> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/asgari-ucret-nedir # Asgari Ücret Nedir? **Kategori:** İşçi - İş Hukuku ### Özet - **Komisyon belirler:** Asgari ücret, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından tespit edilir. - **Altında ödeme yapılamaz:** Kural emredicidir, işçinin rızası olsa bile asgari ücretin altında ücret kararlaştırılamaz. - **Vergiden istisnadır:** Asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutulmuştur. - **Stajyer ve çırakta oran farklıdır:** Bu gruplar için ücret, asgari ücretin kanunla belirlenen bir oranı üzerinden hesaplanır. - **Şikayet yolları açıktır:** Altında çalıştırılan işçi Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne, ALO 170'e başvurabilir ya da fark alacağı için dava açabilir. - **Fark alacağı istenebilir:** Eksik ödenen tutar, beş yıllık zamanaşımı süresi içinde talep edilebilir. ### İçerik **Asgari ücret**, bir işçiye ay karşılığında ödenmesi zorunlu olan en düşük ücret tutarını ifade eder. Bu sınırın altında ücret ödenmesi, taraflar aksini kararlaştırmış olsa dahi hukuken geçerli sayılmaz. 2026 yılında brüt asgari ücret **33.030 TL**, net asgari ücret ise **28.075,50 TL** olarak uygulanmaktadır.[^1] Bu tutarın yıl içindeki zam oranı, önceki yıllarla karşılaştırması ve işveren maliyeti [Asgari Ücret Zammı ve Tutarı](/asgari-ucret-zammi-ve-tutari) yazımızda ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Asgari ücret nedir konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Asgari Ücret Nasıl Belirlenir? Asgari ücret, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir. Komisyon, işçi, işveren ve devlet temsilcilerinin katılımıyla çalışan üçlü bir yapıdır ve dayanağını [4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesinden](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf) alır.[^2] Kanun en geç iki yılda bir toplanmayı öngörse de komisyon uygulamada her yılın sonunda toplanarak yeni tutarı açıklar. Komisyonda üç taraf temsilciyle yer alır: - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve ilgili kamu kurumlarının temsilcileri - İşçi sendikaları konfederasyonunun (Türk-İş) temsilcileri - İşveren sendikaları konfederasyonunun (TİSK) temsilcileri Komisyon toplantılarında enflasyon verileri, asgari geçim şartları, sektörel ücret dengesi ve genel ekonomik göstergeler değerlendirilir. Nihai karar, taraflar arasında tam mutabakat aranmadan oy çokluğuyla da alınabilir. Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yeni tutar yürürlüğe girer. Asgari ücret nedir ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Asgari Ücretin Altında Ücret Ödemek Hukuka Aykırı mıdır? Evet, asgari ücretin altında ödeme yapılması hukuka aykırıdır ve işçi lehine emredici bir kuralın ihlalini oluşturur. İşçi ile işveren sözleşmede daha düşük bir ücret kararlaştırmış olsa bile bu hüküm geçersiz sayılır ve ücret kendiliğinden asgari sınıra tamamlanır. Uygulamada bu ihlal genellikle bordroda düşük gösterilen ücret veya elden yapılan ek ödemeler biçiminde karşımıza çıkar. Asgari ücretin altında çalıştırılan işçi, fark ücret alacağını işverenden talep edebilir ve gerektiğinde bu durumu haklı fesih sebebi olarak ileri sürebilir. Zamanaşımı süresi beş yıldır.[^3] Bu nedenle geçmişe dönük alacaklar da belirli bir süre içinde istenebilir. ![Eksik ödeme halinde geçersizlik, fark ücret talebi ve beş yıllık zamanaşımı](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/asgari-ucretin-altinda-ucret-odemek-hukuka-aykiri-midir.webp "Asgari Ücretin Altında Ücret Ödemek Hukuka Aykırı mıdır") Asgari Ücret Altında Ödemenin Hukuki Sonuçları ## Asgari Ücretin Altında Çalıştırılan İşçi Nereye Başvurabilir? Asgari ücretin altında çalıştırıldığını düşünen işçinin başvurabileceği birkaç resmi yol vardır. | Başvuru Yolu | Ne İşe Yarar | | --- | --- | | İş Müfettişliği (Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü) | İşyerinde denetim başlatır, idari para cezası uygulanabilir | | Arabuluculuk başvurusu | Dava açmadan önce zorunlu ilk aşamadır, fark ücret talep edilir | | İş Mahkemesi'nde ücret alacağı davası | Arabuluculukta anlaşma olmazsa açılır, fark ücret ve varsa gecikme faizi talep edilir | Bu yolların hangisinin önce izleneceği, işçinin çalışmaya devam edip etmeyeceğine göre değişir. İşyerinde çalışmaya devam eden bir işçi genellikle önce fark ücret talebini yazılı olarak iletmeyi, sonuç alamazsa arabuluculuğa başvurmayı tercih eder. Asgari ücret rakamı açıklanırken hem brüt hem net tutar birlikte duyurulur, çünkü bordroda görünen brüt ücretten SGK primi ve işsizlik sigortası kesintisi düşülerek net ücrete ulaşılır. Bu iki tutar arasındaki farkın nasıl hesaplandığı [Brüt ve Net Maaş Nedir](/brut-ve-net-maas-nedir) yazımızda ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. ## Stajyerlerin ve Çırakların Ücreti Asgari Ücretle Aynı mıdır? Hayır, stajyer ve çırakların ücreti asgari ücretten farklı bir oranla hesaplanır. Kanun, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenci ve çıraklara asgari ücretin belirli bir yüzdesinin ödenmesini yeterli görür. Bu oran, işletmenin büyüklüğüne ve öğrencinin eğitim kademesine göre değişir. Stajyer ücretinin hangi yüzdeye göre hesaplandığı ve istisnaları [Stajyer Maaşları](/stajyer-maaslari) yazımızda ele alınmaktadır. ## Emekli Çalışanın Asgari Ücreti Farklı mıdır? Evet, emekli olup çalışmaya devam eden bir işçinin net asgari ücreti normal bir işçininkinden daha yüksektir. Bunun sebebi asgari ücretin kendisinin farklı belirlenmesi değil, emekli çalışandan kesilen sigorta priminin daha düşük olmasıdır. Normal bir işçinin brüt ücretinden toplam %15 (SGK primi %14, işsizlik sigortası primi %1) kesilirken, emekli çalışan Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında yalnızca %7,5 kesintiye tabi tutulur ve işsizlik sigortası primi ödemez.[^4] 2026 yılında brüt asgari ücret üzerinden bu fark, emekli çalışanın net asgari ücretini yaklaşık **30.552,75 TL**'ye çıkarır. Bu tutar, SGDP kesintisinin düşük kalması nedeniyle gelir vergisi matrahının biraz daha yüksek çıkmasından dolayı küçük bir gelir vergisi kesintisine uğrayabilir. Nihai net rakam bu yüzden bazı hesaplamalarda 30.181,17 TL olarak görülür. SGDP oranının ayrıntısı ve emekli çalışanın diğer hakları [Emekli Çalışan Hakları](/emekli-calisan-haklari) yazımızda, işverene yansıyan maliyet farkı ise [Asgari Ücretin İşverene Maliyeti](/asgari-ucretin-isverene-maliyeti) yazımızda ele alınmaktadır. ## Asgari Ücretten Vergi Kesintisi Yapılır mı? Hayır, asgari ücret gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna tutulmuştur. Bu istisna, 2022 yılında yapılan bir yasal düzenlemeyle getirilmiştir ve asgari ücretli bir çalışanın bordrosunda görünen brüt tutarla net tutar arasındaki farkı yalnızca SGK primi ile işsizlik sigortası primi oluşturur.[^5] İki kalem dışında ücretten herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. Maaşı asgari ücretin üzerinde olan bir çalışanda ise durum farklıdır. Bu çalışanların ücretinin asgari ücrete denk gelen kısmı vergiden istisna tutulurken, kalan kısım normal gelir vergisi dilimine tabi olur. Uygulamada bu hesaplama, işverenin kullandığı bordro yazılımı tarafından otomatik olarak yapılır. ![Asgari ücretli ile üzerinde maaş alan çalışanın bordro kesinti farkı](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/asgari-ucretten-vergi-kesintisi-yapilir-mi.webp "Asgari Ücretten Vergi Kesintisi Yapılır mı") Asgari Ücretli ve Üstü Maaşta Vergi Durumu Asgari ücret nedir konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Asgari Ücret Nedir Hakkında Sık Sorulan Sorular Asgari ücretin tanımı, belirlenme süreci ve altında çalıştırmanın sonuçlarına dair en çok merak edilen sorular bu başlıkta yanıtlanmıştır. ### **Asgari ücret kaç yılda bir belirlenir?** Kanun asgari ücretin en geç iki yılda bir belirlenmesini öngörür, ancak Asgari Ücret Tespit Komisyonu uygulamada her yılın Aralık ayında toplanarak bir sonraki yıl için yeni tutarı açıklar. ### **Asgari ücretin altında maaş alan işçi ne yapmalıdır?** İşçi, fark ücret alacağını yazılı olarak işverenden talep edebilir, sonuç alınamazsa arabuluculuk başvurusuyla süreci başlatabilir ve gerekirse İş Mahkemesi'nde dava açabilir. ### **Asgari ücret brüt mü net mi açıklanır?** Asgari ücret her açıklamada hem brüt hem net tutarıyla birlikte duyurulur. Bordro ve tazminat hesaplarında esas alınan rakam ise brüt tutardır. ### **Asgari Ücret Tespit Komisyonu kimlerden oluşur?** Komisyon, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işçi sendikaları konfederasyonu ve işveren sendikaları konfederasyonu temsilcilerinden oluşan üçlü bir yapıdır. ### **Deneme süresindeki işçiye asgari ücretin altında maaş verilebilir mi?** Hayır, deneme süresi ücretin asgari sınırın altında kalmasına gerekçe oluşturmaz. Deneme süresindeki işçi de en az asgari ücret almaya hak kazanır. ### **Kısmi süreli (part-time) çalışan işçiye tam asgari ücret ödenir mi?** Hayır, kısmi süreli çalışan işçiye çalıştığı süreyle orantılı bir ücret ödenir. Ancak bu orantılı ücret de saat başına düşen asgari ücretin altında kalamaz. ### **Asgari ücret zammı yıl içinde ikinci kez yapılır mı?** Kural olarak asgari ücret yılda bir kez belirlenir ve yıl içinde otomatik olarak artırılmaz. Enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde yıl ortasında ek zam yapılıp yapılmayacağı komisyonun ayrıca alacağı bir karara bağlıdır. --- [^1]: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1, 26.12.2025 tarihli Resmi Gazete. İlgili yılın net ve brüt asgari ücret tutarlarını belirler. [^2]: 4857 sayılı İş Kanunu m.39, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun kuruluşunu ve görevlerini düzenler. [^3]: 4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. [^4]: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 30 ve geçici madde 14; Sosyal Güvenlik Kurumu İşveren Prim Oranları duyurusuna göre emekli çalışan için Sosyal Güvenlik Destek Primi oranı işçi payı %7,5, işveren payı %22,5'tir ve işsizlik sigortası primi kesilmez. [^5]: 7349 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen hüküm, asgari ücreti gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutmaktadır.