeyle bu süreyi en fazla 1 yıla kadar kısaltabilir, tamamen kaldıramaz. ### **Aracı sattıktan sonra ayıp davası açabilir miyim?** Arıza veya kusur, aracı elden çıkarmadan önce ortaya çıktıysa ve zamanaşımı süresi içindeyseniz, aracı sattıktan sonra da tazminat talebiyle dava açabilirsiniz; önemli olan ayıbın teslim anında var olmuş olmasıdır. ### **Satıcı ile arabuluculukta anlaşamazsak ne olur?** Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa süreç, düzenlenen son tutanakla birlikte Tüketici Mahkemesinde dava açılarak devam eder. Ayıplı araç satışı davası sürecinde haklarınızı korumak için [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] --- [^1]: Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2016/25174, K. 2020/1844, T. 11.02.2020 — ayıbın yarattığı değer kaybı düşük olduğunda sözleşmeden dönme yerine bedelden indirim seçimlik hakkının uygulanması gerektiği.