> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/arac-deger-kaybinda-eksper-eksist # Araç Değer Kaybında Eksper (Eksist) **Kategori:** Sigorta Hukuku, Değer Kaybı, Tazminat Hukuku ### Özet - **EKSİST nedir:** Eksper Atama ve Takip Sistemi, hasar ve değer kaybı süreçlerini uçtan uca dijitalleştiren merkezi bir uygulamadır. - **Pilot uygulama Nisan 2026:** Sistem önce Bursa ve Ordu'da devreye alındı, sahadaki işleyiş bu iki ilde denendi. - **Değer kaybı hasar dosyasına dahil edildi:** Artık ayrı bir başvuru konusu olmaktan çıkıp hasar dosyasının doğal parçası hâline geldi. - **Eksper merkezi olarak atanıyor:** Şirketin kendi anlaşmalı eksperini görevlendirmesi yerine sistem üzerinden atama yapılıyor. - **Tahkime gitmeden ödeme mümkün:** Standart hesaplama sayesinde şirketler tutarı doğrudan ödeyebiliyor, uyuşmazlık sayısı azalıyor. - **Aracı kişilere ihtiyaç azaldı:** Pilot dönemin en somut etkisi, değer kaybı takipçiliği yapan komisyoncuların devreden çıkması oldu. ### İçerik **EKSİST** adlı yeni sistem, araç değer kaybı süreçlerinde devreye girdi. Artık trafik kazaları için atanan eksper araç onarım bedeliyle birlikte reel değer kaybını da tek raporda hesaplıyor. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) devreye aldığı bu düzenleme önce Bursa ve Ordu'da pilot olarak uygulandı, 1 Ağustos 2026'dan itibaren ise tüm Türkiye'de zorunlu hale geldi. Peki EKSİST tam olarak nasıl işliyor ve sigorta şirketleri artık tahkime gitmeden nasıl ödeme yapabiliyor? Kaza sonrası talep edilebilecek diğer kalemler [Trafik Kazası Sonrası Tazminat Hakları](/trafik-kazasi-sonrasi-tazminat-haklari) yazımızda toplanmıştır. Araç Değer Kaybında Eksper (Eksist) konusunda detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. ## EKSİST Nedir? EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi), hasar ve değer kaybı süreçlerini uçtan uca dijitalleştiren merkezi bir altyapıdır. Sistem, eksper atamasından raporlamaya, hasar bedelinden değer kaybı hesabına kadar tüm süreci tek bir dosyada birleştirir. Başvurunun nasıl yapıldığı [Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır](/arac-deger-kaybi-basvurusu-nasil-yapilir) yazımızda anlatılmaktadır. Eski sistemde hasar onarımı ile değer kaybı başvurusu ayrı iki süreçti; araç sahibi onarımdan sonra ayrıca değer kaybı için sigortaya yazılı başvuru yapmak zorundaydı. EKSİST ile bu ayrım kalktı, eksper atandığı andan itibaren iki hesap aynı dosyada birlikte ilerliyor. ## EKSİST Ne Zaman Yürürlüğe Girdi? 1 Nisan 2026'da Bursa ve Ordu'da pilot uygulamaya geçildi ve sistemin sahadaki işleyişi bu iki ilde test edildi. Pilot sürecin ardından 1 Ağustos 2026'dan itibaren EKSİST tüm Türkiye'de zorunlu hale geldi.[^1] 2026 yılı için trafik sigortası maddi hasar teminatı 400.000 TL olarak belirlendi. Bu tutarın onda biri olan **40.000 TL'yi aşan hasarlarda** eksper ataması zorunlu tutuluyor; bu tutarın altındaki küçük hasarlarda taraflar isterse eksper atanmadan da anlaşabiliyor. ## Eksper Reel Değer Kaybını Nasıl Hesaplıyor? EKSİST'in en somut değişikliği, değer kaybının ayrı bir başvuru konusu değil hasar dosyasının doğal bir parçası haline gelmesidir. Kaza sonrası dosya sisteme girildiğinde eksper otomatik ve sırayla atanıyor; tarafların belirli bir eksperi seçmesi veya yönlendirmesi mümkün değil. Atanan eksper tek raporda hem onarım bedelini hem de aracın **reel değer kaybını** hesaplıyor. Hesaplamada aracın yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve etkilediği bölge, değişen ve boyanan parçalar, aracın segmenti ile Tramer'deki önceki hasar geçmişi birlikte değerlendiriliyor. Kasaya isabet eden bir hasar, cam veya far gibi parçalardaki hasara göre değer kaybını belirgin biçimde artırıyor. ![Araç yaşı, hasar bölgesi, parça ve Tramer kaydının tazminata etkisi](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/eksper-reel-deger-kaybini-nasil-hesapliyor.webp "Eksper Reel Değer Kaybını Nasıl Hesaplıyor") Değer Kaybı Hesabında Dört Temel Veri Örneğin 100.000 TL'lik onarım gerektiren bir hasarda eksper 30.000 TL değer kaybı hesaplarsa, araç sahibi toplam 130.000 TL'yi tek dosya üzerinden, ayrı bir işlem yapmadan talep edebiliyor. Kendi dosyanız için tahmini bir tutar görmek isterseniz [Araç Değer Kaybı Hesaplama](/arac-deger-kaybi-hesaplama) aracımızı kullanabilirsiniz. ## Sigorta Şirketleri Tahkime Gitmeden Nasıl Ödeme Yapabilir mi? Eski sistemde sigorta şirketinin teklif ettiği değer kaybı tutarı sık sık tartışmalıydı, çünkü her şirket kendi belirlediği yönteme göre hesap yapıyordu ve bu da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru sayısını artırıyordu. EKSİST'te değer kaybı, SEDDK'nın standart formülüne göre merkezi sistem tarafından atanan tarafsız bir eksper tarafından hesaplandığı için sigorta şirketi bu rakama itiraz etmeden doğrudan ödeme yapabiliyor. Bu, tahkim yolunun tamamen kapandığı anlamına gelmiyor. Eksper raporuna hem sigorta şirketi hem araç sahibi üç iş günü içinde itiraz edebiliyor; itiraz halinde yeni bir eksper atanıyor ve ikinci eksperin ücretini itiraz eden taraf karşılıyor. Rapora itiraz edilmez veya itiraz sonrası anlaşmazlık sürerse dosya [Sigorta Tahkim Komisyonu](https://www.sigortatahkim.org/)'na taşınabiliyor, ama rutin dosyaların büyük bölümünde standart hesaplama sayesinde bu aşamaya hiç gerek kalmıyor.[^2] Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru şartları ve genel süreç hakkında ayrıntılı bilgi [Araç Değer Kaybı ve Şartları](/arac-deger-kaybi-nedir) yazımızda yer almaktadır. ## Proje İllerde Uygulama Vatandaşın İşini Nasıl Kolaylaştırıyor? Bursa ve Ordu'daki pilot dönemde EKSİST'in sahadaki en somut etkisi, komisyoncu ve değer kaybı takipçisi denen aracı kurumların sürecin dışına çıkmasıydı. Eskiden bazı aracı şirketler araç sahibinden vekalet alıp değer kaybı takibini üstlendiğini söyleyerek yüksek komisyon talep ediyordu; EKSİST'te başvuru yalnızca araç sahibi tarafından yapılabildiği için bu aracılık modeli büyük ölçüde işlevini yitirdi. Pilot illerdeki bu deneyim, 1 Ağustos 2026'dan sonra tüm Türkiye'de aynı şekilde uygulanmaya başladı: araç sahibi eksper ücreti, komisyon veya ek hizmet bedeli ödemeden, tek dosya üzerinden hem onarım hem değer kaybı ödemesini alabiliyor. Uygulamada dikkatli olunması gereken bir nokta var: sistem henüz yeni olduğu için itiraz oranları ve aracı kurumların pazardaki davranışı önümüzdeki aylarda değişebilir. Bu yazı SEDDK düzenlemesi ve kamuoyuna yansıyan güncel bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır; dosyanızdaki nihai usul sigorta şirketinizle teyit edilmelidir. ![Aracı kurum üzerinden yürüyen eski takip ile araç sahibinin doğrudan başvurusu](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/proje-illerde-uygulama-vatandasin-isini-nasil-kolaylastiriyor.webp "Proje İllerde Uygulama Vatandaşın İşini Nasıl Kolaylaştırıyor") Komisyoncusuz Süreçte Araç Sahibinin Konumu ## Eski Sistem ile EKSİST Karşılaştırması Aşağıdaki tablo, 1 Temmuz 2026 öncesi uygulanan eski sistemle EKSİST arasındaki temel farkları özetler. | Konu | Eski Sistem | EKSİST | | --- | --- | --- | | Değer kaybı başvurusu | Onarımdan sonra ayrı yazılı başvuru | Hasar dosyasıyla birlikte otomatik | | Eksper ataması | Sigorta şirketi belirler | Merkezi sistem, sırayla ve otomatik | | Hesaplama yöntemi | Şirketten şirkete değişir | SEDDK'nın standart formülü | | Ödeme | Onarım ve değer kaybı ayrı tarihlerde | Aynı anda, tek dosya üzerinden | | Anlaşmazlıkta yol | Doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonu | Önce eksper itirazı, gerekirse tahkim | ## EKSİST Süreci Nasıl İşliyor? Başvurunun yapılmasından ödemeye kadar EKSİST süreci şu adımlarla ilerliyor: 1. Kaza sonrası hasar dosyası sisteme girilir. 2. EKSİST'in merkezi altyapısı, sırada bekleyen eksperler arasından otomatik atama yapar. 3. Eksper, hasar tespitiyle birlikte reel değer kaybı hesabını da aynı raporda tamamlar. 4. Rapora üç iş günü içinde itiraz edilmezse sigorta şirketi ödemeyi doğrudan yapar. 5. İtiraz edilirse yeni bir eksper atanır; sonuç yine kabul edilmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. ## Eksper Sistemi EKSİST Hakkında Sık Sorulan Sorular Araç sahiplerinin EKSİST ve reel değer kaybı hesaplaması hakkında en çok sorduğu soruları bu başlıkta topladık. ### **EKSİST ne zaman tüm Türkiye'de zorunlu hale geldi?** Sistem 1 Nisan 2026'da Bursa ve Ordu'da pilot olarak başladı, 1 Temmuz 2026'dan itibaren tüm Türkiye'de zorunlu uygulamaya geçti. ### **Değer kaybı için hala ayrı başvuru yapmak gerekiyor mu?** Hayır. EKSİST kapsamındaki dosyalarda değer kaybı, hasar dosyası açıldığı anda eksper tarafından otomatik hesaplanır; ayrı bir yazılı başvuru gerekmez. ### **Eksper raporuna itiraz etmek mümkün mü?** Evet. Sigorta şirketi de araç sahibi de rapora üç iş günü içinde itiraz edebilir; bu durumda yeni bir eksper atanır ve ücretini itiraz eden taraf karşılar. ### **Hangi hasarlarda eksper ataması zorunlu?** 2026 teminat limitlerine göre 40.000 TL'yi aşan hasarlarda eksper ataması zorunludur; bu tutarın altındaki hasarlarda taraflar anlaşarak süreci ilerletebilir. ### **Anlaşmazlık durumunda hala Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir mi?** Evet, eksper raporuna itiraz sonuç vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru hakkı saklıdır; EKSİST yalnızca standart hesaplama sayesinde bu aşamaya gidilme ihtiyacını azaltmayı hedefler. Araç Değer Kaybında Eksper (Eksist) konusunda detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] --- [^1]: SEDDK (Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu), EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi) düzenlemesi; pilot uygulama 1 Nisan 2026 (Bursa, Ordu), ülke geneli zorunlu uygulama 1 Temmuz 2026. [^2]: Eksper raporuna itiraz süresi ve ikinci eksper ücretinin itiraz eden tarafça karşılanması usulü, kamuoyuna yansıyan EKSİST düzenlemesi haberlerine dayanmaktadır; kesin usul sigorta şirketinizin EKSİST sürecinden teyit edilmelidir.